De opmars van crowdfunding is ontegenzeggelijk. Crowdfunding bewoog in 2013 van instrument voor ondernemende pioniers meer en meer naar een geaccepteerde financieringsvorm.

Een groeiend aantal ondernemers en initiatiefnemers verstaat de kunst van succesvol ondernemen met hun 'crowd'. Naast financiering levert crowdfunding hen ook zichtbaarheid en betrokkenheid op.

Crowdfunding is voor steeds meer ondernemers en initiatiefnemers een effectief instrument om te bouwen aan een succesvol bedrijf of project.

Crowdfunding-adviesbureau Douw&Koren, dat onderzoek doet naar crowdfunding en organisaties begeleidt bij het succesvol inzetten ervan, zet voor NUzakelijk vijftien toonaangevende crowdfundingprojecten van 2013 op een rij.

1. Fairphone

Fairphone is een fairtrade-smartphone. De Fairphone maakt gebruik van materialen die niet bijdragen aan gewapende conflicten en waarvoor zowel mijnwerkers als fabrieksarbeiders eerlijk betaald worden. Een eerlijke telefoon dus.

In no time haalden de bedenkers via crowdfunding 1,5 miljoen euro op bij vijfduizend mensen die via crowdfunding de telefoon voorbestelden. "Vijfduizend mensen die 325 euro neertellen voor een telefoon die ze nog niet eens zelf hebben kunnen vasthouden: dat betekent dat het hier om meer gaat dan alleen een telefoon", aldus Bas van Abel van Fairphone. "Mensen investeren in verandering."

De crowdfundingcampagne was zo succesvol, omdat Van Abel en zijn collega's toekomstige klanten betrokken bij alle stappen van de ontwikkeling van de telefoon. Bij de start van de crowdfundingcampagne was er dus al een 'crowd' die zich mede-eigenaar voelde van Fairphone en graag investeerde in de start van de productie.

2. Ampyx Power (via Oneplanetcrowd)

Duurzame energie opwekken tegen lagere kosten dan een kolencentrale? Dat is straks mogelijk met de PowerPlane van Ampyx Power. De PowerPlane is een zweefvliegtuig dat windkracht omzet in elektriciteit. "Het resultaat is veel groene stroom tegen minimale kosten en materiaalverbruik - dubbel duurzaam dus!", aldus Linda Inpijn van het crowdfundingplatform Oneplanetcrowd. 

Voor de financiering van het prototype haalde Ampyx Power binnen vier dagen het doelbedrag van 100.000 euro. Uiteindelijk werd meer dan 300.000 euro bij een paar honderd investeerders opgehaald. Investeerders legden gemiddeld meer dan 1.200 euro per persoon in.

Linda Inpijn: "Ampyx Power maakte gebruik van een nieuw instrument op ons platform: een converteerbare lening." Ampyx Power is erin geslaagd investeerders te overtuigen van de waarde van hun onderneming. En de geldschieters wilden daarom mede-eigenaar worden. 

3. De Correspondent

De Correspondent is een nieuw digitaal nieuwsmedium. De site is een initiatief van Rob Wijnberg, oud-hoofdredacteur van Nrc.next. Wijnberg lanceerde zijn crowdfundingcampagne tijdens een uitzending van De Wereld Draait Door. Dat gaf hem een vliegende start.

Wijnberg en zijn team haalden in acht dagen tijd meer dan 1 miljoen euro op bij vijftienduizend donateurs, die in ruil voor ten minste 60 euro allemaal een jaar lang abonnee werden. Na een aantal maanden hard werken opende De Correspondent eind september haar deuren. Inmiddels is het een veel gelezen medium.

"Nooit eerder en nergens ter wereld waren er zoveel mensen bereid lid te worden van een nieuw journalistiek platform in oprichting", aldus Rob Wijnberg. En dat is best een prestatie.

4. De Tostifabriek (via Voordekunst)

Een sneetje brood, een plakje ham en een plakje kaas. Ogenschijnlijk heel eenvoudig zo'n tosti. De Tostifabriek onderzocht of het echt zo simpel is. Alle ingrediënten voor een tosti werden in de Tostifabriek in Amsterdam van begin tot eind zelf geproduceerd.

"Met een persoonlijk en ludiek ogend project is de Tostifabriek erin geslaagd hun project succesvol te financieren en daarnaast aandacht te vragen voor een maatschappelijk probleem: de bio-industrie", zegt Roy Cremers van crowdfundingplatform Voordekunst.

Bovendien kan het project met aansprekende en persoonlijke communicatie inspiratie bieden aan andere kunst- en cultuurprojecten die van crowdfunding gebruik willen maken.

5. Yoghurt Barn (via Crowdaboutnow)

Yoghurt Barn maakte, wegens een succesvolle eerdere campagne, twee keer achter elkaar gebruik van crowdfunding. Het bedrijf overtrof ieders verwachtingen door in totaal 100.000 euro op te halen voor een vernieuwend horeca concept.

