NOORDWIJK - De voorbereiding van het Nederlands elftal op het Europees kampioenschap voetbal begon maandag in de fitnesszaal van hotel Huis ter Duin in Noordwijk.

Bondscoach Marco van Basten kroop alvast in de huid van een clubtrainer en zette een streep door de traditionele avondtraining op het veld van Quick Boys in Katwijk.

Van Basten wil zijn internationals in de aanloop van de beslissende maanden van het seizoen niet al te veel belasten. De coach beseft vermoedelijk al dat het waarschijnlijk tot eind mei zal duren voordat hij heel specifiek naar het EK in Oostenrijk en Zwitserland kan toewerken.

Pijntjes

De voorbereiding op de oefeninterland van woensdag tegen Kroatië bestaat uit een uurtje fitness en een lichte veldtraining, die voor dinsdag in het Poljud-stadion van Split is vastgesteld. Oranje reist bovendien niet alleen zonder Robin van Persie en Arjen Robben naar de Kroatische kust. Ook Orlando Engelaar, Clarence Seedorf, Ruud van Nistelrooij en Andre Ooijer blijven met pijntjes achter.

Oefenen

Het ligt voor de hand dat Van Basten rond de volgende interland tegen Oostenrijk (26 maart) ook geen maximaal beroep kan doen op al zijn beoogde basisspelers. Oranje komt daarna pas op 20 mei bijeen. De selectie traint vervolgens bijna dagelijks in Noordwijk en Hoenderloo en oefent tussendoor tegen Oekraïne (24 mei), Denemarken (29 mei) en Wales (1 juni). Het hele gezelschap vertrekt uiteindelijk op 3 juni naar Zwitserland, waar Oranje op 9 juni in Bern de eerste groepswedstrijd tegen Italië speelt.

Drie weken

Van Basten heeft vanaf 20 mei dus nog zo'n drie weken voor het smeden van een goede EK-ploeg. De oefenduels met Kroatië en Oostenrijk leveren de bondscoach, net als alle wedstrijden uit het recente verleden, ongetwijfeld de nodige informatie op. De vraag blijft echter hoeveel die nieuwe wetenschap waard is wanneer steeds belangrijke spelers ontbreken.

Nieuwe speelwijze

De situatie rond Oranje verschilt niet veel met die van andere EK-deelnemers, die de komende maanden ook niet voltallig trainen en oefenen. Een belangrijk onderscheid is wel dat het Nederlands elftal het komende half jaar een nieuwe speelwijze wil invoeren. Op aandringen van zeven bepalende spelers laat Van Basten zijn ploeg voorlopig in een systeem met vier verdedigers, twee controleurs, drie aanvallende middenvelders en een diepe spits acteren.

De beste manier om een nieuwe speelwijze in te voeren, blijft heel veel oefenen. Zo wint een team niet alleen aan automatismen. Het helpt de coach eveneens om spelers op de juiste plaats te zetten. Voor de posities in de defensie en die van diepe spits beschikt de bondscoach niet over al te veel gelijkwaardige alternatieven.

Middenveld

Robin van Persie, Arjen Robben, Wesley Sneijder, Clarence Seedorf, Rafael van der Vaart, Ibrahim Afellay en Ryan Babel kunnen echter wel allemaal op één van de drie plaatsen achter de centrumspits uit de voeten. Van Basten stuit in zijn zoektocht naar de beste controlerende middenvelders weer op een heel ander probleem.

Zeker nu Mark van Bommel ontbreekt en Edgar Davids zijn oude niveau maar niet haalt, is er bij het Nederlands elftal nog geen speler opgestaan die een dergelijke rol achter vier aanvallend ingestelde voetballers als bijvoorbeeld de Italiaan Gennaro Gattuso of de Fransen Patrick Vieira of Claude Makélélé succesvol kan invullen.

Engelaar

De voorbereiding op het WK in Duitsland leerde echter ook dat wat goed is snel komt. Dirk Kuijt startte het trainingskamp als eerste rechtsbuiten maar moest plaatsmaken voor Robin van Persie, die tot beste Nederlandse speler op het WK uitgegroeide. Wie weet is een dergelijke rol straks wel weggelegd voor controleur Orlando Engelaar, die zich in ieder geval fysiek met krachtmensen als Gattuso, Vieira en Makélélé moet kunnen meten.