Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) kondigde dinsdagavond op een persconferentie aan dat het kabinet twee mobiele apps wil inzetten die moeten helpen bij het controleren van de verdere verspreiding van het coronavirus. Maar hoe werken deze apps precies? En hoe zit het met privacy?

Wat is er aan de hand?

Premier Mark Rutte zei dinsdag tijdens de persconferentie dat een terugkeer naar het normale leven "een zaak van de lange adem" wordt. Hij voegde daaraan toe dat een versoepeling van de maatregelen alleen kan als iedereen zich aan de regels blijft houden.

Maar met alleen maatregelen denkt het kabinet er niet te komen. Minister De Jonge vertelde dat het kabinet onderzoekt of twee verschillende apps kunnen helpen in de strijd tegen het coronavirus.

'Bluetooth in corona-apps van kabinet kan tot problemen leiden'
278
'Bluetooth in corona-apps van kabinet kan tot problemen leiden'

Hoe werken de apps?

Met een van de apps kunnen gebruikers symptomen van het COVID-19-virus doorgeven. Vervolgens kan de gebruiker met coronaklachten in contact komen met het ziekenhuis, waardoor medisch personeel advies kan geven.

De andere app moet het mogelijk maken om mensen te waarschuwen als zij in contact zijn geweest met iemand die met het coronavirus besmet is. De app van een besmette persoon zou een signaal sturen naar appgebruikers die bij die persoon in de buurt zijn geweest.

Hoe die app precies zou moeten werken, is nog onduidelijk. Minister De Jonge zei er wel over: "Onder andere met bluetooth". Daarmee is het mogelijk dat smartphones opslaan welke andere apparaten in de buurt zijn geweest. Het is onduidelijk welke andere gegevens (locatiedata?) mogelijk gebruikt zullen worden.

Is het geen inbreuk op de privacy?

Hoe die apps er precies uit gaan zien, is op dit moment onduidelijk. "We zullen dit alleen kunnen doen als de privacy voldoende gewaarborgd is", benadrukte De Jonge. Ook zei hij dat in beginsel geen enkele overheidsinstantie toegang zou moeten krijgen tot de gegevens van de traceerapp.

Of dat in de praktijk ook zo is, hangt af van de technische uitwerking. Het is mogelijk dat de uitwisseling van gegevens tussen smartphones plaatsvindt en dat die gegevens op de apparaten zelf worden opgeslagen. Ook is het mogelijk dat gebruikers een signaal van anderen ontvangen zonder dat daarbij vermeld is van welke besmette persoon de melding afkomstig is.

Een traceerapp kan privacyvriendelijk ontwikkeld worden, maar details over hoe de apps precies werken en opgebouwd zijn, ontbreken op dit moment nog. De Autoriteit Persoonsgegevens ziet toe op hoe de apps omgaan met de privacy van gebruikers. De toezichthouder zal de app toetsen als er meer informatie over bekend is.

Worden de apps verplicht?

"Ik zou het nu te vroeg vinden om daar al een antwoord op te geven", zei De Jonge. Hij benadrukte dat het om effectief te kunnen zijn nodig is dat heel veel mensen de apps gebruiken. Een mogelijke verplichting "is iets om de komende tijd te verkennen", aldus de minister.

Hoe pakken andere landen het aan?

In meerdere landen worden apps ingezet om het coronavirus te monitoren. Dit gebeurt zowel op basis van mobiele locatiedata van inwoners als door symptomen van gebruikers te monitoren.

Zo heeft de Duitse gezondheidsautoriteit dinsdag een smartwatchapp uitgebracht: Corona-Datenspende. Die verzamelt gegevens als hartslag, lichaamstemperatuur en slaapritme om naar symptomen van COVID-19 te zoeken. Het gebruik van de app is op vrijwillige basis en de gegevens worden anoniem verwerkt.

Singapore gebruikt al langere tijd een app waarmee geregistreerd wordt bij wie iemand met het virus in de buurt is geweest. De app is gekoppeld aan een telefoonnummer en stuurt bluetoothsignalen uit om andere smartphones waarop de app geïnstalleerd is te zoeken. Uitgewisselde nummers worden versleuteld op smartphones van gebruikers opgeslagen.

Als een gebruiker de gegevens naar het Singaporese ministerie van Volksgezondheid verstuurt, kan de overheid contact opnemen met personen die het pad hebben gekruist met een besmette persoon en hen waarschuwen. Het gebruik van deze app is vrijwillig.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.