Precies zes maanden voor de openingsceremonie van de uitgestelde Olympische Zomerspelen van Tokio is er een groeiende onzekerheid over het doorgaan van het mega-evenement. Vijf vragen en antwoorden over het grootste sporttoernooi ter wereld.

Gaan de Spelen deze zomer door?

Het korte antwoord is: ja, de Spelen staan nog steeds op de kalender van 23 juli tot en met 8 augustus 2021.

Maar zoals bij alles in deze coronatijd ligt de situatie toch wat gecompliceerder. Er is nog steeds geen duidelijk zicht op het einde van de pandemie en dus sijpelen de laatste weken steeds meer berichten door van hoge officials die hun twijfels uitspreken over Tokio 2021.

Vorige week vrijdag werd Taro Kono de eerste belangrijke politicus in Japan die zijn twijfels hardop uitte. "Gezien de situatie van het coronavirus kan er van alles gebeuren", zei de minister van Bestuurlijke en Regelgevende Hervormingen.

Afgelopen vrijdag deed de Britse krant The Times er nog een flinke schep bovenop door op basis van een anoniem lid van de regering te berichten dat er binnen het Japanse kabinet al overeenstemming over is dat de Spelen gedoemd zijn te mislukken. "De consensus is dat het organiseren van de Spelen deze zomer te moeilijk is", aldus de bron.

Het internationaal olympisch comité (IOC), het organisatiecomité, de Japanse regering en de Japanse premier Yoshihide Suga deden de berichtgeving van The Times direct af als "pertinent onjuist" en benadrukten nogmaals dat de Spelen gewoon doorgaan.

IOC-voorzitter Thomas Bach (links) met de Japanse premier Yoshihide Suga.

IOC-voorzitter Thomas Bach (links) met de Japanse premier Yoshihide Suga.
IOC-voorzitter Thomas Bach (links) met de Japanse premier Yoshihide Suga.
Foto: Pro Shots

Kunnen de Spelen opnieuw uitgesteld worden?

"We hebben geen plan B", zei IOC-voorzitter Thomas Bach donderdag tegen het Japanse persbureau Kyodo News. De Duitser wilde daarmee vooral aangeven dat zijn organisatie er geen rekening mee houdt dat de Spelen net als vorig jaar niet kunnen doorgaan, maar feit is ook dat een alternatief plan deze keer zo goed als onmogelijk is.

Bach erkende afgelopen mei in een interview met de BBC al dat weer een jaar uitstel simpelweg te veel praktische bezwaren zou opleveren:

  • In februari 2022 staan er al Winterspelen in Peking gepland.
  • Nog een keer de hele sportkalender omgooien voor de Spelen lijkt zo goed als onmogelijk.
  • Uitstel zal wederom veel geld kosten, terwijl Tokio al zo'n 20 miljard euro aan de Spelen heeft besteed.

Ichiro Matsui, de invloedrijke burgemeester van Osaka, deed deze week tegen de Japanse krant The Mainichi het voorstel om de Spelen van Tokio met drie jaar te verplaatsen, maar het IOC heeft de organisatie van de Spelen van 2024 (Parijs) - en ook van 2028 (Los Angeles) - al vergeven.

Hoe is de coronasituatie in Japan en Tokio?

Japan doet het met ruim 350.000 coronabesmettingen en minder dan vijfduizend coronadoden relatief goed, zeker voor een land met meer dan 126 miljoen inwoners.

De laatste weken is de situatie echter verslechterd, vooral in Tokio. Vrijdag waren er voor de tiende dag op rij meer dan duizend besmettingen in de hoofdstad. Sinds begin deze maand geldt in de regio Tokio en drie omliggende gebieden de noodtoestand.

Onder de Japanse bevolking groeit de onvrede over het coronabeleid van de regering en daar hebben de Spelen een belangrijke rol in. Verschillende Japanse peilingen geven aan dat zo'n 80 procent van de Japanners de Spelen opnieuw wil uitstellen of helemaal wil annuleren.

De Japanse bevolking lijkt in ruime meerderheid voor het niet laten doorgaan van de Spelen.

De Japanse bevolking lijkt in ruime meerderheid voor het niet laten doorgaan van de Spelen.
De Japanse bevolking lijkt in ruime meerderheid voor het niet laten doorgaan van de Spelen.
Foto: Pro Shots

Welke rol speelt het coronavaccin in het doorgaan van de Spelen?

Het IOC en het organisatiecomité moedigen atleten en andere aanwezigen, zoals coaches en journalisten, aan om zich te laten vaccineren, maar er zal geen vaccinatieplicht komen.

Er zijn binnen de olympische beweging, ook bij de Nederlandse sportkoepel NOC*NSF, zorgen dat een oneerlijk speelveld kan ontstaan tussen landen waarin sporters al gevaccineerd zijn en landen waarin dat nog niet gebeurt. Zo kreeg de Sloveense Tour de France-winnaar Tadej Pogacar (22) net als 26 andere wielrenners van UAE Team Emirates begin dit jaar al een Chinees vaccin in Abu Dhabi.

Het vaccinatieproces in Japan is misschien nog wel belangrijker voor het wel of niet doorgaan van de Spelen, maar het Aziatische land heeft een plan liggen om pas eind februari met vaccineren te starten. Bovendien leeft onder de bevolking veel wantrouwen over de vaccins. Volgens een recente peiling van TBS Television is slechts 48 procent van de Japanners bereid om een prik te krijgen tegen COVID-19.

IOC-voorzitter Bach krijgt een rondleiding door het Olympisch Stadion.

IOC-voorzitter Bach krijgt een rondleiding door het Olympisch Stadion.
IOC-voorzitter Bach krijgt een rondleiding door het Olympisch Stadion.
Foto: Pro Shots

Mag er publiek aanwezig zijn bij de wedstrijden?

Het organisatiecomité werkt voorlopig met drie scenario's:

  1. Geen limiet voor het aantal toeschouwers.
  2. De stadions mogen maximaal voor de helft vol zitten.
  3. Alle wedstrijden worden achter gesloten deuren afgewerkt.

Helemaal geen fans zou een flinke financiële strop zijn, want het organisatiecomité verwacht meer dan 700 miljoen euro te kunnen verdienen met de ticketverkoop. Voor het IOC zouden lege stadions minder problemen opleveren, want die organisatie haalt 73 procent van zijn inkomsten uit de tv-rechten voor de Spelen.