In het hele land komen, in navolging van de bezetters van het Amsterdamse Maagdenhuis, studenten, docenten en bestuurders bijeen om te praten over meer invloed op het bestuur van de universiteiten. Maar wat willen de studenten nou precies bereiken?

Minder nadruk op geld bij de keuzes die de universiteit maakt om een studie wel of niet aan te bieden.

De acties in Amsterdam begonnen half februari niet voor niets met een bezetting van het Bungehuis, een gebouw van de faculteit geesteswetenschappen. Binnen die faculteit staan vooral kleine talenstudies op de tocht omdat die te weinig studenten trekken.

Nu de faculteit de hand op de knip moeten houden, zijn deze opleidingen niet meer rendabel. Het is juist dit ‘rendementsdenken’ dat de protesterende studenten aan de kaak stellen: binnen universiteiten moet ook ruimte zijn voor opleidingen die naar verhouding veel kosten, maar weinig (geld) opleveren.

Studenten willen ook meer te zeggen krijgen over de keuzes die de bestuurders van de universiteiten maken.

Nu wordt er naar hun mening te veel over hun hoofden heen geregeerd door het centrale college van bestuur en de besturen van de faculteiten.

"Bij de vorming van het universitair beleid wordt de academische gemeenschap namelijk niet of nauwelijks betrokken", staat er in het manifest van De Nieuwe Universiteit, waarin de actievoerders zich verenigden.

Studenten en docenten mogen pas hun zegje doen over plannen van de beleidsmakers als deze al in kannen en kruiken zijn. Deze medezeggenschap vinden ze te beperkt om echt invloed te kunnen uitoefenen: de belangrijkste en dus meest omstreden plannen gaan zo toch wel door.

De studenten vinden dat de bestuursorganen democratischer moeten worden.

Niet iedereen kan zijn zegje doen en de leden van college van bestuur en de decanen, die aan het hoofd van een faculteit staan, worden niet gekozen maar benoemd. Daarom moet iedereen op de universiteit deel kunnen nemen aan het "democratisch proces".

De universiteiten moeten ook meer op eigen benen komen te staan, bepleiten de actievoerders. Met andere woorden: autonomer en kritischer. Nu moeten de universiteiten te veel de oren laten hangen naar wat er in Den Haag gebeurt, terwijl ze zelf heel goed weten wat goed voor hen is.

De studenten die in Amsterdam eerst het Bungehuis en daarna het Maagdenhuis bezetten eisten naast meer democratie ook het aftreden van het college van bestuur van de Universiteit van Amsterdam.

Het Festival der Wetenschappen dat de universiteit wilde organiseren, zagen de studenten vooral als een zoethoudertje.

Ook met de toezegging van collegevoorzitter Louise Gunning dat er een student zitting zou nemen in het bestuur, namen de studenten geen genoegen. Die studentbestuurder zou geen stemrecht krijgen.

En zijn er ook resultaten? 

Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) riep de universiteiten deze week op niet te lang te wachten met het geven van meer medezeggenschap aan studenten.

Er komt instemmingsrecht op de hoofdlijnen van de begroting, te beginnen met die van 2016. Universiteiten kunnen daar nu al mee beginnen, vindt de minister. Ook zouden studenten al meer te zeggen mogen krijgen bij benoeming van bestuursleden, vooruitlopend op een nieuwe wet die dit regelt. Bussemaker in een brief aan de Tweede Kamer:  

"De medezeggenschapsbevoegdheden in de wet zijn minimumvereisten, maar er is ruimte om meer te doen wanneer dat passend is. Ik roep instellingen dan ook op om die ruimte te benutten."

Dossier studentenprotesten l Achtergrond: De geschiedenis herhaalt zich