HOOFDDORP - De internationale schaatsbond ISU waarschuwde schaatsers met abnormale bloedprofielen. Dat zegt wetenschapper Jim Stray-Gundersen in een interview met de NOS.

Volgens Stray-Gundersen, die jarenlang adviseur was van de medische commissie van de ISU bij het opzetten van van een dopingcontrolesysteem en aan de wieg stond van het apparaat dat het bloed van sporters kon analyseren op afwijkingen, waarschuwde de ISU schaatsers als het bloed afwijkende waarde vertoonde.

Dat verklaart de Amerikaanse wetenschapper tegenover de NOS.

"Bij abnormale waarden kwam er een startverbod van één race of een paar weken", vertelt Stray-Gundersen."De atleet en de teamarts werden ervan op de hoogte gesteld."

"Als gevolg daarvan ging die mededeling de ronde doen en wisten de sporters dat wij het zagen als er gerommeld werd. We zagen daarna binnen een à twee jaar dat de profielen gemiddeld normaler werden. Ze gingen steeds meer lijken op die van gewone mensen."

De voorbije week ontstond er veel commotie over uitspraken van voormalig UCI-voorzitter Hein Verbruggen, die in Vrij Nederland verklaarde dat de internationale wielerbond renners ervan op de hoogte stelden als uit dopingcontroles naar voren was gekomen dat sporters aan het rommelen waren met epo of bloeddoping.

In tegenstelling tot de ISU trad de UCI niet op tegen renners, het bleef bij een waarschuwing zodat ze in de toekomst niet positief zouden testen.

Effecten genivelleerd

Stray-Gundersen is een gerespecteerd wetenschapper, verbonden aan de Universiteit van Utah, en heeft verschillende onderzoeken gedaan naar de effecten van hoogtestages.

"De effecten van doping zijn genivelleerd", zegt hij in het gesprek. Op de vraag of de meeste schaatsers schoon zijn, antwoordt Stray-Gundersen: "De meeste wel. Als je nu nog wat wilt doen, is het marginaal, het is moeilijk verborgen te houden en het moet extreem goed georganiseerd zijn."

Jaren '90

Stray-Gundersen zegt dat hij 'zeker weet' dat er in de jaren negentig olympische gouden medailles zijn gewonnen met de hulp van bloeddoping. "Het is logisch dat het gebeurde en de conclusie kan zijn dat dat het geval was tussen 1988 en 2002 en mogelijk tot en met 2006."

"Ik vermoed dit door wat de tests mij lieten zien. Ik zag later dat het gedrag van sporters veranderde en dat andere sporters begonnen te winnen. Ik kan geen namen noemen, maar neem Claudia Pechstein als voorbeeld. Zij won veel gouden medailles."

De Duitse Pechstein werd in 2009 geschorst nadat er afwijkingen in haar bloedprofiel werden aangetroffen. Pechstein vecht die straf nog altijd aan.

Prestaties

Stray-Gundersen: "Bloeddoping verhoogt de prestaties met één tot vier procent. Kijk je naar bijvoorbeeld de World Cups, dan is dat in het schaatsen het verschil tussen een eerste en vijftiende plaats."

Kuipers

Harm Kuipers, lid van de medische commissie van de ISU, weerspreekt de uitspraken van Stray-Gundersen. "Ik weet niet waar hij het over heeft. Het klopt totaal niet dat we schaatsers waarschuwden bij afwijkende bloedwaarden", laat Kuipers weten.

"Als iemand in die tijd afwijkende waarden vertoonde, dan werd dat bloedmonster binnen enkele uren opnieuw getest en als dan dezelfde waarden werden gevonden, werd een tweede bloedmonster afgenomen bij de sporter, binnen hetzelfde toernooi. Als uit die test weer afwijkende bloedwaarden naar voren kwamen, dan volgde een startverbod."

"Sinds we het bloedpaspoort hebben, zijn we van dat startverbod af, maar toen was dat de procedure. Nu zijn de regels heel anders", zegt Kuipers. Op dit moment leidt een afwijking in het paspoort tot een dopingschorsing.

"Bovendien is het bijna nooit voorgevallen", benadrukt Kuipers. "Dat is op de vingers van één hand te tellen." Hij kan zich overigens wel voorstellen dat van die procedure en het startverbod een waarschuwende werking uitging. "Als iemand rommelde, dan werd hij daar misschien wel door vanaf gehouden."