DEN HAAG - Voor premier Balkenende had Rinus Michels "buiten de lijnen dezelfde betekenis voor het Nederlandse voetbal als Johan Cruijff dat had binnen de lijnen". Dat laat Balkenende via zijn woordvoerder weten in een reactie op het overlijden van Michels.

Balkenende ontmoette Michels verschillende keren. De premier denkt daaraan "met genoegen" terug, aldus de woordvoerder. Balkenende: "Michels was een markante figuur en onder zijn leiding boekte Oranje met het Europees Kampioenschap in 1988 het grootste succes ooit. Hij was zonder twijfel geliefd bij de spelers en had een groot gevoel voor humor."

Van Basten

Een enorm verlies, zo noemt Marco van Basten het overlijden. "Het heengaan van de 'nestor' van het trainersgilde, de vader van het Nederlands voetbal, is een enorm verlies voor de voetbalwereld. Michels was iemand die alle kwaliteiten van een topcoach in zich had."

"Hij wist een groep te motiveren en kon op de juiste momenten, vooral door zijn bijzondere gevoel voor humor, de spanning van de ploeg afhalen. Hij kon daarentegen ook hard zijn in zijn beslissingen en op andere momenten weer zijn warme kant tonen."

"Het is niet voor niets dat hij de enige coach is die met Oranje een grote prijs in de wacht heeft gesleept", vervolgt Van Basten. "Het was voor mij persoonlijk dan ook zeer speciaal dat uitgerekend híj me enkele jaren geleden mijn diploma Coach Betaald Voetbal overhandigde."

Gullit

Rinus Michels was een trainer, een mens naar het hart van Ruud Gullit. "Hij was een persoonlijkheid in alle opzichten. Voor hem wilde je alles geven. Een warme en humoristische man. Heel anders dan het beeld dat ik eerst van hem had."

Gullit was aanvoerder van het Nederlands elftal, dat in 1988 de Europese titel veroverde. "Voordat ik hem in 1987 bij Oranje leerde kennen, dacht ik dat hij een strenge, norse man was, die heel erg met discipline bezig was. Ik dacht destijds nog: Wat moet dat worden met hem? Maar al die verhalen bleken totaal niet te kloppen."

KNVB

Gullit: "Later, toen ik hem bij de KNVB weer tegenkwam op de trainerscursus, waar hij mijn docent was, heb ik wel eens aan hem gevraagd waarom hij bij ons zoveel losser en anders was dan in zijn jaren bij Ajax en Barcelona. Zijn antwoord was duidelijk. Jullie waren al echte profs, zei hij. Jullie hoefden niet meer gecorrigeerd te worden.

"Jullie corrigeerden elkaar. Een mooier compliment konden we niet krijgen. Echt, bij iedereen van de EK-ploeg in 1988 lag hij heel goed."

Van Thijn

Rinus Michels is de grootste voetbaltrainer die we ooit hebben gekend, zei oud-burgemeester Ed van Thijn van Amsterdam. Van Thijn herinnert zich de huldiging in Amsterdam in 1988, toen Oranje onder leiding van Michels de Europese titel won, als de dag van gisteren. "Dat was het hoogste hoogtepunt van het Nederlandse voetbal onder leiding van de grote generaal."

Stil

De oud-burgemeester, zelf groot Ajax-fan, kwam de voormalige bondscoach vrijwel wekelijks tegen. "Als Michels sprak, was iedereen stil. Ik heb hem veel meegemaakt in voetbalvergaderingen en was onder de indruk van zijn voetballevenswijsheid. Hij had altijd een hele goeie en nuchtere visie, ook op het voetbal van vandaag de dag."

"Michels heette niet voor niets de generaal. De spelers gingen voor hem door het vuur. Hij is nog altijd het voorbeeld van hoe je goede spelers kunt motiveren tot grote daden", zei een geschokte Van Thijn.

De huldiging in 1988 trok honderdduizenden mensen naar de hoofdstad. "Amsterdam ging uit zijn dak, net als heel het land. Het duurde uren voordat de spelersbus Amsterdam bereikte, omdat de snelweg vol stond met mensen." Het overvolle Museumplein en de zinkende woonboten in de grachten, omdat ze overladen waren met toeschouwers, staan velen nog op het netvlies.