Midden jaren dertig was Cor Wals een van de populairste Nederlandse wielrenners. Hij won onder meer de zesdaagsen van Rotterdam en Amsterdam. Wals groeide uiteindelijk echter uit tot de meest gehate Nederlandse wielrenner aller tijden.

Door Rob de Haan

Op 20 juli 1941 werd het NK stayeren verreden op de wielerbaan van het Olympisch Stadion. Toen Wals vlak voor de start zijn jas uittrok, zagen de toeschouwers tot hun verbijstering dat hij een wielershirt droeg met het logo van de SS.

Duizenden toeschouwers begonnen hem uit te fluiten en uit te schelden. In zijn SS-shirt won Wals het kampioenschap. Tijdens de huldiging bracht hij de Hitlergroet.

Concentratiekampen

Dat Wals een aanhanger van het nazisme was geworden, kwam mede door een aantal leden van zijn schoonfamilie, die hem veel enthousiaste verhalen hadden verteld over Het Duizendjarig Rijk.

Zijn zwager Piet van Geloven werkte als aannemer veel voor de Duitsers. Hij bouwde fanatiek mee aan de Atlantikwall, oftewel de verdedigingslinie aan de kust, die de Duitsers moest beschermen tegen een invasie van de geallieerden. Ook werkte de schoonfamilie van Wals mee aan de bouw van verschillende concentratiekampen.

Wals leek werkelijk te geloven in de idealen van het nazisme. Hij was een felle anticommunist. De strijd van de nazi's aan het oostfront beschouwde hij als een heilige kruistocht tegen Het Rode Gevaar.

Fascistische idealen

Na het NK dat hij in de SS-trui reed, stopte Cor Wals met wielrennen. Hij had besloten dat hij als militair aan het oostfront voor zijn fascistische idealen zou gaan strijden.

Het was niet zijn bedoeling om definitief zijn wielercarrière te beëindigen. Hij verwachtte dat Hitler binnen niet al te lange tijd de oorlog zou winnen. Hardop droomde Wals ervan om daarna zijn comeback te maken.

In het najaar van 1941 ging Wals naar Klagenfurt om een opleiding te volgen bij de Waffen-SS. Van februari 1943 tot november 1943 vocht hij aan het oostfront tegen de Russen. Vervolgens werkte hij voor de nazi’s als bewaker in verschillende concentratiekampen.

Na de oorlog werd Wals door het Bijzonder Gerechtshof in ’s-Hertogenbosch veroordeeld tot vijftien jaar gevangenschap. In 1952 kwam hij vervroegd vrij.

Neuengamme

De ex-wielrenner begon een kledingzaak in Eindhoven. Op een dag stapte Anneke van Hout-Louwers toevallig die winkel binnen, om kleren voor haar zoon te kopen. Zij was de weduwe van de wielrenner Jan van Hout, die tijdens de oorlog actief was in het verzet en stierf in het Duitse concentratiekamp Neuengamme.

De voormalige SS’er en de weduwe van de verzetsstrijder raakten met elkaar in gesprek. Toen sloeg Cupido toe: Wals en Van Hout-Louwers werden verliefd op elkaar.

Veel mensen reageerden verbijsterd toen ze vernamen dat de weduwe van de verzetsheld een relatie had met ‘die verschrikkelijke landverrader’. Om alle ophef te ontvluchten, verhuisde het koppel naar België.

Eind jaren zeventig werd Wals door Frits Barend en Henk van Dorp geïnterviewd. Hij vertelde toen dat hij erg veel spijt had van de keuzes die hij in oorlogstijd had gemaakt.