Gordon is een petitie gestart waarmee hij wil zorgen dat anoniem reageren op internetfora en sociale media niet meer mogelijk is. De SBS-presentator vindt dat mensen een identiteitsbewijs moeten indienen voordat ze een account kunnen aanmaken. Hoe haalbaar is dit idee?

De maat is vol voor Gordon. De zanger heeft een dossier opgebouwd met alle haatberichten en dreigementen die hij de afgelopen jaren voor zijn kiezen kreeg, zei hij deze week op audiochatapp Clubhouse. "Ik heb zoveel shit over me heen gehad: doodsbedreigingen, discriminatie, homofobie."

Gordon startte woensdag een procedure tegen website Mediacourant. Hij eiste dat gegevens van personen die nare reacties achterlieten aan hem worden verstrekt. Ook sommeerde hij de site om alle "ontoelaatbare reacties te verwijderen". Mediacourant gaf aan dat laatste in elk geval gehoor.

Vragen staat Gordon vrij, zegt Rejo Zenger van de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom. Of hij zijn zin krijgt, is de vraag waar de rechter zich over zou moeten buigen, mocht het zover komen. "Daarvoor moet waarschijnlijk aan een aantal criteria worden voldaan. Heeft Gordon hierbij een belang dat zwaar genoeg weegt? En is er een andere, minder ingrijpende manier om de gegevens van de betreffende personen te achterhalen?"

Gordon wil de mensen aanklagen die hem hebben bedreigd, zei hij op Clubhouse. "Ik wil ervoor zorgen dat er jurisprudentie komt waar andere collega's die gestalkt worden of van wie naaktfoto's worden verstuurd, op terug kunnen vallen."

Inloggen met DigiD

De presentator ziet het als oplossing als mensen niet meer anoniem een online account kunnen aanmaken. Hij stelt bijvoorbeeld voor om inlogs te koppelen aan de DigiD of het BSN-nummer van Nederlanders.

De vraag is of hij daarmee iets zou opschieten. "Je slaat hooguit een stap over om gegevens te achterhalen", zegt Zenger. "Het wordt dan iets makkelijker." Maar gegevens moeten ook dan alsnog worden opgevraagd bij de site of het betreffende platform.

Daarnaast is volledig anoniem zijn op het internet heel lastig, zegt Zenger. "Bij alles wat je doet laat je een spoor achter. Wil je helemaal anoniem over het internet bewegen, dan moet je speciaal actie ondernemen. Daarom vraagt Gordon om IP-adressen, want daarmee kun je ook achter namen en adressen komen, als je die opvraagt bij providers."

'Anonimiteit benadeelt mensen die goed willen doen'

Ook is het heel belangrijk om anoniem te kunnen zijn als je dat wil. "Bijvoorbeeld vanwege persoonlijke zelfontplooiing", zegt Zenger. "Stel dat je twijfelt over je geaardheid en je wil daarover informatie inwinnen, dan wil je dat misschien niet onder je echte naam doen. Door anonimiteit te verbieden, benadeel je de mensen die er goed mee proberen te doen. De mensen die kwaad willen, vinden toch wel een weg."

De petitie van Gordon lijkt niet de oplossing. "We zijn doordrongen van anonimiteit en dat moet je niet weggooien. Ook het kabinet begrijpt het belang hiervan." Zenger denkt daarom dat het beter is om verder te kijken naar een oplossing.

"Werkt het proces dat sites en platforms gebruiken om foute content offline te halen goed genoeg? Zo niet, dan moeten we daar misschien iets mee. Je kunt dit beter oplossen door platforms anders in te richten en op een andere manier in te grijpen bij haatzaaierij."