De Nederlandse evacuatieoperatie in Afghanistan kwam donderdag ten einde. We vroegen wat jullie nog willen weten over de Afghaanse evacuaties en de nasleep hiervan. Hieronder de antwoorden op de meest gestelde vragen.

Wat gebeurt er met Afghanen die geëvacueerd zijn, krijgen deze een verblijfsvergunning?

De Afghaanse vluchtelingen worden in Nederland ondergebracht in de (tijdelijke) noodopvanglocaties van Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Daar moeten ze eerst tien dagen in quarantaine vanwege de coronamaatregelen.

In de opvang wordt voor rust gezorgd en voldoende ontspanning. Ook wordt er al langzaam begonnen met lessen Nederlandse taal en samenleving. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beoordeelt ondertussen de situatie van elke Afghaan.

Zodra ze een tijdelijke verblijfsvergunning hebben gekregen, gaat het COA samen met een gemeente op zoek naar een woning voor de Afghaanse vluchteling.

Is het mogelijk om vluchtelingen urgentie te verlenen qua huisvesting?

Er wordt straks gekeken door de IND en alle betrokken partijen of de Afghanen in een versnelde procedure worden opgenomen. Dit is echter nog niet uitgeschreven. Het demissionaire kabinet heeft toegezegd dat er een speciaal proces voor de groep Afghanen komt, maar de uitwerking hiervan is nog niet voltooid.

Dit is een van de kazernes waar Afghanen worden opgevangen na evacuatie
37
Dit is een van de kazernes waar Afghanen worden opgevangen na evacuatie

Worden de mensen die we binnenhalen voldoende gecontroleerd?

Voor je op een evacuatielijst komt, wordt de identiteit van mensen gecontroleerd. Ook na aankomst in Nederland worden gesprekken gevoerd. Daarbij komt dat de Taliban niet een organisatie is die aanslagen wil plegen in het Westen, zoals Al Qaeda of Islamitische Staat. Zij zijn erop gericht om in eigen land de macht te grijpen, maar willen ook relaties onderhouden met andere landen.

Waarom wordt er niet veel meer opgevangen in de regio?

Er wordt al heel veel opgevangen in de regio, slechts een fractie van de Afghaanse vluchtelingen trekt naar Nederland. Het gaat dan vooral om Afghanen die voor Nederland hebben gewerkt en familieleden. Nederland voelt de morele verplichting om hen onderdak te bieden.

Veel Afghanen vluchten naar buurlanden zoals Pakistan, Tajikistan en Oezbekistan. Deze zelf vaak ook arme landen kunnen de opvang van vluchtelingen echter nauwelijks aan en vragen om hulp bij het oplossen van dat probleem.

Deze vraag werd zo vaak gesteld, dat we er een artikel over hebben gemaakt

Hoe gaat het met het meisje Dewaa en haar familie?

Voor de mensen die nog niet weten wie Dewaa is: het meisje is zestien jaar oud, geboren in Rotterdam en gaat na de zomervakantie naar de vijfde klas van de havo. Deze zomer reisde ze met haar familie naar Afghanistan om haar opa te begraven. Haar vader was een paar jaar tolk voor het Nederlandse leger. Sinds de Taliban in Kaboel de macht overnamen, zat ze met haar familie ondergedoken in een appartement.

Voor NU.nl houdt Dewaa een dagboek bij en we hebben elke dag contact met haar. Ze is op het moment van schrijven op het vliegveld in Kaboel en komt veilig terug naar Nederland. Het volgende hoofdstuk uit haar dagboek laat nog even op zich wachten.

Hoe staat het met de bewakers van de ambassade? Zijn zij nog geëvacueerd?

De bewakers zijn niet geëvacueerd. NU.nl heeft donderdag nog contact gehad met een van hen, ze maken zich grote zorgen. Voor zover bekend zijn er tussen Buitenlandse Zaken en de bewakers geen nadere contacten geweest.

Hoeveel mensen zijn daar nog na schatting en hoe worden zij ondersteund?

Het ligt eraan waar je naar kijkt: de meeste houders van Nederlandse paspoorten zijn weg. Maar er zijn nog steeds veel anderen die op evacuatielijsten staan. Het kabinet schrijft in een brief van donderdag dat mensen die in aanmerking komen voor evacuatie daar "achter zullen blijven", zonder aantallen te noemen. Het gaat hierbij om mensen met een Nederlands paspoort, tolken, maar ook anderen.

Wat gaan de Taliban doen met de achtergebleven mensen?

Dat is nog onduidelijk, al bestaan er grote zorgen. Hoewel de Taliban beloofden dat er geen wraak genomen zou worden op Afghanen die hebben samengewerkt met de NAVO, komen er steeds meer berichten dat precies dat juist wel aan de hand is.

Waarom maken de Taliban het zo moeilijk voor zowel buitenlanders als Afghanen zelf om het land te verlaten? Waarom willen zij iedereen in het land houden?

Tot nu toe heeft de Taliban veel mensen laten gaan, zie de massale evacuatie via het vliegveld. Gisteren werden mensen zonder een Nederlands paspoort uit een bus met evacués gehaald. Waarom dat is gebeurd, is onduidelijk. Omdat de Taliban nog maar net de macht hebben overgenomen is de situatie onoverzichtelijk en is het ook onduidelijk hoe de situatie zich zal ontwikkelen.

Waarom zijn er geen helikopters gebruikt om mensen uit andere gebieden te evacueren?

Er was een plan om Cougar-helikopters naar Kaboel te sturen, die stonden ook al stand-by om te vertrekken. Maar omdat de Amerikanen besloten om op 31 augustus te vertrekken was het niet meer mogelijk om de helikopters tijdig over te brengen. Als je de helikopters met een Antonov-transportvliegtuig vervoert, duurt het meer dan een dag om ze weer vliegklaar te maken. Ze zouden dan vanuit een buurland naar Kaboel moeten vliegen. Al met al was volgens een woordvoerder "militair niet meer opportuun" om de helikopters die kant op te sturen.

Worden de Afghaanse vluchtelingen getest op COVID-19 en wat zijn de regels binnen de noodopvang?

Zodra de vluchtelingen in ons land zijn, krijgen ze een sneltest. Mochten ze positief zijn dan moeten ze in quarantaine op een uitwijklocatie. Dat is logischerwijs een andere locatie dan de noodopvanglocaties.

Alle andere Afghanen gaan in de noodopvang tien dagen in quarantaine, zoals vereist bij terugkomst uit een hoog risicogebied.

Alles gaat verder volgens de richtlijnen van het RIVM. De groepsgrootte wordt in de gaten gehouden en er worden regelmatig gezondheidschecks gedaan. Er is voldoende medisch personeel aanwezig en ook het Rode Kruis heeft mensen gestationeerd in de opvanglocaties.

Pas als de tien dagen quarantaine voorbij zijn, beginnen de activiteiten en bijvoorbeeld Nederlandse lessen. Ook dan begint pas de procedure voor het aanvragen van een verblijfsvergunning bij de IND.