Apple en Samsung zijn al jaren grote concurrenten. Sinds 2011 staan ze ook tegenover elkaar in de rechtbank. Woensdag kwam er voor het grootste deel een eind aan de tientallen rechtszaken. De patentoorlog loopt met een sisser af.

Woensdag werd bekend dat Samsung en Apple hun patentrechtszaken buiten de Verenigde Staten staken. De bedrijven voeren in de VS alleen nog een laatste gevecht over schadevergoedingen. De patentoorlog begon 3,5 jaar geleden echter met een veel hogere inzet.

Het initiatief voor de rechtszaken kwam van Apple. Steve Jobs, de inmiddels overleden oprichter van Apple, liet in zijn biografie in 2011 weten dat hij Android wilde "vernietigen". "Al kost dit me mijn laatste adem en moet ik al het geld van Apple uitgeven, ik zal dit rechtzetten."

In de ogen van Jobs kopieerde Android grote delen van Apple's iOS. Samsung gebruikt Android op zijn smartphones en brengt het product daarmee op de markt. Apple besloot dus Samsung aan te klagen en niet Google, het bedrijf dat Android ontwikkelt.

Samsung was voor Apple ook een prooi omdat de smartphones van de Zuid-Koreaanse fabrikant een kopie zouden zijn van de iPhone.

Slaafs kopiëren

De eerste beschuldiging van Apple richting Samsung kwam in april 2011. De iPhone-maker startte een rechtszaak tegen vanwege de Galaxy-lijn. Apple gebruikte de bewoording "slaafs kopiëren" die later veel terug zou komen.

Vier maanden later liepen er al negentien rechtszaken in negen landen en een jaar later waren er zelfs vijftig actieve rechtszaken.

Bij de start van de eerste rechtszaak was net de Galaxy S uitgekomen en vormde Samsung met de Galaxy Tab eigenlijk de enige concurrent van Apple op de tabletmarkt. Volgens Apple waren beide producten bewust ontworpen om er zo uit te zien als de iPhone en iPad.

De rechtszaak ging dan ook in eerste instantie om designpatenten. 5 januari 2007, vier dagen voor de introductie van de eerste iPhone, registreerde Apple namelijk vier patenten die de globale vorm en het ontwerp van de iPhone omschreven. In juni kwamen daar tal van patenten op het grafische ontwerp van de interface bij.

Deze patenten dienden de basis voor veel van de rechtszaken. Technische patenten werden pas veel later belangrijk, vooral toen Samsung besloot terug te slaan met eigen aanklachten.

Standaard essentiële patenten

Samsung heeft namelijk redelijk veel zogeheten standaard essentiële patenten in handen. Dat betekent dat concurrenten over het algemeen moeilijk of niet zonder die patenten een product kunnen maken omdat de technologie zo belangrijk is. Denk dan bijvoorbeeld aan de manier waarop verbinding wordt gemaakt met een netwerk.

Die standaardpatenten moeten op een eerlijke en redelijke manier aan concurrenten worden aangeboden voor redelijke vergoedingen. Later werd Samsung op de vingers getikt omdat het de belangrijke patenten inzette in de patentstrijd met Apple. Een hoge boete in het voordeel van Samsung of zelfs een verkoopverbod voor Apple-producten leek op basis van deze patenten dus ver weg.

Verkoopverbod

Apple had juist niet van dit soort standaard essentiële patenten. Samsung werd voornamelijk aangeklaagd vanwege softwarepatenten op bijvoorbeeld de manier waarop een fotogalerij terug stuitert als de laatste foto bereikt is.

In onder meer Nederland werd daarover een rechtszaak gestart. Apple won die en de rechter legde Samsung een verbod op voor een hele rits producten. Omdat dit over slechts zo'n klein deel van Android ging, was het voor Samsung eenvoudig om de inbreuk te omzeilen met een update. Tot een echt verbod is het dan ook nooit gekomen. Toch was dat vaak de inzet van rechtszaken. 

In de VS kwam het in augustus 2013 wel tot een importverbod. Samsung mocht tal van producten uit 2010 en 2011, waarvan een groot deel allang niet meer verkocht werd, niet meer importeren.

Samsung behaalde ook een succes in de VS, maar het opgelegde importverbod voor Apple werd door de Amerikaanse overheid geschrapt.

Boetes

In alle rechtszaken samen werden miljarden dollars aan schadevergoedingen geëist. Hoge boetes bleven echter grotendeels uit. In Nederland moesten juridische kosten vergoed worden, maar wederom kwam het alleen in de VS tot boetes van vele honderden miljoenen, vooral aan de kant van Samsung.

In augustus 2012 moest Samsung 1,05 miljard dollar betalen aan Apple na een uitspraak van een jury. Die rechtszaak werd later opnieuw gedaan en de boete kwam toen uit op 890 miljoen dollar.

Samsung en Apple tekenden beide beroep aan tegen deze uitspraak. Samsung wil de boete van tafel hebben en Apple vroeg om een verbod op 23, vooral oude, producten. Apple maakte vorige week al bekend die eis te laten vallen.

In een nieuwe rechtszaak wil Apple nog eens een schadevergoeding van zo'n 2 miljard dollar. Samsung eist in de zaken overigens zelf ook een schadevergoeding die lager is dan die van Apple. De exacte omvang van de eis is onbekend.

De Amerikaanse zaken gaan dus alleen nog om boetes. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat de rechtszaken alleen buiten de VS gestaakt worden. In de VS zelf zijn de financiële belangen te groot.

Samsung en Apple hebben in hun gezamenlijke verklaring overigens geen reden gegeven voor het doorzetten van de patentstrijd in de Verenigde Staten. Wel maken ze duidelijk dat er geen licenties zijn gesloten. Eventuele patentschending vindt dus nog steeds plaats, maar worden getolereerd.

Gevolgen

Naar verwachting zullen de twee grote zaken die nog in de VS lopen dit of volgend jaar worden afgerond. Maximaal kan Apple daar nog 3 miljard dollar mee binnen halen en Samsung een onbekend lager bedrag.

Hoe de rechtszaken ook eindigen, na 3,5 jaar strijd is het resultaat vooral hoge juridische kosten en wellicht een deuk in het imago. Een breed verkoopverbod bleef uit en de eventuele schadevergoedingen in de VS zijn voor beide bedrijven makkelijk op te vangen.