Amerikaanse autoriteiten onderzoeken of een aankondigend bericht over de aanslag in El Paso afkomstig is van de schutter. Het gaat om een tekst op 8chan, een rechts-extremistisch forum dat onder meer gebruikt wordt om massaschietpartijen te bejubelen en zogenoemde manifesten te verspreiden. Wat weten we over deze website?

"Waarschijnlijk ga ik vandaag dood", schrijft een anonieme bezoeker van het internetforum 8chan. Een vier pagina's tellend manifest is bijgevoegd. Daarin verwijt hij immigranten het veranderen van de Amerikaanse cultuur en het afpakken van banen.

Kort daarna werd melding gedaan van een schietpartij in de Texaanse stad El Paso, waarbij uiteindelijk twintig slachtoffers om het leven kwamen. De politie onderzoekt momenteel of het 8chan-bericht het manifest van de schutter is.

Het zou niet de eerste keer zijn dat een schutter een dergelijk document op 8chan plaatst. Vlak voor een aanslag in het Nieuw-Zeelandse Christchurch, waarbij in maart vijftig mensen om het leven kwamen, werd een 87 pagina's tellend manifest op het forum geplaatst. Ook deelde de schutter een Facebook-link waarop de aanslag werd gelivestreamd.

Ruim een maand later, vlak voor de schietpartij in een synagoge in de Amerikaanse plaats Poway, verscheen ook een manifest op 8chan. Bij de schietpartij viel één dode en raakten drie mensen gewond.

Forum is regelloos en extreemrechts

De berichten verschijnen nagenoeg altijd in het politieke segment van het forum. In discussies wordt hier vaak fel ingehakt op onderwerpen zoals immigratie, de islam en feminisme. Gebruikers zeggen dat ze door een immigratiegolf niet langer werk hebben en dat hun cultuur langzaam verdwijnt.

Er worden weinig grenzen aan deze discussies gesteld. Bezoekers worden bovenaan het forum gewaarschuwd dat "sommige plekken op 8chan aanstootgevend materiaal" bevatten.

Dat was ook de filosofie achter 8chan toen de website in 2013 werd opgericht door Fredrick Brennan, vertelt hij aan The New York Times. Het moest een alternatief worden voor 4chan, omdat die site volgens hem de vrijheid van meningsuiting van bezoekers niet meer serieus nam.

In 2014 groeide 8chan ineens heel snel, toen aanhangers van de GamerGate-beweging een nieuwe thuishaven zochten. Ze waren door 4chan geschorst, nadat ze stelselmatig vrouwen, journalisten en gameontwikkelaars hadden bedreigd. Er werden zelfs nepaangiftes gedaan, zodat arrestatieteams bij slachtoffers binnenvielen.

Bolwerk voor complottheorieën

Sindsdien is de website uitgegroeid tot een bolwerk van aanhangers van extreemrechtse ideologieën. Op 8chan zijn bijvoorbeeld gebruikers actief die geloven in de complottheorie QAnon. Aanhangers van deze theorie stellen dat de VS wordt geregeerd door een schaduwregering die president Donald Trump wil uitschakelen.

Daarnaast vormt de Incel-beweging een steeds groter onderdeel van 8chan. De leden van deze groep zeggen onvrijwillig celibatair te leven, omdat niemand met ze naar bed wil. In discussies hierover worden vrouwen en aantrekkelijke mannen als de boosdoeners bestempeld. Daders van meerdere Amerikaanse aanslagen zeiden namens de Incel-beweging te handelen.

In handen van een Amerikaanse veteraan

Oprichter Brennan verkocht de website in 2015 aan de Amerikaanse oorlogsveteraan Jim Watkins, die de site sindsdien beheert vanuit de Filipijnen. Hij laat weinig van zich horen. Alleen materiaal dat in strijd is met de Amerikaanse wet, zoals auteursrechtelijk materiaal, wordt op verzoek van de site gewist.

Inmiddels wil Brennan dat 8chan offline wordt gehaald. Hij hoopt Watkins er ooit van te overtuigen dat te doen, maar heeft nog geen reactie gekregen. Brennan zegt iedere week langs het huis van Watkins te rijden als hij op weg is naar de kerk.

In de tussentijd heeft het beveiligingsbedrijf CloudFlare maatregelen genomen. Dit bedrijf beschermt websites tegen DDoS-aanvallen, waarbij servers worden overbelast om ze onbereikbaar te maken. CloudFlare biedt 8chan zijn diensten niet meer aan. Daardoor is de site vatbaar voor aanvallen tot 8chan een nieuwe aanbieder heeft gevonden.

"We hebben gezien hoe deze regelloze website in staat is om flinke schade aan te richten", schrijft Cloudflare-CEO Matthew Prince in een verklaring. "Als we zoiets slechts kunnen voorkomen, dan zijn we verplicht om dat te doen."