Slechts zes weken na zijn levensbedreigende crash op de Duitse Nürburgring staat Niki Lauda in 1976 tegen alle verwachtingen in op de startgrid van de Italiaanse Grand Prix. De razendsnelle comeback tekent het doorzettingsvermogen van Lauda, de drievoudig wereldkampioen in de Formule 1 die dinsdag op zeventigjarige leeftijd overleed.

Hoewel Lauda uit een gefortuneerde familie komt, is het geen vanzelfsprekendheid dat hij de Formule 1 haalt. Zijn familie weigert de autosportambities van Lauda financieel te steunen, waardoor hij genoodzaakt is om zich in de schulden te steken.

Met geleend geld van verschillende banken koopt de al vroeg eigenzinnige Oostenrijker zich in 1971 in bij het Formule 2-team March. Een jaar later gaat hij aan de slag bij de Formule 1-stal van datzelfde team, maar een succes wordt het niet.

Lauda vertrekt en koopt een stoeltje bij BRM, eveneens een team dat in de achterhoede meedoet. Hoewel zijn auto niet goed genoeg is om te strijden voor podiumplaatsen, valt de rijstijl van de jonge Oostenrijker op bij Enzo Ferrari, de grote baas van de gelijknamige renstal. Ferrari biedt Lauda een lucratief contract aan waarmee hij in één klap zijn schulden kan afbetalen.

Bij Ferrari viert Lauda zijn grootste successen. In 1974 heeft hij niet de snelste auto, maar wint hij toch twee Grands Prix. Een jaar later verovert Lauda zijn eerste wereldtitel in de koningsklasse van de autosport.

Niki Lauda voorafgaand aan de Italiaanse GP in 1976, zes weken na zijn ongeluk op de Nürburgring. (Foto: VI Images)

Crash op Nürburgring

Ook in 1976 lijkt Lauda de voornaamste kandidaat om de titel te winnen, tot het gruwelijk misgaat tijdens de Grand Prix van Duitsland op de Nürburgring. Lauda verliest in de regen de controle over zijn auto, die tegen de vangrail knalt en in brand vliegt.

De veiligheidsmaatregelen in de Formule 1 zijn in die tijd erg slecht. Het duurt dan ook ruim een minuut voordat brandweerlieden ter plaatse zijn en de auto van Lauda kunnen blussen. De coureur blijft voortdurend bij bewustzijn, maar wordt wel met zware brandwonden afgevoerd naar het ziekenhuis.

Lauda overleeft de crash, ondergaat een aantal intensieve behandelingen en verschijnt zes weken later op het circuit van Monza tot grote verbazing van iedereen weer aan de start van een Grand Prix. Hij heeft slechts twee races gemist en rijdt 'gewoon' naar de vierde plek in Italië.

Lauda zet auto aan de kant

De laatste race van 1976 wordt verreden in barre weersomstandigheden, vergelijkbaar met de omstandigheden eerder dat jaar op de Nürburgring. Lauda, die nog altijd aan de leiding van het kampioenschap staat, pleit ervoor om de race af te gelasten.

De wedstrijdleiding geeft geen gehoor aan de oproep van Lauda en laat de coureurs toch van start gaan. Met zijn zware crash in Duitsland nog in het achterhoofd, durft Lauda het niet aan om verder te rijden en parkeert hij zijn auto na zeven rondes in de pits. De Brit James Hunt, die minstens vierde moet worden om de titel veilig te stellen, eindigt als derde en ontneemt Lauda het kampioenschap.

Het jaar daarop neemt Lauda revanche en verovert hij met overmacht zijn tweede titel. Omdat het in zowel 1978 als 1979 niet goed loopt, besluit hij te stoppen met de Formule 1. Lauda steekt zijn verdiende Formule 1-geld in zijn andere passie en richt een eigen vliegtuigmaatschappij op: Lauda Air.

Als McLaren Lauda in 1982 een aanbod doet om terug te keren in de Formule 1, besluit hij zijn autosportloopbaan toch nog een vervolg te geven. Het levert hem in 1984 zijn derde en laatste wereldtitel op.

Een jaar later is Lauda in Zandvoort de voorlopig laatste coureur die de Grand Prix van Nederland weet te winnen. Aan het eind van dat seizoen besluit hij definitief te stoppen.

Niki Lauda tijdens de Grand Prix van Nederland in 1985. (Foto: ANP)

Naar de top met Mercedes

Na zijn actieve carrière besteedt Lauda de meeste aandacht aan zijn luchtvaartmaatschappij, maar blijft hij ook actief in de koningsklasse van de autosport.

Bij Ferrari is hij jarenlang betrokken als adviseur en later vertolkt hij diezelfde rol bij Jaguar, het huidige Red Bull Racing. In 2012 stapt hij samen met landgenoot Toto Wolff in bij Mercedes.

Hoewel Lauda daar officieel in dienst is als adviseur, is zijn rol veel groter. Hij geeft het team vorm en maakt zich hard om Lewis Hamilton naar de renstal te halen. Met de Britse coureur in de gelederen verovert Mercedes vanaf 2014 alle wereldtitels die er te winnen zijn.

Niki Lauda en Toto Wolff in 2016. (Foto: ANP)

Lauda had altijd een uitgesproken mening

Lauda wordt in zijn gehele loopbaan gekenmerkt door zijn uitgesproken mening en bikkelharde houding. Hij heeft als coureur weinig vrienden in de Formule 1-paddock en zegt waar het op staat.

Ook na zijn carrière is Lauda altijd rechtdoorzee, wat hem veel fans maar zeker ook tegenstanders bezorgt. Zo uit hij in 2016 meermaals stevige kritiek op Max Verstappen. Hij laat zich bijvoorbeeld horen na afloop van de Grand Prix van België, als Verstappen in de clinch met de Ferrari-rijders ligt.

"Die jongen hoort in de psychiatrie thuis", zegt Lauda, die op dat moment in dienst is van Mercedes. "Ik moet maar eens met zijn vader gaan praten."

Lauda komt niet terug op die stevige woorden, maar is ook de eerste om Verstappen te prijzen als hij twee maanden later in de Braziliaanse regen na een knappe inhaalrace als derde over de streep komt. Lauda neemt letterlijk zijn kenmerkende rode petje voor de Nederlander af.

Het typeert het karakter van Lauda, die vanwege zijn imposante carrière en uitgesproken mening voor altijd een Formule 1-icoon zal blijven.