Een leuk effect waarmee je gezicht er opeens heel anders uitziet, een Pokémon die plots over straat loopt, of meubels die je alvast in je woonkamer kunt plaatsen om te zien hoe ze in het interieur passen: augmented reality (AR) kent vele toepassingen. Wat is AR precies, en wat kunnen we van deze techniek verwachten?

Augmented reality wordt in het Nederlands ook wel vertaald als toegevoegde realiteit. Er is sprake van AR als er digitaal een extra laag informatie over de werkelijkheid wordt gelegd. Dit kan door beelden op brillenglazen te projecteren, maar vaak wordt AR gewoon op een scherm getoond. Dit kan bijvoorbeeld op een smartphone of op een televisie.

Misschien wel de bekendste vorm van AR wordt gebruikt tijdens uitzendingen van voetbalwedstrijden. Hier wordt bijvoorbeeld met lijnen in beeld gebracht of een speler buitenspel stond of niet. Dit is een van de eerste toepassingen van AR die we nu al regelmatig terugzien.

Augmented reality onderscheidt zich op een belangrijk punt van virtual reality (VR). Bij VR wordt de gebruiker volledig afgesloten van de werkelijkheid en krijgt de kijker een digitale werkelijkheid voorgeschoteld. Bij AR is het juist de bedoeling dat je de echte wereld wel blijft zien, maar dat via technologie extra informatie wordt toegevoegd.

Bewegende buitenspellijn bij voetbalherhalingen.

Argentijnse club opent stadion met augmented reality-leeuw
115
Argentijnse club opent stadion met augmented reality-leeuw

AR is nu al populair op smartphones

Augmented reality wordt nu al breed ingezet in populaire apps, zoals Snapchat, en het spel Pokémon GO, dat wereldwijd door miljoenen mensen wordt gespeeld. De game maakt gebruik van AR om Pokémons in de woonkamer of op de straathoek te laten verschijnen. Hiervoor wordt de omgeving via de camera van de smartphone gefilmd en wordt een Pokémon op het scherm geprojecteerd. Zo lijkt het alsof de Pokémon in de echte wereld rondloopt.

Ook van het bouwspel Minecraft verscheen onlangs een versie met AR. Minecraft Earth laat spelers bouwen met de bekende blokken. Met AR kunnen ze hun creaties in de echte wereld projecteren via de camera en het scherm van hun smartphone. Zo is een groot kasteel te projecteren in de achtertuin of kan een boerderij in het park worden gezet.

AR wordt niet alleen gebruikt door makers van games: ook andere bedrijven zien handige toepassingen van de technologie. Zo ontwikkelde meubelgigant IKEA een app waarmee je meubels in de woonkamer kun tonen. De IKEA-meubels uit de catalogus worden geselecteerd en via de camera van een tablet of smartphone in de woonkamer 'geplaatst'. Zo kunnen klanten kijken of een bepaald meubelstuk bij de rest van het interieur past.

AR wordt ook op subtielere manieren gebruikt. In veel gevallen wordt slechts informatie getoond. Zo projecteren autofabrikanten de snelheidsmeter en toerenteller soms in de voorruit van de auto. Met een doorzichtig display wordt de snelheid tussen de ruit en het stuur weergegeven. Zo kan de bestuurder de snelheid in de gaten houden, terwijl hij zijn ogen op de weg houdt.

In Pokémon GO lijkt het alsof de Pokémon in de echte wereld rondloopt. (Foto: Niantic)

Gametrailer toont Angry Birds in augmented reality
46
Gametrailer toont Angry Birds in augmented reality

Geen VR, wel een bril

AR is dus al aanwezig in het alledaagse leven, maar velen dromen van een verdergaande toepassing van de technologie, bijvoorbeeld via een speciale bril of met behulp van een contactlens. In sciencefictionfilms zien we met regelmaat dat een personage de omgeving anders ervaart via een contactlens. Hierop worden bijvoorbeeld straatnamen, reclameborden en complete profielen van voorbijgangers getoond.

Voordat we een dergelijke lens bij de opticien kunnen halen, zijn we wel een aantal jaren verder. Google bracht in 2013 al de Google Glass uit, maar dit product bleek te duur en de functionaliteiten waren erg beperkt.

Andere bedrijven zetten inmiddels ook in op de technologie. Facebook-dochterbedrijf Oculus werkt aan zijn eigen AR-bril voor de consumentenmarkt en Microsoft ontwikkelt voor de zakelijke markt de HoloLens. Ook Apple zou aan een AR-bril werken, die naar verluidt in 2020 op de markt moet komen.

Dergelijke brillen moeten betere toepassingen van AR mogelijk maken en ervoor zorgen dat de technologie buiten ons smartphonescherm beschikbaar wordt. Denk hierbij aan een film kijken op de bank door met de bril naar een witte muur te kijken of aan het projecteren van de agenda als je eten klaarmaakt.

Met de HoloLens kun je applicaties projecteren in je woonkamer. Helaas is deze bril ook relatief duur. (Foto: Microsoft)

Technologie staat nog in de kinderschoenen

Het probleem is dat voor dit soort toepassingen krachtige apparatuur nodig is, die bovendien erg klein moet zijn om in een brilmontuur te passen. Daarom kosten de AR-brillen tot nu toe ruim boven de 1.000 euro. Het maakt de techniek niet per se minder indrukwekkend, maar het betekent wel dat die nog niet heel toegankelijk is voor het grote publiek.

Het is mogelijk dat Facebook en Apple ergens in de komende jaren een bril voor consumenten op de markt brengen. Of deze ook betaalbaar zal zijn, is de vraag. Als de techgiganten een betaalbare bril weten te ontwikkelen, dan gaat dit wellicht ten koste van de kwaliteit van de technologie. Wil je op korte termijn toch aan de slag met AR, dan kun je het beste bij je smartphone terecht.

Fabrikanten die (naar verluidt) werken aan een AR-headset:

  • Microsoft bracht in 2016 de HoloLens op de markt. De HoloLens 2 voor de zakelijke markt kost 3.500 dollar.
  • De start-up Magic Leap haalde ruim 2,5 miljard dollar aan investeringen op en biedt de Magic Leap 1 voor de zakelijke markt aan. Prijskaartje: 2.295 dollar.
  • Apple werkt volgens nieuwskanaal Bloomberg aan een AR-headset die in 2020 op de markt moet komen.
  • Oculus maakte in september bekend een op consumenten gerichte AR-headset te willen gaan verkopen. Facebook zou ook werken aan een slimme bril, maar of die AR bevat, is onduidelijk.
  • Google was er in 2013 met de Google Glass vroeg bij, maar dat was geen garantie voor succes. De consumentenversie wordt niet meer verkocht en ondersteuning stopt in februari. Wel blijft het bedrijf werken aan een zakelijke variant voor 999 dollar.