AMSTERDAM/ARNHEM/GRONINGEN/ROTTERDAM - Weer was Rafael van der Vaart het goudhaantje van Ajax. Op het moment dat in de wedstrijd tegen FC Twente beide teams tevreden waren met de 1-1, sloeg hij genadeloos toe en bezorgde zijn ploeg de onverwachte en ook onverdiende zege, 2-1.

De goal viel in blessuretijd (Ajax speelde al een paar minuten zonder de geblesseerde Chivu) na een mooie assist van Mido. De afronding was ook fraai.

Voor Van der Vaart was het al zijn zevende treffer in de eredivisie, en dan te bedenken dat hij sinds 7 september zeven weken uit de roulatie was met een knieblessure. Hij scoorde eerder twee (cruciale) goals tegen FC Groningen (3-1), de gelijkmaker tegen Roda JC (1-1), de bevrijdende 2-0 tegen Willem II en hij maakte de 4-0 tegen NEC.

Negentien jaar is hij en nu al zo bepalend voor Ajax. Zijn kwaliteit, scoren vanuit een niet-scoringsmogelijkheid, is uniek. Trainer Koeman vindt wel dat de speler ook voetballend meer inbreng moet hebben, gezien zijn passing en inzicht.

Wijzigingen

De eredivisie is de Champions League niet. Koeman had voor de zoveelste keer zijn elftal en de speelwijze gewijzigd. In Valencia speelde Ajax woensdag zonder echte spits, maar in de competitie tegen Twente speelde de ploeg wel aanvallend, met twee vleugelaanvallers en een diepe spits. Ibrahimovic mocht het weer proberen, ten faveure van Mido.

Mido

De Egyptenaar scoorde twee weken geleden twee keer tegen NEC, maar was daarna tegen Heerenveen en Valencia volstrekt onzichtbaar. Na een uur kwam Mido er toch in, voor de teleurstellende Ibrahimovic. Ten opzichte van Valencia zaten ook Maxwell en Litmanen op de bank naast Koeman. De Jong en Sikora waren de twee nieuwe namen.

Zo is het elke week een tombola bij Ajax. Koeman gaat echter niet uit van een vaste elf. Hij vindt dat elke speler de kwaliteiten heeft voor het eerste elftal. Opvallend is het wel dat routinier Litmanen, uitgerekend de speler die de jonge ploeg sturing moest geven, was gepasseerd. Maar Pienaar en uiteraard Van der Vaart presteren goed en er is geen reden hen te wisselen.

FC Twente

Twente was in het begin de gevaarlijkste ploeg en kreeg via Cziommer de beste kans. Meteen daarop kwam Ajax op 1-0. Weer was het Van der Vaart die de ploeg voor de eerste keer over het dode punt tilde. Na een aanval kwam de bal uiteindelijk bij hem terecht. Met een subtiele omhaal scoorde hij.

Ajax had de wedstrijd vervolgens onder controle, maar verzuimde de kansen (Ibrahimovic, Pienaar) te benutten. Vlak voor de rust kwam Twente op 1-1 nadat Trabelsi aanvaller Cairo had neergehaald en arbiter Van Egmond de bal op de stip legde. Polak benutte het buitenkansje. Kort daarop kreeg Cairo een grote kans. Dat was het begin van een sterke fase van Twente.

Koeman

De ploeg speelde agressiever dan Ajax en had ook het betere spel, aldus Koeman. "De 2-1 was niet verdiend, maar dat is misschien het geluk van de kampioen." Van der Vaart lijkt intussen rijp voor een vaste plaats in Oranje. Koeman: "Er zijn natuurlijk meer goede spelers. Bondscoach Advocaat is wijs genoeg, maar als Van der Vaart zich zo manifesteert, houdt het een keer op."

Heerenveen stelt teleur

Heerenveen is er ook dit weekend niet in geslaagd om aansluiting te krijgen bij de middenmoot. Om dat doel te bereiken hadden de Friezen zondagmiddag moeten winnen bij FC Groningen, maar ze kwamen in het Oosterpark niet verder dan een teleurstellend gelijkspel: -1.

In Heerenveen is er alle vertrouwen dat het dit seizoen wel goed komt met de ploeg van coach De Haan. Met de beschikbare kwaliteit in het veld is dat optimisme wel te verklaren, maar Heerenveen heeft tot aan de winterstop nog een loodzwaar programa. Als de Friezen in de komende thuiswedstrijden tegen Feyenoord en FC Utrecht geen punten pakken, dan is een plek in de middenmoot nog ver weg.

Spitsprobleem

De Haan gaf na het gelijkspel in Groningen nog maar eens aan dat zijn problemen voorin liggen. Hij slaagt er dit seizoen maar niet in om de posities van Lurling (naar Feyenoord) en Allbäck (naar Aston Villa) goed in te vullen.

Tegen de Groningers ontbrak de zieke Nurmela, waardoor de aanval bestond uit Väyrynen, Selakovic en Denneboom. Vooral Selakovic faalde. De Zweed viel alleen op door veelvuldig buitenspel te staan. De spits kon er halverwege de tweede helft uit. Uitgerekend invaller Samaras voorkwam in het Oosterpark een nederlaag. De jonge Griek, afkomstig van OFI Kreta, maakte in de 79e minuut de 1-0 van Salmon ongedaan.

