Met minder dan honderd dagen tot de openingsceremonie van de Olympische Spelen van Tokio is er in Japan nog steeds heel weinig enthousiasme over het grootste sportevenement ter wereld. Wat zijn de belangrijkste redenen voor de zorgen bij de Japanse bevolking en wat voor gevolgen kan dat hebben voor de Spelen?

Een ruime meerderheid van de Japanse bevolking is voor uitstel of annulering. Bij een poll van het Japanse persbureau Kyodo News, die maandag werd gepubliceerd, toonde slechts 24,5 procent van de respondenten zich voorstander van het doorgaan van de Spelen komende zomer. "Het draagvlak in Japan is onverminderd laag", aldus algemeen directeur Gerard Dielessen van sportkoepel NOC*NSF in gesprek met NU.nl. "Daar moet hard aan worden gewerkt."

Oscar Boyd, presentator van de Deep Dive-podcast van The Japan Times en woonachtig in Tokio, merkt in zijn directe omgeving dat er weinig enthousiasme is voor het grootste sportevenement ter wereld. "Er is gelatenheid. Heel weinig mensen begrijpen waarom de Spelen door moeten gaan. Japanners vrezen dat het een 'superspreader event' kan worden. Bovendien denken ze dat het evenement middelen weghaalt bij het bestrijden van de pandemie."

Japan zit aan het begin van de vierde golf. Het land doet het met ruim 512.000 coronabesmettingen en een kleine 10.000 doden op een bevolking van zo'n 126 miljoen mensen relatief goed, maar de afgelopen dagen neemt het aantal nieuwe coronagevallen weer toe.

Sinds vrijdag geldt er een soort lockdown in Tokio, die een maand zal duren. "Japanners zouden van de regering graag willen horen hoe we uit deze pandemie gaan komen", aldus Boyd. "En het organiseren van de Spelen geeft de bevolking niet het idee dat de overheid de gezondheid in het land als prioriteit heeft."

Woensdag was het precies honderd dagen voor de start van de Spelen.

Woensdag was het precies honderd dagen voor de start van de Spelen.
Woensdag was het precies honderd dagen voor de start van de Spelen.
Foto: Pro Shots

Het vaccineren in Japan verloopt traag. Volgens het Japanse ministerie van Volksgezondheid is slechts 0,4 procent van de bevolking gevaccineerd. Pas deze week werden de eerste prikken gezet bij ouderen.

Japan is relatief laat begonnen met het kopen van en investeren in vaccins. Bovendien is er in het Aziatische land weinig vertrouwen in de veiligheid van vaccins. "Er is daarom geen enkele kans dat er hier op de dag van de openingsceremonie een vorm van groepsimmuniteit zal zijn", zegt Boyd.

Mede daarom dringt het IOC er bij de nationale olympische comités op aan om ervoor te zorgen dat de sporters en coaches zoveel als mogelijk gevaccineerd zijn als ze in Tokio aankomen. "Uit solidariteit met de Japanse gastheer. Dat vind ik ook logisch", aldus Dielessen, die met NOC*NSF succesvol heeft gelobbyd om Nederlandse olympiërs op korte termijn gevaccineerd te krijgen.

De fakkelestafette met de olympische vlam is vorige maand onder strenge voorwaarden gestart in Japan.

De fakkelestafette met de olympische vlam is vorige maand onder strenge voorwaarden gestart in Japan.
De fakkelestafette met de olympische vlam is vorige maand onder strenge voorwaarden gestart in Japan.
Foto: Pro Shots

Het IOC probeert met strikte regels vertrouwen te kweken. "Dit worden de veiligste Spelen ooit", aldus vicevoorzitter John Coates van het internationaal olympisch comité (IOC). Er mogen geen buitenlandse fans in Tokio zijn, het IOC laat alleen mensen toe die een 'essentiële en operationele' rol hebben en in lijvige draaiboeken zijn alle strenge protocollen voor sporters, journalisten en officials uiteengezet.

Uitstel van de Spelen van Tokio is onmogelijk, annulering onwaarschijnlijk. "De Spelen gaan absoluut door", zei Coates woensdag, honderd dagen voor de start van Tokio 2021, in een speciale videoboodschap.

De olympische beweging toont al maanden geen enkele twijfel. "Uitstellen is sowieso geen optie, dat wil het IOC niet", aldus Dielessen. "En het wordt voor Japan steeds moeilijker om het besluit te nemen de Spelen niet door te laten gaan. Anderhalve maand geleden hield ik nog rekening met annulering, nu kan ik het me echt niet voorstellen. Het worden zeer ongewone Spelen. Maar ze kunnen worden georganiseerd."

Boyd is minder stellig. "Vorig jaar was de boodschap ook steeds dat het doorging, tot op de dag dat de Spelen uitgesteld werden", zegt de journalist. "Tot nu toe lijkt de status van de pandemie in Japan geen invloed te hebben op de Spelen, maar ik hoop dat de stekker eruit wordt getrokken als de situatie onhoudbaar wordt."