Op 17 maart gaan we naar de stembus. Om je te helpen bij je keuze maken we de balans op: hoe staat Nederland ervoor? We nemen we de digitale positie van het land onder de loep, want hoe goed is onze computerkennis eigenlijk? En heeft elke Nederlander wel toegang tot internet?

Wil je meer weten over de stand van het land? Ontvang meldingen bij nieuwe artikelen

In verkiezingsprogramma's pleiten politieke partijen vooral voor toezicht. Hoewel technologie geen speerpunt lijkt voor de meeste politieke partijen, zeggen ze er allemaal wel iets over. Zo willen partijen zorgen dat techbedrijven niet te veel macht krijgen, want omdat veel mensen online zijn, hebben de bedrijven veel persoonlijke informatie in handen.

Aan de andere kant vinden verschillende partijen wel dat alle Nederlanders digitaal mee moeten kunnen doen. Zo moet de internetdekking goed zijn en moeten digitale diensten bereikbaar en betaalbaar zijn. Mede daardoor kan Nederland aan de Europese digitale top blijven.

Toch is de Tweede Kamer zelf nog niet up-to-date. De Tijdelijke commissie Digitale toekomst oordeelde vorig jaar dat de Tweede Kamer te weinig digitale kennis in huis heeft (pdf). Daardoor kunnen Kamerleden hun taken niet goed uitvoeren. De commissie noemde haar bevindingen "ernstig" en adviseerde een vaste commissie digitalisering om voor verbetering te zorgen.

Het belang van online zijn werd het afgelopen jaar nogmaals onderstreept. Mensen werken thuis vanwege de uitbraak van de coronapandemie en visite ontvangen gebeurt veelal via chatapps. Nederland bleek goed voorbereid. In 2018 werkte al 14 procent van de Nederlanders vanuit huis, blijkt uit cijfers die Eurostat begin dit jaar publiceerde. In geen enkel land in Europa lag dat percentage hoger.

De meeste Nederlanders hebben thuis een internetverbinding. In 2019 had 97 procent van de Nederlanders van twaalf jaar of ouder thuis toegang tot internet, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Vergeleken met 2015 komt dat neer op een toename van 7 procent.

Maar nog niet iedereen heeft een internetverbinding: 453.000 mensen hebben thuis geen internet. Die groep zonder internetverbinding bestaat voor tweederde uit 75-plussers. Opvallend genoeg hadden vierduizend huishoudens met kinderen in de leeftijd van vijf tot dertien jaar ook tot 2019 geen internet. Het CBS verwacht dit jaar opnieuw onderzoek te doen in opdracht van Eurostat.

Geen internet thuis

Bron: CBS© NU.nl/LocalFocus

De mensen mét internet hebben weinig te klagen over hun verbinding. De Britse website Cable.co.uk analyseerde de gemiddelde downloadsnelheid van 211 landen aan de hand van 577 miljoen snelheidtests. Daaruit blijkt dat Nederland in 2020 op de elfde plek staat met een gemiddelde snelheid van 95.6 mbps. Daarmee download je een film van 5GB in 7 minuten en 8 seconden.

Nederland doet het volgens de test een stuk beter dan onze buurlanden. België staat op de wereldranglijst op plek 24 (gemiddelde snelheid 66,5 mbps), Duitsland op 42 (42,33 mpbs) en Frankrijk op 36 (51,33 mpbs). Luxemburg doet het overigens wel beter. Dat land staat met een snelheid van 118 mpbs op de vijfde plek wereldwijd.

We staan aan de Europese top als het om computerkennis gaat. Van de 16- tot 75-jarige Nederlanders had in 2019 de helft meer dan alleen de basisvaardigheden voor het gebruik van internet, computer en software onder de knie. Het gaat dan bijvoorbeeld om informatie opzoeken en online communiceren. Dat was vier jaar daarvoor nog 43 procent. Gemiddeld lag dat percentage in de Europese Unie in 2019 op 33 procent.

Nederland is wat dat betreft koploper in Europa, samen met Finland, blijkt uit de statistieken van het CBS. Daarna volgen Denemarken en het Verenigd Koninkrijk (49 procent) en Zweden (43 procent).

Meer dan digitale basiskennis in EU (2019)

Bron: CBS© NU.nl/LocalFocus

1): Methodebreuk 2): Geen gegevens

Ouderen sloten zich de afgelopen jaren meer aan op sociale media. In 2014 zei 40 procent van de personen tussen de 65 en 75 jaar actief te zijn op socialemediaplatforms. In 2019 was dat aantal gestegen naar 76 procent, berekende het CBS.

Nederlanders van 75 jaar en ouder zijn ook steeds actiever. In 2014 zat 18,1 procent op sociale media, vijf jaar later was dat bijna 40 procent.

Socialemediagebruik per leeftijd

Bron: CBS© LocalFocus

De uitbraak van COVID-19 heeft een flinke impact gehad op de digitale communicatie van Nederlanders. Dat schrijft onderzoeksbureau GfK in zijn rapport Trends in Digitale Media. Van de Nederlanders van dertien jaar of ouder met toegang tot internet zegt 40 procent (5,6 miljoen mensen) vaker te zijn gaan videobellen. Ook online shoppen gebeurde 31 procent meer en hetzelfde gold voor chatten (30 procent meer dan voorheen).

Uit de eerder genoemde onderzoeken blijkt dan ook dat Nederlandse burgers op digitaal gebied meedraaien met de Europese top. Onder meer daardoor heeft Nederland sinds de uitbraak van COVID-19 weinig te klagen gehad over digitale communicatie met vrienden, familie of op werkgerelateerd gebied.