"We waren in de tweede helft iets dominanter dan voor rust. Maar naar voren brachten we te weinig. Na die achterstand moesten we meer drukken. Dat lukte redelijk, het gelijkspel was dan ook verdiend. Meer zat er niet in", aldus De Haan.

FC Groningen

Bij FC Groningen was coach Jans redelijk tevreden. De opvolger van Lodeweges haalde uit de laatste vier duels acht punten, waardoor de Groningers nog alle kansen hebben lijfsbehoud zeker te stellen. De ploeg was na de duels tegen De Graafschap en FC Zwolle dicht bij de derde opeenvolgende zege.

Op basis van strijdlust kwam FC Groningen in de 61e minuut verdiend op voorsprong. Salmon kopte raak na een vrije trap van Krstev. De spits stond in de basis omdat Drent, twee doelpunten tegen FC Zwolle, met een knieblessure op de bank begon. Doordat de thuisploeg in de slotfase achterin even de concentratie verloor, bleef een verrassing uit.

"Ook wij hadden problemen in de aanval, maar ik had niet gedacht dat Heerenveen hier nog zou scoren. Het zat bij ons achterin wel goed vandaag", stelde Jans.

Bosvelt reddende engel

Hij verwoordt nagenoeg wekelijks het gevoel van de supporters op het veld en is dan ook al jaren met afstand de populairste Feyenoorder. Paul Bosvelt, werkvoetballer van beroep, voorkwam zondagmiddag op de voor hem karakteristieke wijze dat zijn ploeg verder achterop raakte op Ajax en PSV.

De middenvelder maakte in de laatste minuut van een matig duel met FC Utrecht de bevrijdende tweede en naar later bleek winnende treffer voor zijn nog steeds zwalkende werkgever: 2-1.

Het mooie doelpunt leidde tot een enorme vreugde-uitbarsting in en buiten het speelveld. Bosvelt trok na zijn doelpunt het shirt over het hoofd en maakte samen met zijn al even gelukkige ploeggenoten een lange tocht langs de deinende tribunes.

Uitbundig

De technische staf van Feyenoord vierde het niet meer verwachte doelpunt al even uitbundig. Ook voor trainers en begeleiders telden het niet meer dat de Rotterdammers op basis van het geboden spel allesbehalve recht hadden op een zege.

Even na de wedstrijd won het verstand het weer van de emoties. De vreugde bij Feyenoord bleek vooral ingegeven door opluchting. "Tot de uitwedstrijd van Heerenveen kunnen we weer even rustig ademhalen", constateerde Bosvelt. "De enorme druk is in ieder geval voor even een beetje afgenomen", klonk de opluchting door in de stem van trainer Bert van Marwijk. "Als we vandaag niet hadden gewonnen, was het wel heel vervelend geworden."

Met de laat verkregen zege voorkwam Feyenoord dat de achterstand op koploper Ajax opliep tot negen punten. De Rotterdammers staan nog wel voor de opgave het huidige verschil van zeven punten op de rivaal uit Amsterdam ongedaan te maken. Ook tijdens het duel met FC Utrecht bleek dat het wel of niet slagen van de inhaalrace staat of valt met de vorm en beschikbaarheid van de belangrijke spelers.

Zonder goed te voetballen was ook FC Utrecht over de hele wedstrijd minimaal gelijkwaardig aan Feyenoord. De Rotterdammers dankten de voorsprong bij rust aan een treffer van Brett Emerton in de 32e minuut. Na de hervatting moest de thuisploeg lijdzaam toezien hoe de bezoekers het spel domineerden.

Een fout van linksback Song, de vervanger voor de gepasseerde Rzasa, leidde in de 79e minuut tot de verdiende gelijkmaker van Stefaan Tanghe in. "Utrecht verdiende dat doelpunt", vond ook Van Marwijk die na de gelijkmaker direct Pierre van Hooijdonk bracht. De spits was op het laatste moment onverwacht bij de selectie gehaald.

"We wilden eigenlijk nog even wachten maar Pierre zei dat het kon", aldus Van Marwijk. "Een speler die zo belangrijk voor je is, haal je er dan direct bij. Al is het maar voor de sfeer in de selectie."

Van Hooijdonk had tijdens zijn eerste optreden sinds 6 oktober ook op het veld zijn waarde. De spits leidde samen met Buffel de late gelijkmaker van de altijd strijdende Bosvelt in. "Het scheelt voor ons heel veel als Pierre er bij is", aldus de maker van de winnende treffer.

"Met hem erbij kunnen we onze vorm van het begin van het seizoen terugkrijgen. Het kan namelijk niet zo zijn dat we er nu niets meer van kunnen. Feyenoord moet voor de titel gaan. Wat dat betreft was dit doelpunt cruciaal."

Vitesse

Vitesse en De Graafschap hebben zondagmiddag gelijkgespeeld. In het Gelredome in Arnhem werd het 1-1. Na ruim een uur kwam De Graafschap op voorsprong door Van de Haar. Vijf minuten later maakte Sone gelijk.