Worden Russische sporters de komende vier jaar verbannen van alle internationale evenementen? Dat is de grote vraag als het mondiale antidopingbureau WADA maandag in Lausanne bijeenkomt op wederom een cruciale dag in het zich maar voortslepende Russische dopingschandaal.

Niets is definitief in het Russische dopingverhaal; dat hebben de vele plotwendingen in de afgelopen vijf jaar wel bewezen. Maar het WADA-besluit van maandag - acht maanden voor de Olympische Spelen van Tokio - belooft zeer significant te worden.

De top van het mondiale antidopingbureau spreekt in Lausanne over de bevindingen en aanbevelingen van het eigen 'Compliance Review Committee' (CRC), het speciale comité dat onderzoek deed naar het Russische antidopingbureau RUSADA en specifiek naar de data van het voormalige dopinglab in Moskou die Rusland begin dit jaar na lang getouwtrek eindelijk aanleverde.

Het comité was allesbehalve mild in zijn oordeel. Volgens het CRC is er flink gesjoemeld met de aangeleverde data en zou een verbanning van vier jaar voor alle internationale wedstrijden - en dus ook de Spelen van 2020 en 2022 - een passende straf zijn.

De kans is groot dat het WADA meegaat in de aanbevelingen van het eigen onderzoekscomité, een stap die door veel partijen buiten Rusland zou worden toegejuicht. Zo noemde het overkoepelende instituut voor nationale antidopingbureaus iNADO de bewijzen die het CRC heeft verzameld "indrukwekkend". "En de omvang van de voortdurende corruptie is ontstellend", voegde het iNADO eraan toe.

Het internationale olympisch comité IOC is in het verleden flink bekritiseerd omdat het te mild zou zijn geweest voor Rusland, maar de organisatie lijkt nu van plan om zich hoe dan ook aan te sluiten bij het oordeel van het WADA. IOC-voorzitter Thomas Bach wilde vorige week niet speculeren over mogelijke straffen, maar benadrukte wel dat het besluit van het WADA bindend zou zijn voor het IOC, omdat de olympische beweging de wereldantidopingcode heeft getekend.

Het IOC van voorzitter Thomas Bach kwam met een opvallend scherpe verklaring na de bevindingen van het 'Compliance Review Committee' van het WADA. (Foto: Pro Shots)

Dopingzaak begon eind 2014

De Russische dopingzaak begon eind 2014, toen de Duitse televisiezender ARD in de geruchtmakende documentaire Geheimsache Doping, wie Rusland seine Sieger macht concludeerde dat Rusland een systeem had ontwikkeld waardoor sporters massaal werden aangespoord en geholpen om doping te gebruiken in de jacht op internationaal succes. Meerdere onafhankelijke onderzoeken van het WADA bevestigden deze conclusie, en vonden ook dat de Russische staat van begin tot eind betrokken was bij de operatie.

De internationale atletiekfederatie IAAF nam als een van de eerste grote sportbonden harde maatregelen; de Russische atletiekbond is al sinds eind 2015 geschorst, waardoor enkel Russische atleten die kunnen bewijzen dat zij tijdens hun loopbaan geen doping hebben gebruikt mogen meedoen aan grote toernooien, en dan ook nog onder neutrale vlag.

Ook RUSADA kreeg een schorsing in 2015, maar van een verbanning van de complete Russische sport kwam het (nog) niet. Bij de Olympische Zomerspelen van 2016 in Rio de Janeiro mochten 282 Russen meedoen onder de eigen vlag. Twee jaar later werd Rusland door het IOC wél uitgesloten van de Winterspelen van Pyeongchang, al deden er alsnog 169 'dopingvrije' Russische sporters mee onder neutrale vlag.

Zes maanden later beëindigde het WADA de schorsing van RUSADA, maar daar werden wel strikte voorwaarden aan verbonden. Een van die voorwaarden was toegang tot de gegevens van het voormalige laboratorium in Moskou, en die stok achter de deur van het mondiale antidopingbureau lijkt Rusland nu een nog veel zwaardere straf op te gaan leveren.

De WADA-bijeenkomst in Lausanne begint maandag rond 10.00 uur. De verwachting is dat de beslissingen vanaf 13.30 uur worden bekendgemaakt en toegelicht op een persconferentie.