CDA'er Boswijk heeft contact met grote groep Afghanen: 'Haal ze thuis op'
CDA-Kamerlid Derk Boswijk ziet met lede ogen aan dat het Nederland maar niet lukt om grote groepen mensen uit Kaboel te evacueren. Hij uit scherpe kritiek op het Nederlandse beleid. "Hoe is het mogelijk dat het ministerie van Buitenlandse Zaken onbereikbaar is?"
Het is zaterdagochtend zes uur. Derk Boswijk wordt vanuit Kaboel gebeld via Facetime. Een groep vrouwen die werkt bij Nederlandse hulporganisaties staat bij het hek van het vliegveld in Kaboel. Ze willen graag naar binnen. Ze staan op de lijst van de Nederlandse regering en zouden dus zonder problemen doorgelaten moeten worden. Bij de ingang staat een Amerikaanse soldaat.
Boswijk kan live meekijken. "Geef de telefoon aan de militair", zegt Boswijk tegen de Afghaanse vrouw. Dat doet ze. Hij legt uit wie de vrouwen zijn, dat hij een Nederlands parlementslid is en dat de vrouwen toestemming hebben om door Nederland te worden geëvacueerd. Het helpt niet. De Amerikaan zegt: "Als je naar binnen wil moet je met een Nederlandse militair praten, sorry", en geeft de telefoon weer terug.
De groep is ten einde raad en Boswijk ook. "Mijn groep is net naar huis gegaan na een hele nacht met kleine kinderen op straat, beschoten door de NAVO en geslagen door de Taliban, twittert hij" Ook post hij een bericht dat Amerikanen alleen Duitsers, Engelsen, Amerikanen en Nieuw-Zeelanders door de 'East Gate' van het vliegveld laten. "Laat dat even op je inwerken", schrijft hij erbij.
Bewakers moeten geëvacueerd worden
Boswijk spreekt van "mijn groep" omdat hij er achter de schermen hard aan heeft gewerkt om de Afghaanse vrouwen alsnog op de evacuatielijsten te krijgen. "Toen dat gelukt was, was ik heel erg blij. Ik dacht dat de grootste horde was genomen. We weten nu dat er veel meer mensen door Nederland zouden moeten worden opgevangen."
"Het staat voor mij vast dat die bewakers geëvacueerd moeten worden. Dat hebben we deze week in een motie besloten."
"Ik weet niet waarom dat niet lukt. We hebben geen rechtstreeks contact met die militairen. Ze doen ongetwijfeld hun best en moeten veel werk verzetten in chaotische en stressvolle omstandigheden. Maar we zien gewoon geen vooruitgang en dat is echt heel frustrerend. Sommige mensen waarmee we in contact staan zijn al vier keer tevergeefs naar de luchthaven gegaan."
"Doe iets. Zaag een gat in de muur van het vliegveld, zet er een hek in, hang een rood-wit-blauwe vlag op en plaats daar heel veel Nederlandse militairen omheen. Daar kunnen mensen zich dan melden."
"Andere landen doen het nu effectiever en dan druk ik me diplomatiek uit. Het is moeilijk uit te leggen aan de mensen daar dat veel andere landen grote groepen van hun landgenoten weten te evacueren, terwijl zij al sinds afgelopen maandag in enorme onzekerheid zitten."
"Het is mijn taak om het kabinet te controleren. Minister Bijleveld, maar zeker ook minister Kaag van Buitenlandse Zaken, zal verantwoording moeten gaan afleggen over de gang van zaken. Maar we zitten nu in crisis, we moeten eerst zien wat we in Kaboel voor elkaar kunnen krijgen. Maar dat moment gaat echt wel komen."
Via appgroep hebben evacués contact met elkaar
Boswijk heeft zich deze week aangesloten bij een initiatief om te voorzien in een andere leemte die de Nederlandse overheid laat vallen: zorgen dat mensen die op de evacuatielijsten staan met elkaar in contact komen, zodat ze niet alleen aan hun lot overgelaten in Kaboel zitten.
Boswijk: "Naast de hulp aan de groep Afghaanse vrouwen hebben we een appgroep opgezet waardoor we mensen in kaart hebben kunnen brengen. Waar zitten ze, met hoeveel mensen, hoeveel kinderen. Ze staan nu ook onderling met elkaar in contact, waardoor ze ervaringen kunnen uitwisselen. Die mensen staan we met raad en daad bij. Maar we praten elkaar ook moed in."
De groep is een initiatief van Elisabeth van der Steenhoven, die jarenlang actief was als hulpverlener, en die verder bestaat uit onder meer de oud-Kamerleden Ingrid de Caluwé (VVD) en Kathleen Ferrier (CDA), maar ook voormalig medewerker van de AIVD Guido Blaauw. Sommige leden hebben elkaar nog nooit ontmoet.
De afgelopen dagen groeide de groep evacués in de appgroep van een enkel gezin naar ongeveer honderd mensen. Op vrijdag weigerde een deel van hen nog langer naar het vliegveld van Kaboel te komen, ze eisten een degelijk evacuatieplan. Boswijk vindt het niet meer dan terecht. "Je kan mensen niet zo aan hun lot overlaten. Die moeten worden opgehaald, anders gaat het niet. De luchthaven binnenkomen is het moeilijkste en ook gevaarlijkste gedeelte van de evacuatie."
Evacués moeten op eigen gelegenheid naar vliegveld
In de Kamer beloofde minister Kaag dat alle mensen op de evacuatielijsten gebeld zouden worden, maar dat is niet gebeurd. "In onze groep zitten mensen die nog steeds niet zijn gebeld. Het is zo belangrijk dat je te horen krijgt van iemand van vlees en bloed: 'we weten dat je bestaat, het kan misschien lang duren, maar het komt goed'. Maar dat gebeurt dus niet. En dan gaat het over de paspoorthouders, niet eens over de Afghanen. Het nummer van het ministerie is onbereikbaar, ze krijgen mailtjes dat ze zich op onmogelijke tijden op het vliegveld moeten melden, ze moeten op eigen gelegenheid komen terwijl het daar levensgevaarlijk is."
"Dit vind ik echt zo frustrerend, natuurlijk zou dat moeten, maar het gebeurt niet. Wij zijn in dat gat gesprongen, met als gevolg dat ik nu dag en nacht met mensen aan het bellen ben en nauwelijks aan slaap toekom. Dit kan zo niet verdergaan. Waarom organiseert het ministerie niet op korte termijn een callcenter met een paar honderd medewerkers om deze mensen 24/7 te woord te staan. Dat moet toch niet moeilijk te organiseren zijn."