De financiering werd ingezet voor het starten van een tweede vestiging. Voor Yoghurt Barn blijkt crowdfunding een alternatief voor een lening bij de bank. "Bovendien is de financiering tot stand gekomen onder betere condities dan de bank kon bieden. Het zorgt het daarnaast voor veel klandizie. Veel investeerders zijn namelijk klant en ambassadeur geworden van Yoghurt Barn", zegt Tom Vroemen van het platform Crowdaboutnow.

"Crowdfunding is voor veel mkb'ers interessanter dan elke andere vorm van financiering en Yoghurt Barn laat dat goed zien. Meer ondernemers zouden dit voorbeeld moeten volgen!"

6. Kidswatcher (via Symbid)

Met Kidswatcher staan ouders altijd in contact met hun kinderen. Kidswatcher bestaat uit een app voor ouders en een horloge voor kinderen.

In het horloge zitten geavanceerde modules die locaties kunnen bepalen. Op die manier kunnen ouders altijd zien waar hun kind is.

"Kidswatcher haalde binnen een paar dagen 180.000 euro op. Dit geeft aan dat een mooi product in combinatie met een goede voorbereiding kan leiden tot een topprestatie", zegt Ludwine Dekker van investeringssite Symbid.

7. Soul Surf Project Bali (via 1%Club)

In 2013 heeft Soul Surf Project Bali maar liefst drie projecten gefinancierd via crowdfunding. Hierdoor konden een ecosurfboard, een transportbus en lesmaterialen worden aangeschaft. De organisatie zet zich in voor straatkinderen en creëert kansen voor jonge getalenteerde surfers. De bescherming van het kustgebied op Bali staat daarbij centraal.

"Voor Soul Surf Bali is crowdfunding een goede aanvullende manier om hun doelen te bereiken", legt Niels Jansen van crowdfundingsite 1%Club uit. "De projecten zijn telkens ontzettend concreet. Hierdoor weet je precies waar je aan bijdraagt." 

"Via hun Facebook-pagina en de projectpagina's op 1%Club plaatsen ze constant updates met aansprekende foto's en video's waardoor je ook echt betrokken raakt. Hierdoor zijn ze in staat geweest een grote groep mensen aan hun project te binden", zegt Jansen. Soul Surf Project Bali geeft ons een blik op de toekomst van fondsenwerving voor goede doelen.

8. Kredietbank Nederland (via Geldvoorelkaar.nl)

Kredietbank Nederland heeft jarenlang ervaring met het verstrekken van sociale kredieten aan een financieel kwetsbare doelgroep. Om meer leningen uit te kunnen geven heeft Kredietbank Nederland zelf crowdfunding ingezet.

"Geldvoorelkaar.nl is waarschijnlijk het eerste crowdfundingplatform in de wereld dat een bank op dergelijke wijze heeft voorzien van krediet. Kredietbank Nederland en Geldvoorelkaar.nl hebben de ambitie meer projecten op te starten in 2014", zegt Edwin Adams van Geldvoorelkaar.nl.


9. De Buurtcamping (via Voor je Buurt)

Het Oosterpark in Amsterdam was van 16 tot en met 18 augustus omgedoopt tot een buurtcamping. Tijdens een ontspannen vakantie in eigen park, kregen gezinnen uit Amsterdam Oost de kans om hun buren, buurtverhalen, culturen en culinaire kunsten beter te leren kennen.

Buurtbewoners gaven de camping samen vorm en doneerden meer dan 10.000 euro om het project samen mogelijk te maken.

"De Buurtcamping laat zien hoeveel creativiteit en betrokkenheid er ontstaat als buurtgenoten samen de schouders eronder zetten. Doordat bewoners en ondernemers op hun eigen manier geld, hulp of materiaal konden bijdragen, werd het een camping voor en door Oost-Amsterdammers", vertelt Aster van Tilburg van het platform Voor je Buurt.

10. Jazzcafé Dizzy (via Wayv)

Jazzcafé Dizzy is het oudste jazzpodium van Nederland. Het is de plek waar grote namen als George Coleman en Art Taylor speelden en waar Chet Baker in 1988 zijn laatste noten blies. Afgelopen jaar dreigde het podium te sluiten, maar dankzij 132 donateurs werd het podium gered en nieuw leven ingeblazen.

"Jazzcafé Dizzy laat de accelerator-functie van crowdfunding goed zien. Door het enthousiasme van de fans werd interesse bij grotere investeerders gewekt. Dankzij een combinatiefinanciering van 150.000 euro in totaal, kon Jazzcafé Dizzy behouden worden", zegt Eric Graafland van Wayv Crowdfunding.

11. Driven Eyewear (via Primal Edition)

Crowdfunding wordt ook steeds vaker gebruikt voor de voorverkoop van producten. Deze vorm van crowdfunding werd door Trendwatching.com bestempeld als 'pretailing'. Via pretailing-platform Primal Edition kunnen ontwerpers de eerste editie van een designproduct 'pretailen'.

De eerste ontwerper die dit succesvol deed was Daan de Haan. Daan de Haan zocht zeventien kopers voor zijn project Driven Eyewear. Uit de motorkap van een klassieke Triumph werden de elementen voor het montuur gesneden. Drie brillen gaan naar Top Gear en zeventien brillen gaan naar de kopers.

