Mark Tuitert en Niels Kerstholt hopen met hun open brief aan de Europese Commissie niet alleen veranderingen teweeg te brengen in het schaatsen, maar in de hele sportwereld.

"We hopen dat dit ook in andere sporten opgepikt wordt", vertelt Tuitert woensdag in het Olympisch Stadion in Amsterdam.

De voormalig olympisch kampioen op de langebaan heeft samen met shorttracker Kerstholt het initiatief genomen voor een open brief gericht aan Margrethe Vestager, de eurocommissaris voor mededinging, die ondertekend is door (ex-)topschaatsers uit binnen- en buitenland.

De Deense Vestager beloofde Tuitert later op woensdag via Twitter dat ze de brief gaat bekijken. "Ik ga me in deze zaak verdiepen. Het zal waarschijnlijk wel een tijdje duren voordat ik bij je terug kom."

Icederby

Aanleiding is het verbod van de internationale schaatsbond ISU om atleten mee te laten doen aan de lucratieve Icederby - een nieuwe schaatswedstrijd in Dubai - maar de klacht gaat verder dan deze ene zaak.

"Het belang overstijgt het schaatsen", benadrukt Ben Van Rompuy, de Vlaamse hoogleraar mededingingsrecht die Kersholt en Tuitert bijstaat. Het initiatief heeft dan ook de steun van de internationale vakbond EU Athletes, die zo'n 25.000 sporters representeert.

Van Rompuy: "Er zijn veel internationale sportbonden die gelijke regels hebben aan de ISU. Dit is belangrijk, want het kan een precedent stellen voor alle andere sporten."

Levenslang

De (oud-)schaatsers richten zich tot de EU met één kernvraag: kan een sportbond, zoals de ISU, een levenslange schorsing opleggen aan atleten die mee willen doen aan wedstrijden buiten het circuit van de bond om?

"Natuurlijk zijn er regels, maar waar ligt de grens?", vraagt Tuitert zich af. "Dreigen met een levenslange schorsing heeft zulke grote gevolgen voor nieuwe initiatieven, die worden zo de nek omgedraaid. Nu is dat Icederby, maar volgend jaar kan dat weer iets anders zijn."

De 34-jarige oud-schaatser kreeg deze week al reacties van atleten uit andere sporten die zich herkenden in het verhaal uit het schaatsen. "Ik zag judoka's gisteren nog twitteren dat zij alleen aan judowedstrijden mogen meedoen van de bond, niet aan andere vechtsporten. Wat geeft een bond het recht om zo ver te gaan?"

"Zo'n heftige straf druist in tegen de wetgeving waaraan 'normale' mensen moeten voldoen", vervolgt Tuitert. "Wij richten ons nu tot de EU omdat het onze enige kans is. Het is geen rechtszaak; het is een basiszaak waarin we willen onderzoeken waar ons recht ligt."

Uniek

Volgens Van Rompuy heeft de Europese Commissie 'een unieke kans'. "In Italië, Zweden en Ierland is in de motorsport en het bodybuilding op nationaal niveau al bevestigd dat de regels tegenstrijdig zijn met de mededinging. Maar dit is de eerste keer dat zo'n klacht op internationaal niveau wordt ingediend."

Dat gebeurde al in juni, waarna er een voorlopig onderzoek werd gestart. Dat wordt naar verwachting binnenkort afgerond, waarna de Europese Commissie zal beslissen of er een diepgaand onderzoek naar de zaak wordt ingesteld.

"Wij zijn overtuigd dat we juridisch sterk staan", aldus Van Rompuy. "Maar dat wil niet per se zeggen dat de klacht wordt aangenomen."

"De EU is het enige orgaan dat een grensoverschrijdende zaak als deze aan kan pakken", vult Kerstholt aan. "Een rechtszaak is heel duur en kan lang duren, kijk maar naar het Bosman-arrest in het voetbal. Dit is een veiligere manier voor sporters om dit aan te kaarten."

Geen moeite

Tuitert en Kerstholt hadden dan ook geen moeite om zo'n twintig grote namen uit de schaatssport zoals Sven Kramer, Ireen Wüst, olympisch kampioen 1500 meter Zbigniew Brodka, Bart Swings en veelvoudig Europees kampioen shorttrack Nicola Rodigari uit Italië bereid te vinden de brief aan eurocommissaris Vestager te ondertekenen.

Het overtuigen van de schaatsers ging "vrij snel en zonder aarzeling", volgens Tuitert. "Maar ik heb wel tegen ze verteld dat wíj dit op ons nemen. Ik wil ook niet meer van ze vragen. Zij moeten niet hierover in discussie gaan, ze moeten sporten."

"Bij grote kampioenen kun je je afvragen of ze hier zin in hebben, maar ze stonden er pal achter", zegt Kerstholt. "Er is een kans. Het is nu of nooit."

Topschaatsers schrijven open brief aan Europese Commissie