Een van de belangrijkste personen binnen de topsport van de afgelopen vijftig jaar is overleden. Als ik zijn naam opschrijf, zullen niet heel veel mensen weten over wie het gaat, maar toch. 

Door Mart Smeets

Joe Weider stierf op 93-jarige leeftijd in Los Angeles. Zijn hart begaf het. Joe wie? Weider wat? Denk spierballen, denk krachthonken. Denk fitness.

Weider was een klein, smal, niet getalenteerd jongetje dat in Montreal opgroeide en altijd als laatste gekozen werd bij welk spelletje of bij welke sport dan ook. Fysiek was het niets met hem en men liep hem omver.

Dus ging Weider nadenken. Hoe kon hij zijn lijfje sterker maken? Wat had hij daarvoor nodig? Hij begon met gewichten op te tillen en kreeg een beetje spierballen. Binnen een jaar had hij zowaar een borstkastje gekweekt en begon het onwaarschijnlijke levensverhaal van een joodse immigrantenzoon uit Polen die het via Montreal in de Verenigde Staten ging maken.

Hij huurde een zaaltje achter een winkel, legde er gewichten en halters neer en de eerste, onvoorstelbaar kleine en armetierige sportschool was een feit.

Vernuftige denker

Wat volgde was een reeks zakelijke acties waarbij Weider geholpen werd door zijn broer. Joe was echter de vernuftige denker, de man die inzag dat de moderne man van na de Tweede Wereldoorlog graag in vorm wilde zijn na jaren niets gedaan te hebben in een wereld die zich weer aan het oprichten was.

En zo ontstond de sportschool, zo kregen we loopbanden, crosstrainers, fitness-equipment en werd Weider de goeroe van dat alles.

Hij bedacht magazinetitels als Mr. Universe en Mr. Atlas, bladen die in zestig landen uitkwamen en een miljoenenpubliek bereikten.

Een van die lezers was een Oostenrijkse, slecht Engels sprekende bodybuilder die Arnold Schwarzenegger heette. De Oostenrijker kwam als onbekende amateur in de sportschool van Weider en een succesformule was begonnen. Schwarzenegger werd hét uithangbord voor alles dat Weider deed.

Het imperium werd groter en groter. Een nieuw blad, Mens Fitness, ontstond, er werden Mr. Olympia-verkiezingen georganiseerd, bodybuilding werd niet meer als extravagant gezien en vooral in de Verenigde Staten liepen de specifieke Weider-sportscholen vol: iedereen wilde een beter, sterker en strakker lijf krijgen en Weider leverde daartoe de ideeën, de apparaten, de bladen, de kleding, de competities, de doping en de uitstraling.

Hij liet ondefinieerbare krachtdrankjes op de markt komen die hij 'Bulgarian Secret' liet heten. Het was troep, maar de sportschoolwereld van die dagen geloofde erin. Creatine werd weer later ingevoerd en andere zaken die even mistig als duur waren en niet altijd hielpen.

Drankjes

Hij was de God van het krachthonk, de brenger van het goede nieuws als mensen een beter gevormd lichaam wilden hebben en hij bedacht steeds weer nieuwe zaken, apparaten, bladen, cursussen, drankjes, voeding en kleding.

Je kon bij hem Anabolic Mega kopen of Carbo Energizer Chewables. Honderdduizenden geloofden erin en kochten deze zaken, zijn sportscholen bleven vollopen en de vriendschap met Schwarzenegger bleef ook. De Oostenrijker was, in 1968, de eerste Mr. Universe en Mr. Olympia.

Het grappige was dat de zakenman en ondernemer Weider zelf een der grootste klanten van zijn zaken was en bleef. Tot tien jaar geleden kon je hem aantreffen als hij aan gewichten hing en sterk bleef. Voor een tachtigjarige had hij een machtig lijf, in V-vorm en strak. Hij genoot van zijn leven, van zijn rijkdom en van zijn voortdurend nieuw opkomende ideeën.

Hij was niet alleen grondlegger van een geheel nieuwe industrie (op enig moment stonden er Weider-producten in 170 landen), hij was stimulator van filmsterren (Sylvester Stalone, Dolf Lundgren, The Incredible Hulk) om hard aan hun fysiek te werken en hij besodemieterde met diverse nieuwe drankjes en poedertjes de boel een beetje. Hij schreef boeken en liet een imperium achter.

Gezonde geest

Dat kleine, slappe jongetje uit een immigrantenwijk in Montreal werd een icoon in Los Angeles. Hij was een grootheid in een sporttak die individueel overal ter wereld beoefend werd, een bezigheid die soms wel wat 'eng' was en waardoor mensen wel erg opmerkelijke lichamen gingen kweken, maar Weider stond voor zijn idee: een gezonde geest huist in een gezond en sterk lijf.

Meer dan zestig jaar kon je hem vinden in een sportschool, waar dan ook. Hij leefde in zijn eigen (droom)wereld en had een torso die net zo groot was als zijn ego en zijn bankrekeningen.

En ook die man moest zijn laatste adem uitblazen. Schwarzenegger liet weten ernstig geroerd te zijn. Zonder Weider was hij een domme Oostenrijkse spierbundel gebleven.

Weider werd in de Amerikaanse pers een van de belangrijkste sportmensen van de laatste vijftig jaar in de Verenigde Staten genoemd.