LINARES - Aan Garri Kasparov klopte veel niet. Zijn naam, leeftijd, politieke kleur, collegialiteit en zijn dominante positie in de schaakwereld. Alles was aan twijfel onderhevig, op één ding na: hij wordt door velen beschouwd als de sterkste schaker die de wereld ooit zag. Hij kondigde donderdag zijn afscheid aan als actieve speler.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Hij werd op 13 april 1963 in Bakoe (Azerbeidzjan) geboren als Garri Weinstein. Als zevenjarige leerde hij schaken van zijn vader. Na diens overlijden werd zijn achternaam gewijzigd in Kasparov, naar zijn moeder. Zijn talent voor het koningsspel werd vlug onderkend. Als tienjarige mocht hij naar de befaamde schaakschool van oud-wereldkampioen Michail Botwinnik in Moskou.

Jeugdkampioenschap

Het versnelde zijn ontwikkeling. In 1975 won hij als twaalfjarige het jeugdkampioenschap van de Sovjetunie. Dat had op zo'n jonge leeftijd nog niet eerder iemand gepresteerd. Vier jaar later werd hij wereldkampioen bij de jeugd. Op zijn zeventiende verwierf hij de titel grootmeester.

Karpov

In het najaar van 1984 begon hij aan een tweekamp om het wereldkampioenschap met de man met wie hij een belangrijk deel van zijn schaakleven zou delen. Anatoli Karpov had in 1975 de schaaktroon bestegen, nadat Bobby Fischer het liet afweten. Kasparov en Karpov begonnen aan een match in Moskou die een half jaar zou duren voor de voorzitter van de wereldschaakbond FIDE het welletjes vond en er een punt achter zette. Het duurde te lang en de gezondheid van de spelers was in gevaar, heette het.

In november 1985 zaten ze weer tegenover elkaar. Garri won de tweekamp en met zijn 22 jaar was hij de jongste wereldkampioen ooit. Jarenlang wist Karpov zich telkens als uitdager te kwalificeren. Hij wist de titel niet meer te heroveren. Meer dan honderd partijen zaten ze zo tegenover elkaar. Ruzies, ergernissen, woede, politieke conflicten. De Breznjev-man Karpov tegenover de Gorbatsjov/Jeltsin-adapt Kasparov. Dat alles op een armlengte afstand, aan het schaakbord.

Short

In 1993 wist de Engelsman Nigel Short zich op te werpen als titelpretendent. Kasparov en hij sloegen de handen ineen en onttrokken om financiële reden de organisatie van de match aan de FIDE. Het duo splitste zich af onder de naam Professional Chess Association (PCA). De scheuring die de schaakwereld tot op de dag van vandaag treft, was geboren. En passant won Kasparov natuurlijk wel de gloednieuwe PCA-wereldtitel van de Engelsman: "It will be Short and it will be short", had hij al voorspeld.

FIDE

De FIDE wees woedend Karpov en Jan Timman aan als strijders om het échte wereldkampioenschap. Maar de aandacht ging naar Short en Kasparov. De schakers hebben het hun beste speler nooit vergeven. Kasparovs sterke, energieke persoonlijkheid stond echter door de jaren heen garant voor enorme publiciteit. Hij gaf het spel kleur, zijn deelname aan een toernooi gaf dikwijls de doorslag voor sponsoring en hogere prijzen. Daar profiteerden allen van. Zelf was 'The Boss' allang miljonair.

Nummer één zijn op de wereldranglijst was lange tijd bijna een doel op zichzelf. Hij toonde zich triomfantelijk toen hij het oude ratingrecord van Fischer voorbijstreefde. Zo'n record is echter niet altijd een garantie voor succes. Dat ondervond Garri pijnlijk in 1996, toen hij een match van zes partijen verloor van schaakcomputer Deep Blue. Een jaar later ging hij ten onder tegen Deeper Blue, een sterker programma. Hoon was zijn deel.

Heel anders was het gesteld met zijn toernooischaak. Door de jaren heen won hij alle sterke toernooien ter wereld, dikwijls de concurrentie ver achter zich latend. Verliezen was een zeldzaamheid. Zijn openingsvoorbereiding gold als fenomenaal. Hij was een schaker die al vroeg de computer bij zijn voorbereidingen benutte.

Faillissement

Zijn website was beroemd en werd geroemd, zo lang het duurde. Het eindigde in een faillissement. Hij wierp zich wederom op de politiek, ging in zaken, vestigde zich te Moskou, richtte meer dan eens een nieuwe schaakorganisatie op en schreef boeken. Hij reisde de wereld rond om het schaak en de zaken te promoten en speelde minder en minder het spel zelf. Het plezier in het schaken verdween, in een hereniging van de schaakwereld geloofde hij niet langer. Hij zei donderdag dat er in het schaken geen uitdagingen meer voor hem zijn.