"Daan de Haan levert hét bewijs dat je met een goed verhaal en een sterke crowdfundingcampagne 500 euro kan vragen voor een product dat nog niet bestaat", zegt Bart Tamboer van Primal Edition.

12. Van Bach tot Bernstein (via Tenpages.com)

Klassieke muziek verrijkt ons leven. Het verdiept onze gevoelens en biedt vrolijkheid en troost. Om die reden schreven Arie Boomsma en Thierry Baudet samen een boek over klassieke muziek.

Het boek is bedoeld voor mensen die meer klassieke muziek zouden willen luisteren. In korte tijd werd een bedrag van bijna 17.000 euro opgehaald om het boek te financieren. 

"Van Bach tot Bernstein laat zien dat er veel meer mogelijkheden voor gevestigde auteurs zijn dan de traditionele boekenbranche hen kan bieden. Zelfs voor een ogenschijnlijk niche-onderwerp zoals klassieke muziek. Dat hebben Arie Boomsma en Thierry Baudet aangetoond", laat Valentine van der Lande van uitgeefpodiumTenpages.com weten.

13. Udruh Archaeological Project (via Commonsites.net)

Mark Driessen is archeoloog aan de Universiteit Leiden en onderzoekt Romeinse ondergrondse aquaducten in Jordanië. Het doel is om uiteindelijk deze oude, duurzame en goedkope kennis over watermanagement weer opnieuw in te zetten voor lokale gemeenschappen in de woestijn.

Donateurs kregen in ruil voor hun bijdrage een exclusieve rondreis door Jordanië met onderzoeker Mark Driessen als reisleider. Het project trok hiermee aandacht van media. Dat maakte het onderzoek van de Universiteit Leiden zichtbaar voor een grote groep mensen.

"Het Udruh-project is het eerste erfgoedproject in Nederland dat crowdfunding effectief inzet om mensen te betrekken bij een combinatie van wetenschap en ontwikkelingssamenwerking. De media-aandacht zorgt voor een groeiend besef dat crowdfunding een nieuwe mogelijkheid biedt voor financiering en publieksparticipatie", meent Sjoerd van der Linde van de site Commonsites.net.

14. Save Drives (via Sellanapp)

<p>

Save Drives is een app die automatisch 112 belt als je een ongeluk hebt gehad. De app stuurt de locatie en foto's, die de app automatisch neemt, mee naar de alarmcentrale. Zo kan jje snel geholpen worden. Daarnaast kan de app ook gebruikt worden om kilometers te registreren voor zakelijke ritten.

"De ondernemer achter het idee was al jaren bezig om dit mogelijk te maken met hardware en software. Toen hij Sellanapp vond, had hij een match met investeerders en vond hij een developer. De app neemt een gigantisch vlucht in de App Store met al meer dan tienduizenden downloads", meldt Milan van den Bovenkamp van crowdfundingplatform Sellanapp.

15. Zonnepanelen Rijnstate (via Greencrowd)

Ziekenhuis Rijnstate in Arnhem heeft een enorm plat dak waarop het ziekenhuis maar liefst 660 zonnepanelen wil plaatsen. Via crowdfunding is een deel van de benodigde investering bijeengebracht.

"De mogelijkheid om medewerkers en omwonenden een financieel voordeel te bieden door hen in de zonnepanelen te laten investeren, was de uitdrukkelijke wens van Rijnstate", vertelt Sander Kooper van de stichting Greencrowd. 

"Het ziekenhuis heeft het project op alle mogelijke manieren onder de aandacht gebracht, met als resultaat dat na één dag ruim 90 procent van het streefbedrag bij elkaar gebracht was." Uiteindelijk haalde het project meer dan 90.000 euro op.

Het einde van België (via Cinecrowd)

In tegenstelling tot de andere projecten en ondernemingen in deze lijst, haalde het filmproject Het einde van België niet in 2013, maar in 2011 succesvol financiering op via crowdfunding. De reden om het project in deze lijst op te nemen, is dat de film in 2013 is uitgekomen en goed ontvangen is.

Het einde van België moest een film worden over België zonder regering. Maar de Vlaams-Nederlandse filmmakers kwamen erachter dat een andere filmmaker hen voor was en over hetzelfde onderwerp een film aan het maken was.

Na lang wikken en wegen en overleg met donateurs en andere financiers, kozen ze voor een andere richting. Onder de titel Ne me quitte pas was het resultaat tijdens IDFA 2013 als enige Nederlandse inzending genomineerd als beste internationale feature-documentaire.

'Ondernemen met de crowd' gaat dus over meer dan financiering alleen. Het gaat ook over het betrokken houden van donateurs en het opbouwen van een trouwe gemeenschap, die meer inbrengt dan geld.

"Ne me quitte pas is voor ons het voorbeeld waar doorzettingsvermogen je kan brengen", vindt Roel van de Weijer van filmmakersplatform Cinecrowd.

Lees ook: Crowdfunding: de 15 beste projecten van 2012 | Vier vragen over crowdfunding