Bij het starten van een eigen bedrijf moet een ondernemer de juiste rechtsvorm kiezen. Welke vorm het beste past, ligt niet altijd voor de hand.

De Kamer van Koophandel (KvK) sprak met vijf ondernemers over de voor- en nadelen van de verschillende rechtsvormen. 

Bieneke Braat begon een eigen advocatenkantoor en koos voor een eenmanszaak. In die rechtsvorm is de ondernemer persoonlijk aansprakelijk.

Maar haar risico's zijn voldoende afgedekt, omdat ze als advocaat verplicht al een beroepsaansprakelijkheidsverzekering moest afsluiten. 

Eenmanszaken zijn snel op te richten en bieden vaak fiscale voordelen. Ook hoeft Braat haar jaarrekening niet openbaar te maken. 

Deze rechtsvorm is geschikt voor haar, omdat ze geen producten inkoopt of mensen in dienst neemt. Als ze dat wel zou doen, zou een besloten vennootschap (bv) weer beter passen. Braat werkt met negentien andere zelfstandige advocaten.

Vof

Paul Tuinenburg heeft zijn innovatieadviesbedrijf als vennootschap onder firma (vof) geregistreerd. Hij zegt dat een vof ideaal is als de ondernemer nog maar weinig risico loopt, omdat hij persoonlijk aansprakelijk is. 

Een vof heeft verder meer belastingvoordelen dan een bv. En de rechtsvorm is handig als iemand samen met andere ondernemers een bedrijf wil beginnen. Bij een vof brengen alle vennoten iets in. Dat kan geld, goederen of arbeid zijn.

Zodra de risico's groter worden, door grote investeringen of het aannemen van personeel, kan hij altijd nog overstappen op een bv. 

Tuinenburg raadt startende ondernemers aan goed na te denken over het verzekeren van de vof. "Al die verzekeringen zijn lang niet altijd nodig. En het scheelt je een hoop geld", zegt hij tegen de KvK.

Coöperatie

Ben Klumpers zit in een coöperatie met zijn online adviesbureau voor de hardloopsport. Hij werkt samen met andere specialisten.

In een coöperatie profiteren ondernemers van de voordelen van een collectief. Zaken zoals de inkoop of marketing kunnen gezamenlijk geregeld worden. 

Door de rechtsvorm kan Klumpers makkelijk iemand aantrekken of laten vertrekken. Om toch continuïteit te houden, maakt hij heldere afspraken met de andere specialisten.

Klumpers adviseert starters flexibel te zijn, maar dan binnen een aantal duidelijk gestelde grenzen.

Maatschap

Harry Louwenaar startte een maatschap in de advieswereld. Hij noemt het de 'slimste constructie', omdat hij zelfstandig kan blijven werken, terwijl hij kosten met andere partners deelt. Ze werken samen onder een gemeenschappelijke naam.

"Een nadeel is dat niet iedereen de rechtsvorm kent en begrijpt, soms moet je dus een beetje uitleggen hoe je georganiseerd bent", zegt Louwenaar.

Besloten vennootschap

Het voordeel van een bv is dat de ondernemer niet persoonlijk aansprakelijk is. Tonnis de Boer richtte samen met twee anderen een bv op voor een online platform. Hij vond het geen moeilijke keuze.

"Om contracten af te sluiten met klanten, móét je gewoon een bv zijn. Dat wekt vertrouwen", zegt De Boer. Ook vindt hij het een duidelijke rechtsvorm, omdat over bijvoorbeeld aandelen hele heldere afspraken zijn gemaakt.

"Spreek aan het begin al af hoe je straks uit elkaar gaat. Het klinkt niet romantisch, maar het geeft je wel een rustig gevoel", legt hij uit. Bovendien is het regelen van de rechtsvorm snel geregeld. 

Zzp geen rechtsvorm

De term zelfstandige zonder personeel (zzp) is geen rechtsvorm. Die slaat op ondernemers die voor verschillende opdrachtgevers werken.

Zzp'ers moeten zich wel bij de KvK inschrijven, maar kiezen dan bijvoorbeeld de eenmanszaak of bv als rechtsvorm.

Lees ook: 'Volg de geldstromen van je bedrijf' | 'Netwerker moet geduld hebben' | 'Starter moet voorbereid kapitaal ophalen'