Het is zondag exact 25 jaar geleden dat de eerste sms werd verstuurd. Hoe relevant zijn de mobiele tekstberichten nog, nu apps zoals WhatsApp een gigantisch marktaandeel hebben?

Op 3 december 1992 verstuurt de softwareontwikkelaar Neil Papworth de allereerste sms, met een Orbitel 901-telefoon. Dat was weliswaar een mobiele telefoon, maar wel eentje met een gigantisch blok voor de mobiele antennes. Papworth ontwikkelde de sms-technologie voor Vodafone en richtte zijn bericht aan toenmalig topman Richard Jarvis. Zijn eerste woorden: "Merry Christmas."

"Ik had in 1992 nog geen idee hoe populair sms'en zou worden en dat dit het begin was van emoji en chat-apps die door miljoenen worden gebruikt", stelde Papworth deze week in een verklaring. "Nu ik er op terugkijk is pas duidelijk dat dit een belangrijk moment was in de geschiedenis van mobiele telefoons."

Naarmate mobiele telefoons eind jaren 90 en begin 21e eeuw steeds populairder werden, begon ook de sms aan een opmars. In 2010 werd in Nederland een record gevestigd met meer dan 10 miljard verzonden berichten: bijna twee berichten per Nederlander per dag, blijkt uit cijfers van de Autoriteit Consument & Markt.

De opkomst van sms was ook verantwoordelijk voor het inburgeren van een beknoptere chattaal. Het woord 'alsjeblieft' was bijvoorbeeld lastig te typen op zo'n klein cijfertoetsenbord, dus raakte het alternatief 'ajb' ingeburgerd. 'Succes' werd 'suc6', 'hou van je' veranderde in 'hvj' en 'wacht even' werd ingeruild voor 'w8 ff'.

De afgelopen jaren daalt het aantal verzonden sms-berichten weer. In 2016 werden ieder kwartaal rond de 800 miljoen sms-berichten verstuurd. Steeds meer mensen zijn overgestapt naar WhatsApp en concurrenten als Facebook Messenger. Die diensten hebben respectievelijk 9,6 miljoen en 7,1 miljoen dagelijkse gebruikers in Nederland, blijkt uit cijfers van marktonderzoeker Telecompaper.

Chat-apps

Het verzenden van tekstberichten via internet was een aantal jaar geleden vooral goedkoper dan sms'en, maar tegenwoordig maken chat-apps het ook mogelijk om gesprekken te verrijken met foto's, video's en andere toevoegingen.

Toch lijkt het te vroeg om de sms helemaal dood te verklaren. Ongeveer driekwart van de Nederlanders zegt nog minstens eens in de drie maanden een sms'je te versturen. Dat is maar iets lager dan rond het einde van 2010, toen 87 procent eens per kwartaal zei te sms'en.

"Je ziet dat het gebruik van sms enorm is afgenomen en dat er minder behoefte aan is", onderstelt woorvoerder Robin Janszen van de provider Tele2. "Maar er wordt relatief gezien nog steeds veel gebruik van gemaakt."

"Sms voorziet nog steeds in een behoefte voor een deel van onze klanten", zegt ook een persvoorlichter van KPN. "Er zijn de afgelopen jaren ook andere manieren van communiceren bijgekomen. Het gebruik van sms is daardoor afgenomen."

Universal Profile

In de tussentijd werken providers en andere telecombedrijven al jaren aan de opvolger van sms, die tegenwoordig de naam Universal Profile draagt. Hiermee moet het mogelijk worden om te chatten, bestanden zoals audio-opnames, foto's en video's te versturen, locaties te delen en zelfs om live samen tekeningen te maken.

Hoewel veel providers meewerken aan de ontwikkeling van Universal Profile is het onduidelijk wie de dienst op korte termijn wil gaan ondersteunen. In 2016 zei KPN tegenover Tweakers nog geen concrete introductieplannen te hebben. Een woordvoerder zegt nu alleen de ontwikkelingen "op de voet" te volgen.

Andere providers hebben geen plannen om de dienst in te voeren of willen niet reageren.

Het is daarom nog de vraag wanneer Universal Profile precies zijn entree zal maken. Wel hoopt de GSMA, de brancheorganisatie van telecombedrijven die aan de standaard werkt, dat de nieuwe berichtendienst in 2021 verantwoordelijk moet zijn voor een omzet van 74 miljard dollar.

Om dat enorme bedrag binnen te halen zouden bedrijven moeten betalen om bijvoorbeeld hun klantenservice via Universal Profile te laten lopen. Facebook test in zijn apps Messenger en WhatsApp echter al met een vergelijkbare zakelijke dienst. De providers lijken dus opnieuw achter het net te vissen.

Zakelijke sms'jes

Hoewel de gemiddelde Nederlander steeds minder vaak sms't, is er een levendige handel in zakelijke sms'jes ontstaan. Postbedrijven gebruiken sms'jes om updates te sturen over de bezorging van een pakketje, terwijl websites en banken sms-berichten met unieke codes versturen om hun inlogsystemen veiliger te maken.

De Nederlandse firma CM biedt sinds 1999 diensten aan waarmee bedrijven op grote schaal sms'jes kunnen versturen. "Gemiddeld gaan er bij ons ongeveer 8 miljoen berichten per dag uit", vertelt woordvoerder Erik Eggens. De meeste van deze berichten worden naar nummers in Europa en Azië verzonden.

Naast CM zijn er nog verschillende andere bedrijven die tientallen of honderden miljoenen sms'jes per maand sturen in opdracht van zakelijke klanten. Eggens denkt daarom ook niet dat de sms in de komende 25 jaar zomaar gaat verdwijnen. "Ik denk dat het net zoiets is als bellen: dat blijven mensen ook doen."