Turkije rukt donderdag verder op in het noordoosten van Syrië. Het land is woensdag begonnen met een offensief en er zouden tot nu toe zeker acht doden zijn gevallen. Intussen hebben de Verenigde Staten twee IS-gevangenen uit Syrië gehaald.

In het kort

  • Turkije wil een "veilige zone" creëren in noorden van Syrië.
  • Het Turkse leger is woensdag een offensief gestart.
  • Mogelijk acht doden gevallen door Turkse luchtaanvallen.
  • Internationale gemeenschap veroordeelt het offensief.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan wil in het noorden van Syrië een "veilige zone" creëren. Die strook van zo'n 225 kilometer lang en 32 kilometer breed moet een soort bufferzone worden in de strijd tegen terrorisme. Ook moet dit leiden tot de terugkeer van zo'n twee miljoen Syrische vluchtelingen die nu in Turkije verblijven.

Het gebied is nu in handen van de Syrian Democratic Forces (SDF), een door de Koerdische YPG geleide coalitie die de afgelopen jaren in samenwerking met de Amerikanen tegen Islamitische Staat (IS) streed. Turkije ziet de YPG als een verlengstuk van de PKK, die door verschillende landen als terroristische organisatie wordt gezien.

Volgens de SDF zijn duizenden mensen de noordoostelijke stad Ras al Ayn ontvlucht. Volgens de coalitie zijn door de Turkse luchtaanvallen zeker drie burgers en drie SDF-leden omgekomen. Ook zouden er tientallen gewonden zijn gevallen.

Het Turkse ministerie van Defensie meldt donderdag dat het leger een aantal aangewezen doelen in handen heeft gekregen en dat de operatie succesvol en volgens planning verloopt.

Amerikanen hebben IS-gevangenen uit Syrië gehaald

De aanval begon nadat de VS had laten weten geen rol te spelen in de door Turkije aangekondigde operatie tegen Koerdische strijders in Syrië. De Amerikaanse buitenlandminister Mike Pompeo zei in gesprek met PBS NewsHour dat de VS Turkije geen "groen licht" heeft gegeven met het vertrek van het Amerikaanse leger uit het noordoosten van Syrië.

Twee prominente IS-strijders die in Syrië vastzaten, zijn door het Amerikaanse leger uit het land gehaald. Deze Britse mannen worden verdacht van onthoofdingen. Ze staan vanwege hun nationaliteit ook wel bekend als 'The Beatles'.

Waar de gevangenen naartoe zijn gebracht, is niet duidelijk. De Amerikaanse president Donald Trump spreekt van een "door de VS gecontroleerde locatie". Deze maatregel is genomen "voor het geval de Koerden of Turkije de controle verliezen" en gevangen IS-strijders als gevolg daarvan vrijkomen.

Trump: 'Koerden hielpen niet tijdens Tweede Wereldoorlog

Trump baarde internationaal opzien door op een persconferentie te stellen dat de Koerden de Amerikanen niet hebben geholpen tijdens de Tweede Wereldoorlog. "Ze hielpen ons bijvoorbeeld niet met de invasie in Normandië. Ze noemen de namen van verschillende veldslagen, maar ze waren daar niet", aldus Trump.

De Amerikaanse president besloot zijn betoog door te zeggen dat de VS een "enorm bedrag" aan de Koerden heeft gegeven en dat veel Amerikaanse bondgenoten misbruik maken van de VS. Als voorbeeld noemde hij de NAVO-bijdragen van Europese landen, die niet evenredig zijn aan die van de VS.

Premier Mark Rutte, die op werkbezoek in Australië is, veroordeelt het geweld van Turkije. "Dit zijn mensen die tegen IS hebben gevochten aan de kant van het Westen", zegt Rutte over de Koerden. "Dus we voelen ons met hen verbonden."

VN-Veiligheidsraad komt donderdag bijeen

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt donderdag bijeen om de situatie in Syrië te bespreken. Dat gebeurt op verzoek van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, België en Polen.

Nederland veroordeelt het Turkse offensief en heeft de Turkse ambassadeur ontboden om tekst en uitleg te komen geven.