PSV hoopte met Phillip Cocu in de rol van Frank de Boer het Ajax-model te kunnen kopiëren. Na een stormachtig, hoopvol begin zakte de jonge equipe van Phillip afgelopen seizoen echter hopeloos door het ijs, met name op mentaal vlak.

Er waren verzachtende omstandigheden. Het was Cocu's eerste jaar als hoofdcoach, zijn jonge spelers vormden geen ingespeelde ploeg en soms had hij een beetje pech met blessures en dergelijke.

Maar goed, niet iedereen kan bij de start van een trainerscarrière zo hard de wind mee hebben als zijn boezemvriend Frank.

Als speler schaalde ik Cocu in op minimaal hetzelfde niveau als De Boer. Bij FC Barcelona en Oranje was hij een stille, maar leidinggevende kracht. In zijn nadagen bij PSV was Cocu het verlengstuk van coach Guus Hiddink, in 2005, 2006 en 2007 werden ze eens per jaar kampioen in Eindhoven.

PSV miste op een haar na zelfs de finale van de Champions League. De speler Cocu liet dingen gebeuren op het veld, hij had domweg iets meer tijd nodig dan zijn soulmate Frank om dat als coach ook voor elkaar te krijgen, dacht ik.

Loze woorden

Zijn seizoenstart deze jaargang was goed. PSV won vijf keer en Ajax morste punten. Na de eerste nederlaag van PSV (3-1 bij PEC Zwolle) vertelde Cocu op Frank de Boer-achtige wijze dat deze nederlaag een incident betrof. Zijn ploeg zou echt niet meer zo door de ondergrens zakken als vorig seizoen. Don’t worry about a thing, cause every little thing gonna be alright.

Het bleken loze woorden. PSV verloor daarna met 1-0 van sc Heerenveen op eenzelfde ontluisterende manier als in de minidrama's van het voorbije seizoen. Na afloop van de nederlaag in Friesland zei Cocu bedeesd dat hij verschrikkelijk boos was. Voor het eerst geloofde ik hem niet meer. Verschrikkelijk boos? Frank de Boer weleens zien reageren na een kutpass van Moisander over tien meter?

Cocu's holle ogen deden denken aan die van Marco van Basten toen hij als AZ-coach met 3-0 verloor van Willem II. Totale ontreddering. Een blik ook, die zegt: 'Help, waar ben ik aan begonnen?' Ik moest denken aan het moment waarop Hiddink vorig seizoen Cocu's kring binnendrong.

Als een soort houvast die Van Basten zocht in Alex Pastoor en vond in John van den Brom. Toen vond ik het krachtig van Cocu, achteraf denk ik dat het tonen van zwakte in de inmiddels bloeddorstige voetbaljungle funest is. Bloedverlies dat door iedereen wordt geroken. Zoiets.

Geschrokken blik

Die hertenogen. Zou Cocu in paniek zijn? Twijfelen? Serieus denken dat hij een jong elftal nog kan laten geloven dat alles goed komt? Kan Cocu spelers boven zichzelf laten uitstijgen? Heeft hij er eigenlijk nog wel echt zin in? Het zijn vragen die opkomen als ik zijn geschrokken blik zie in het schijnsel van de cameralampen. Dingen die ik me bij Frank de Boer nog geen seconde heb afgevraagd.

De Boer lijkt te weten wat hij wil. Een man met een missie, zonder angst. Hij lijkt als trainer te zijn geboren. Laat spelers geloven dat ze beter zijn dan in werkelijkheid, tot ze echt beter worden zelfs. Een soort self-fulfilling prophecy die ook op hem betrekking heeft.

Ondanks het ploetervoetbal dat Ajax al dik vier jaar lang speelt, staan er vier schalen op rij achter zijn naam en veel kenners (die zeven wedstrijden geleden het landskampioenschap van PSV nog voorspelden) twijfelen al niet meer aan een vijfde. De rest van Nederland zal volgen, Cocu zal het met lede ogen ondergaan.

Zou de huidige trainer van PSV nog wel eens terugdenken aan zijn woorden als speler? Met eenzelfde strekking als die van de voetballer Van Basten? ''Trainer worden? Mij niet gezien. Te veel gezeik.'' Cocu heeft lang getwijfeld, een functie in de commercie leek hem ook wel leuk.

Misschien was dat beter geweest. Misschien had PSV hem niet zo moeten pushen om de weg in te slaan die hij is ingeslagen. Want voor een bestaan als topcoach lijkt Cocu te missen wat zijn vriend in Amsterdam wel heeft: de X-factor.