'Beeld van volhouder Assad begint te kantelen’

Het Westen heeft de verguisde president Bashar al-Assad straks hard nodig voor het stabiliseren van Syrië en het Midden-Oosten.

Dat stelt directeur Rob de Wijk van het The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS). ''We willen het in het westen misschien niet horen, maar Assad heeft in eigen land een behoorlijke machtsbasis", zegt hij.

''Het beeld van hem begint te kantelen. Hij heeft een belangrijke rol in het behoud van de status quo in het Midden-Oosten. Syrië moet niet verscheurd raken, zoals Irak. Dat is niet in het belang van de westerse wereld, al willen de Verenigde Staten en de EU dat niet toegeven."

Volgens De Wijk is het niet te verwachten dat de rebellengroeperingen met circa 1000 zeer verdeelde strijdgroepen de strijd met Assad en het Syrische leger kunnen winnen: ''Assad laat zich niet zo makkelijk uit zijn functie verwijderen’’, zegt hij. ''Bij andere presidenten als Hosni Mubarak en Muammar Kaddafi (Egypte en Libië, red.) was het evident dat de steun van de bevolking was weggevallen. Bij Assad is dat niet zo."

Rusland

Tweeënhalf jaar na het begin van de Arabische lente, waarin de opruiming van staatshoofden in Tunesië, Libië en Egypte zich voltrok, zit Bashar al-Assad (47) nog altijd stevig op de troon in het presidentieel paleis in Damascus. Stukje bij beetje is hij zijn verscheurde land aan het terugveroveren.

De strategisch belangrijke plaats Qusair is heroverd. In Aleppo en Homs is het regeringsleger, mede dankzij wapens uit Rusland en Iran en steun van troepen van Hezbollah, aan de winnende hand. Ook in voorsteden van Damascus rukt het Syrische leger op.

Anderhalf jaar geleden voorspelde de Turkse premier Erdogan dat de Syrische president net als dictators als Mussolini, Ceausescu en Khadaffi door zijn eigen volk vermoord zou worden. Die voorspelling is niet uitgekomen. Sterker nog, Assad is zelfs bereid tot vredesonderhandelingen met een coalitie van revolutionairen die het onderling oneens is.

Oogspecialist

De man die voorbestemd was om oogspecialist te worden, werd in 2000 tot het ambt geroepen nadat zijn vader Hafez al-Assad na 29 jaar presidentschap plotseling overleed. Aanvankelijk was Bashars oudere broer Basel voorbestemd het leiderschap in de Ba’athpartij over te nemen, maar hij kwam om in een auto-ongeluk.

Bashar al-Assad kreeg vervolgens de rol van erfopvolger toebedeeld, diende als kolonel in het leger en bekleedt sinds 13 jaar de functie van staatshoofd.

Hij is getrouwd met Asma, met wie hij drie kinderen heeft. Asma al-Assad is in London geboren en kan ondanks een boycot de toegang tot de EU niet worden ontzegd. Vorig jaar februari, op een dag dat er in de stad Homs naar schatting 200 Syrische burgers stierven in de burgeroorlog, lekte een mail van de Syrische presidentsvrouw uit. Daarin bespreekt Asma met een vriendin de aankoop van een paar schoenen ter waarde van 7000 dollar.

Familie

Geld speelt geen enkele rol. Dankzij de olie-export is De familie al-Assad schatrijk, maar niettemin intern verscheurd.

Oom Rifaat al-Assad (75), de broer van Bashars vader Hafez, verkocht onlangs voor 70 miljoen euro een appartementencomplex aan de prestigieuze Parijse Avenue Foch. Rifaat wordt gezien als de aanstichter van de moord op tussen de 10.000 en 25.000 burgers in de Syrische stad Hama, in 1982. Nadien raakte hij bij zijn broer in ongenade en vluchtte naar het buitenland.

Rifaat en zijn zonen zijn tegenwoordig verklaard tegenstanders van de Syrische president.Rifaats zoon Ribal al-Assad (38), opgegroeid in de VS, leidt vanuit Londen een van de oppositiegroeperingen tegen neef Bashar. Ribal zegt zelf geen ambities te hebben president te worden.

Vrije verkiezingen

Veiligheidsexpert Rob de Wijk verwacht dat Bashar al-Assad uiteindelijk zal meewerken aan de vredesbesprekingen en vrije verkiezingen in Syrië, mogelijk in 2014. De Wijk: ''Het zou mij niet verbazen als hij die verkiezingen ook nog wint. Dat geeft hem uiteindelijk de mogelijkheid tot een eervolle aftocht naar een palmenstrand ergens in de Arabische wereld."

Lees meer over:

NUwerk

Tip de redactie