Engeland is zaterdag de topfavoriet om het WK rugby in Japan te winnen. Vier jaar geleden werd 'Red Rose' als gastland nog uitgeschakeld in de groepsfase. Hoe een gevallen en gehate grootmacht zich weer oprichtte.

Vraag aan een willekeurige rugbyfan wie wereldkampioen mag worden als zijn eigen land de titel niet pakt en de kans is groot dat er glimlachend "Anyone but England" (Iedereen behalve Engeland) geantwoord zal worden. Niet voor niets is een van de favoriete supportersliederen van Wales As Long As We Beat the English (Zolang we de Engelsen maar verslaan).

Engeland is in het rugby wat Ajax is in Nederland: gehaat om het succes én een vaak arrogante houding. Het helpt niet dat veel Engelsen het niet kunnen laten om de rest van de wereld er voortdurend aan te herinneren dat rugby in Engeland is uitgevonden. Engeland heeft daardoor de reputatie arrogant, neerbuigend en overmoedig te zijn.

De huidige bondscoach Eddie Jones is bij zijn aanstelling in 2015 goed op de hoogte dat hij zich aan een impopulair team committeert. "Engeland heeft met elk land wel rivaliteit, vanwege de lange historie. Vooral bij de fans slaat dat al snel om in haat, dat voel je elke keer weer", zegt de Australische coach erover.

Een belangrijke verklaring voor de diepgewortelde haat is dat rugby vooral populair is in het Britse gemenebest, waar de sport door het Britse Rijk werd geïntroduceerd. Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland hebben als voormalig koloniën een gevoelige geschiedenis met Engeland, terwijl de andere naties van de Britse eilanden (Wales, Schotland en Ierland) zich altijd al onderdrukt hebben gevoeld door het dominante Engeland.

Tel daar de historische haat-liefdeverhouding met Frankrijk en de Falklandoorlog tegen Argentinië in 1982 bij op, en elke fan van een zogeheten 'Tier One Nation' (de beste rugbylanden) heeft wel een reden om Engeland te haten. Die haat overstijgt weliswaar het sportieve aspect, maar sijpelt er ook in door.

De Engelse spelers kijken grijnzend toe tijdens de haka van Nieuw-Zeeland voorafgaand aan de halve finale. (Foto: Pro Shots)

Vernedering op WK in eigen land

Het leedvermaak buiten Engeland kent daarom geen grenzen wanneer Engeland in september 2015 de grootste vernedering in de rugbygeschiedenis ondergaat. In de 'groep des doods' van het WK in eigen land verliest 'Red Rose' eerst nipt van Wales (25-28), waarna het een week later volledig wordt afgeschminkt door Australië (13-33). Voor het eerst in de historie blijft de gastheer steken in de groepsfase.

De Rugby Football Union, de Engelse rugbybond, besluit na het desastreuze toernooi dat het roer om moet. Hoofdcoach Stuart Lancaster wordt bedankt voor min of meer bewezen diensten en vervangen door Eddie Jones, die op hetzelfde WK opvallend goed presteert met Japan.

Jones gaat direct aan de slag en is keihard in zijn selectieprocedure. Engeland gaat onder de Australiër veel stabieler en gedisciplineerder spelen. Voor elke wedstrijd bedenkt de Australische coach een tactiek en die stampt hij erin bij zijn spelers.

Voor frivoliteiten is weinig ruimte, alles wijkt voor het team. Dat is de reden waarom bijvoorbeeld de populaire en flamboyante, maar vooral onvoorspelbare fly-half Danny Cipriani stelselmatig genegeerd wordt ten faveure van Owen Farrell en George Ford. Ook Chris Robshaw, in 2015 nog aanvoerder, verliest zijn plek.

Een jaar na het desastreuze WK blijkt de aanpak van Jones zijn vruchten af te werpen. Met een 'Grand Slam' (alle wedstrijden winnen) wordt het prestigieuze 6 Nations-toernooi gewonnen en ook een jaar later gaat de beker naar Engeland.

Inmiddels is Jones uitgegroeid tot de best presterende bondscoach van Engeland ooit. Onder leiding van de Australiër wint Engeland ruim 78 procent van zijn wedstrijden. Zelfs de legendarische Sir Clive Woodward, bondscoach van het Engeland dat in 2003 wereldkampioen werd, kan daar niet aan tippen.

Bondscoach van Engeland Eddie Jones, het brein achter de wederopstanding van de gevallen rugbygrootmacht. (Foto: Getty Images)

Wederopstanding bekroond in Japan

De rooskleurige cijfers en het bij vlagen geniale spel onder Jones zorgen voor optimisme voorafgaand aan het mondiale eindtoernooi in Japan. In tegenstelling tot 2015 heeft Engeland nu een betrekkelijk eenvoudige groep. Tonga, Verenigde Staten en outsider Argentinië worden met gemak verslagen, de laatste groepswedstrijd tegen Frankrijk wordt afgelast vanwege tyfoon Hagibis en omgezet in een reglementair gelijkspel.

Engeland wordt afgetekend eerste in de groep en speelt daardoor in de kwartfinales tegen Australië, waartegen het in 2015 nog een smadelijke nederlaag leed. De progressie onder Jones komt echter bovendrijven en de Engelsen laten de 'Wallabies' met 40-16 kansloos.

In de halve finale wacht de grootste test: regerend wereldkampioen Nieuw-Zeeland, dat sinds 2007 geen wedstrijd meer verloor op het WK. In Yokohama weten de superieur geachte 'All Blacks' in de eerste minuten niet wat ze meemaken terwijl ze overrompeld worden door een fenomenaal en agressief Engeland. De openingsfase zet de toon voor de rest van de wedstrijd en Engeland wint opvallend ruim met 19-7 van de drievoudig wereldkampioen.

In een herhaling van de eindstrijd van 2007 wacht zaterdag om 10.00 uur (Nederlandse tijd) als laatste obstakel Zuid-Afrika, dat een perfecte score kan overleggen in WK-finales. In 1995 ontvangt de Zuid-Afrikaanse aanvoerder Francois Pienaar in eigen land de beker uit handen van Nelson Mandela, twaalf jaar later in Frankrijk verslaan de 'Springboks' ook Engeland.

Gezien de historische prestaties zou Zuid-Afrika zaterdag in het International Stadium in Yokohama de favoriet moeten zijn, terwijl de 'Bokke' ook de gunfactor aan hun zijde hebben. Het spel van Engeland gedurende het hele toernooi dwingt echter tot een andere conclusie. De wereldtitel zou de Engelse herovering van heerschappij compleet maken en Eddie Jones naar alle waarschijnlijkheid het ridderschap opleveren.

Engelse fans vieren feest op de tribunes tijdens het WK rugby in Japan. (Foto: Pro Shots)