EINDHOVEN - Olympisch gezien had het wereldrecord op de incourante 4x50 vrije slag (1.28,34) weinig waarde. Maar de vreugde was er bij het Nederlandse zwemkwartet niet minder om. De ruime verbetering van de Duitse toptijd (1.30,68) uit 1991 gaf Mark Veens, Gijs Damen, Klaas Erik Zwering en Pieter van den Hoogenband het vertrouwen dat ze straks in Athene op de 4x100 vrij tot iets heel moois in staat kunnen zijn.

De estafette geldt als een van de speerpunten voor de Olympische Spelen. De resultaten op de individuele race op de 100 vrij leidden zaterdag aanvankelijk tot zorgelijke gezichten bij Van den Hoogenband en zijn coach Jacco Verhaeren. De tweevoudig olympisch kampioen dook op de afstand als enige onder de 50 seconden. Van de andere kandidaten voor de estafette maakte alleen Zwering met 50,15 indruk.

Rugslagspecialist

De voormalig rugslagspecialist heeft met succes de omschakeling naar de vrije slag gemaakt. Na zijn snelle splittijd op de 4x50 vrij (22,09) lijkt hij zeker van een plaats in de estafette. Veens, Damen en Kenkhuis, de andere kandidaten voor het kwartet, kwamen op de 100 vrij niet in de buurt. “We hebben echt allemaal een 49'er nodig om de strijd met de Verenigde Staten en Australië aan te gaan”, stelde Van den Hoogenband. “Anders hebben we op de estafette echt niets te zoeken. Ze zullen een stuk harder moeten.”

Na het succes op de 4x50 vrij waren de geluiden een stuk positiever. “Psychologisch is dit zo belangrijk”, jubelde Verhaeren. “Aan Pieter hoeven we niet te twijfelen, maar de anderen gaan nu beseffen waar ze werkelijk toe in staat zijn. Als ze zich realiseren dat ze op de 100 vrij ook boven zichzelf kunnen uitstijgen, kan het in Athene iets bijzonders worden. De sprintsnelheid is er dus wel degelijk. Dit is het niveau dat we zoeken.”

Wereldrecord

Ook de tweevoudig olympisch kampioen stelde zijn mening bij na het wereldrecord op de 4x50 vrij in de Tongelreep. Gezien de impact van 's werelds beste tijd die de ploeg zwom op de 4x50 vrij op de EK kortebaan in december, kwam VDH bij het trainingskamp in Griekenland met het idee de aanval te doen. “Ik wist wel dat de jongens het in zich hadden”, aldus Van den Hoogenband, die zondag ook de Brit Mark Foster op de 50 vrij versloeg. “Dit succes werkt absoluut door op de 4x100 vrij. Niemand zit stil in het olympisch jaar. Dat zie je maar weer aan de wereldrecords die in de VS worden gezwommen. Nu hebben wij ook een signaal afgegeven en dat nog wel in deze klotsbak.”

Teleurstelling

Ondanks de fraaie aankleding van het bad in Eindhoven hadden de meeste zwemmers hun piek er niet gelegd. De Swim Cup in Amsterdam en de NK twee weken later eveneens in de hoofdstad gelden als dé wedstrijden om olympische deelname af te dwingen. Toch stelde het bondscoach Andre Cats teleur dat de afvaardiging op de individuele nummers niet werd uitgebreid. Alleen Chantal Groot was op de 100 vlinder een fractie verwijderd van vormbehoud voor een olympisch startbewijs.

Moedeloos

”Ik word er wel een beetje moedeloos van dat iedereen zich maar op Amsterdam richt”, zei Cats. “Waarom niet meteen je eerste kans grijpen. Natuurlijk kun je denken, het komt volgende week wel, maar dan moet je het ook wel echt doen. Op de 4x100 vrij estafette is er wel veel duidelijk geworden, maar op de wisselslag zijn we nog niet veel verder. Ik verwacht ook niet dat er nog veel individuele starters bijkomen. De zwemmers zullen de komende weken dan wel hele grote stappen moeten zetten.”