De afgelopen twee jaar kwamen er vooral negatieve verhalen naar buiten over het Nederlandse vrouwenturnen. De knappe vierde plek vrijdag in de teamfinale bij de EK in München voelde daarom als een nieuwe start.

Jeroen van Leeuwen wil niet zo ver gaan dat de Nederlandse vrouwenselectie in eilandjes uiteen was gevallen. Maar toen hij op 1 mei begon aan zijn klus als technisch directeur van turnbond KNGU merkte hij wel direct dat er geen sprake meer was van een echt team. Twee jaar daarvoor was het topsportprogramma abrupt stilgelegd na een reeks onthullingen over misstanden in het verleden.

"De vrouwen hadden wel doorgetraind, maar niet meer met elkaar", zegt Van Leeuwen in de kelder van de indrukwekkende Olympiahalle in München. "Er moest dus wat gebeuren. Richting dit EK hebben we in sneltreinvaart geprobeerd om de turnsters weer echt als een team te laten opereren."

En dus gingen Vera van Pol, Sanna Veerman, Tisha Volleman, Naomi Visser en Shadé van Oorschot vorig maand na een training in Heerenveen een keer skûtsjesilen. Een andere keer gingen ze samen zwemmen. En elke vrije avond waren de vijf turnsters uit de EK-selectie spelletjes aan het spelen. "Gewoon kaarten", zegt Van Leeuwen. "Met elkaar, om het teamproces te verbeteren."

Zaterdag leverde die voorbereiding een mooie vierde plek op in de landenfinale, achter Italië, Groot-Brittannië en Duitsland. Misschien nog wel belangrijker dan die uitslag was dat de Nederlandse vrouwen hadden genoten.

"Ik vond het supermooi om met het team weer in een finale te staan", zegt kopvrouw Visser. "De sfeer in de ploeg is echt heel goed. Iedereen gunt elkaar het beste. Ik denk dat we na al het rumoer heel goed bij elkaar zijn gekomen en nu weer echt een team zijn. Dit was een heel goede start en vanaf dit punt kan het alleen maar beter worden. Ik kijk nu al uit naar de volgende toernooien."

Naomi Visser turnt een zeer sterk EK.

Naomi Visser turnt een zeer sterk EK.
Naomi Visser turnt een zeer sterk EK.
Foto: ANP

Turnsters zagen in april nog heel weinig perspectief

Nog geen drie maanden geleden bracht de twintigjarige Visser met een aantal andere turnsters via de NOS een noodkreet naar buiten over het Nederlandse vrouwenturnen. "Onze situatie lijkt uitzichtloos. Op deze manier is er geen enkel perspectief voor de toekomst", zei de nationale selectie eind april in een gezamenlijk statement.

De oorzaak voor dat gebrek aan perspectief lag in de crisis die in de zomer van 2020 ontstond toen meerdere (oud-)turnsters naar buiten traden over grensoverschrijdend gedrag door coaches. Bondstrainers Vincent Wevers en Gerben Wiersma werden op non-actief gezet, het topsportprogramma werd stilgelegd en de KNGU startte een onderzoek naar de misstanden uit het verleden én naar de betrokken coaches.

Voor de Nederlandse topturnsters werd het daardoor erg lastig om zich volledig op hun prestaties te richten. De Olympische Spelen van Tokio verliepen vorig jaar teleurstellend, waarna er bij de KNGU ook nog een leegloop plaatsvond. De bond moest op zoek naar een nieuwe technisch én algemeen directeur, terwijl het meer dan een jaar duurde om een opvolger te vinden voor de in maart 2021 opgestapte vrouwenbondscoach Wiersma.

De turnsters feliciteren elkaar met de vierde plek.

De turnsters feliciteren elkaar met de vierde plek.
De turnsters feliciteren elkaar met de vierde plek.
Foto: ANP

Turnsters staan centraal bij nieuw technisch duo

In de maanden voor de EK werd met het aanstellen van Van Leeuwen en bondscoach Jeroen Jacobs (per 1 juli) een fundament gelegd voor een nieuw begin voor het Nederlandse vrouwenturnen. Het nieuwe technische duo heeft in zijn eerste weken vooral veel geluisterd naar de turnsters.

"Mijn motto is vanaf het begin geweest dat de sporters centraal staan", zegt Van Leeuwen, die hiervoor operationeel manager en directielid bij PEC Zwolle was. "Mijn belangrijkste doel voor dit EK was dat de turnsters veel plezier zouden beleven aan het toernooi. Ik gun de meiden, de coaches en eigenlijk de hele sport een positieve toekomst."

"Natuurlijk is topsport grenzen verleggen. En dat doet soms pijn, dat gaat niet altijd op een plezierige manier. Maar ik vind dat de sfeer in een team plezierig en ontspannen moet zijn. Ik geloof echt dat dat uiteindelijk gaat bijdragen aan goede prestaties. Dat hebben we zaterdag al gezien."

De vierde plek in de Olympiahalle zorgde inderdaad voor alleen maar lachende gezichten. Ook bij Jacobs, die na anderhalve maand als bondscoach al een succesje kon bijschrijven. "Ik ben op 1 juli op nul begonnen en wil zo min mogelijk naar het verleden kijken", zegt hij.

"Voor mij gaat het er echt om dat de dames goed in hun vel zitten. En ik vind het heel belangrijk dat ze het gevoel hebben dat ze veel invloed hebben op wat we met z'n allen doen. Zo hebben ze voor deze landenfinale zelf bepaald in welke volgorde ze zouden turnen op de verschillende toestellen. Ik ben heel tevreden over hoe het de afgelopen weken is gegaan. En over deze vierde plek."

Tisha Volleman is blij na haar oefening op de brug met ongelijke leggers.

Tisha Volleman is blij na haar oefening op de brug met ongelijke leggers.
Tisha Volleman is blij na haar oefening op de brug met ongelijke leggers.
Foto: ANP

Komen Sanne en Lieke Wevers terug in de ploeg?

Jacobs en Van Leeuwen weten dat één goed EK nog niet betekent dat het vrouwenturnen opeens weer zonder problemen is. Zo maakten Sanne en Lieke Wevers anderhalve maand geleden bekend dat ze samen met hun vader en coach Vincent Wevers een eigen team starten in Varsseveld, buiten de KNGU om. Visser zal daar ook bij aansluiten.

Van Leeuwen benadrukt dat de turnsters die niet in de EK-selectie zaten - zoals Sanne en Lieke Wevers - alle kans krijgen om zich weer in de ploeg te turnen. "Het liefst heb ik iedereen aan de kaarttafel", zegt de technisch directeur. "We zijn met dit team een proces gestart en dat heeft nu een hartstikke mooi resultaat opgeleverd. Maar het is echt pas het begin. We zijn er nog lang niet."

Jacobs: "Ik hoop dat we vanaf nu naar de toekomst kunnen kijken met elkaar, dat alle negatieve verhalen over het vrouwenturnen verdwijnen en dat de prestaties vooral weer gaan tellen. Dat zou ik heel mooi vinden."