NEW YORK - Lid van de Fabulous Four was Todd Martin nooit. Daarvoor was hij als tennisser te degelijk. Hij was een subtopper die voortdurend in de schaduw bleef van het illustere kwartet Sampras, Agassi, Courier en Chang.

Tegen die Martin, 33 jaar inmiddels en in de nadagen van zijn loopbaan, kwam Martin Verkerk donderdag onder de brandende zon in New York te laat op stoom. De Amerikaanse veteraan sloeg de als zestiende geplaatste goliath uit Alphen aan den Rijn in de tweede ronde in vier sets het Arthur Ashe Stadium en daarmee de US Open uit, 6-3 6-4 6-7 (5) 7-6 (9). De vertrekpremie bedroeg 22.500 dollar.

Negen jaar verschillen Todd Martin en Martin Verkerk slechts in leeftijd. De kloof bleek op de tennisbaan een wereld aan ervaring. Toen Verkerk nog disco na disco afliep, stond Martin in de finale van de US Open. Die verloor hij in '99 van Agassi. Diezelfde Agassi zat hem ook twee keer dwars in halve finales. Martin, een clean cut American, slaagde er alle jaren in op zijn US Open te pieken.

Adrenaline wilde niet vloeien

Verkerk miste donderdag op zijn tweede US Open in de eerste twee sets de intensiteit die hem op Roland Garros naar de finale droeg. De adrenaline wilde niet vloeien waardoor de Alphenaar op een modaal niveau stond te tennissen. Tegen zo'n speler wist Martin met zijn routine wel raad. Hij ontregelde het spel van zijn opponent vakkundig, brak de opslag van Verkerk met grote regelmaat en kwam zelf zelden in gevaar.

"Waar", vroeg John McEnroe zich voor de televisie af, "waar is de Verkerk van Roland Garros? Hij heeft een uitstekende backhand, een moordende opslag. Waar zijn die wapens?" Hij zag ze niet en Verkerk vond ze niet. "Ik vermoed", dacht McEnroe hardop, "dat Verkerk zich niet comfortabel voelt in de top twintig. Hij schoot als een komeet door de ranking. Dat vraagt aanpassing. Misschien heeft Verkerk meer tijd nodig. Hij mist de emoties van Roland Garros."

Geen kind

Verkerk was donderdag kwetsbaar in Arthur Ashe Stadium. Door zijn gebrek aan wedstrijdritme, drie wedstrijden in drie weken, was hij onzeker, nerveus. Hij miste zelfvertrouwen. "Ik moet een paar potjes winnen", wist hij, "om weer lekker in mijn vel te zitten." Die kans gaf Martin hem nooit. De Amerikaan uit Ponte Vedra Beach, Florida voelde de angst bij zijn opponent en had in de eerste sets geen kind aan de Alphenaar.

In de derde set vond Verkerk eindelijk zijn ritme. Zijn opslag ging beter lopen (26 aces) waardoor hij niet in gevaar kwam op zijn servicegames. In de tiebreak sloeg Verkerk op het derde setpunt toe, 7-5. De opleving had een blijvend karakter. In de vierde set waren beide spelers aan elkaar gewaagd. In de tiebreak nam Verkerk de voorsprong van 5-2 door twee dubbele fouten van Martin. Het bleek geen garantie voor de setwinst. Martin serveerde op 5-6 een setpunt van Verkerk weg en verwierf op 7-6 zijn eerste matchpunt. Het tweede wiste Verkerk uit met een ace. Op het derde, op 10-9, had hij geen antwoord.

Van a tot z

In de herfst van zijn carrière bleek Todd Martin nog steeds de strateeg die hem in '99 naar de vierde plaats op de wereldranglijst voerde. "Hij kan een wedstrijd van a tot z lezen", aldus McEnroe. "Dat is zijn kracht. Tactisch is hij door en door geschoold."

Verkerk kon de sluwe vos spaarzaam verrassen. Zoals Martin op zijn beurt de leden van de Fab Four mondjesmaat kon verrassen. "Sampras", grapte hij maandag op diens afscheidsparty, "Sampras heeft mijn carrière geruïneerd."

Er zat een kern van waarheid in. Martin won slechts acht toernooien. Te vaak kwam hij de finale Sampras, Agassi, Courier of Chang tegen. "Ik zou er heel wat voor over hebben gehad", keek hij in een vlaag van nostalgie terug, "als ik een paar weken in de schoenen van Sampras had mogen lopen."