Nike heeft besloten de stekker uit het Oregon Project te trekken nu mede-oprichter en atletiekcoach Alberto Salazar voor vier jaar is geschorst vanwege het overtreden van de dopingregels. Dit is alles wat je moet weten over de zaak en de rol van Salazar, een van de bekendste atletiekcoaches ter wereld.

Wat is het Nike Oregon Project?

Het Nike Oregon Project (NOP) was een in 2001 opgerichte trainingsgroep voor lopers die op de lange afstand uitkomen. Bedenker Salazar, die in de VS roem vergaarde door drie keer de marathon van New York te winnen, klopte begin deze eeuw bij Nike-oprichter en goede vriend Phil Knight aan om zijn droomproject te financieren. De kledingfabrikant hapte toe.

De bij het project aangesloten atleten wonen allemaal in Portland en trainen op de Nike-campus in Beaverton, nabij de westkust van de Verenigde Staten. Dat is de plek waar Salazar, een coach die bekendstaat om zijn oog voor detail, allerlei innovatieve technieken aangreep om zijn atleten sneller te laten lopen. Zo maakte hij gebruik van hoogtetenten en antizwaartekrachtloopbanden.

De geboekte successen konden de eerste jaren niet tippen aan de hoge verwachtingen, tot Mo Farah zich in 2011 bij het NOP aansloot. De in Somalië geboren Brit bezorgde de ploeg in 2012 olympisch goud op de 10 kilometer, met een zilveren plak voor Salazars protegé Galen Rupp als kers op de taart.

Farah groeide met vier olympische titels en zes gouden WK-medailles uit tot de absolute ster van de ploeg. In 2017 besloot hij Oregon achter zich te laten en terug te keren in Londen, al heeft hij altijd ontkend dat zijn vertrek te maken had met de dopingaantijgingen aan het adres van Salazar.

Mo Farah veroverde in 2012 twee olympische titels. (Foto: Pro Shots)

Wat heeft Salazar misdaan?

Ondanks het toenemende succes waren er al langer geluiden dat de atletiekcoach er een controversiële werkwijze op nahield. Het waren uiteindelijk ingewijden als Steve Magness (tot de Spelen van 2012 achttien maanden de assistent van Salazar) en Kara Goucher (tussen 2004 en 2011 atlete onder Salazar) die hem ten val brachten.

Het officiële onderzoek van het Amerikaanse antidopingbureau USADA naar Salazar begon in 2015, met dank aan de BBC. De Britse omroep zond in samenwerking met de Amerikaanse website ProPublica een documentaire uit, waarin voormalige atleten en coaches uit de school klapten over wanpraktijken onder Salazar.

In de documentaire werd de coach onder meer beschuldigd van het toedienen van het spierversterkende hormoon testosteron bij atleten, zoals bij Rupp in 2002. Goucher vertelde op haar beurt dat Salazar wilde dat ze schildkliermedicijnen zou nemen om gewicht te verliezen na haar zwangerschap.

Het USADA, dat de 61-jarige Salazar vorige week na jarenlang onderzoek voor vier jaar schorste, stelt dat Salazar inderdaad regelmatig medicijnen voorschreef waar geen medische noodzaak voor was en daarmee "onaanvaardbare gezondheidsrisico's" nam.

Alberto Salazar. (Foto: Getty Images)

Wat is de rol van Nike?

Hoewel alleen Salazar wordt gestraft, gaat ook Nike niet vrijuit. Uit documenten van het USADA blijkt namelijk dat directeur Mark Parker op de hoogte was van de wanpraktijken onder Salazar, die naast de atleten zijn eigen kinderen gebruikte om te experimenteren met mogelijk prestatiebevorderende medicijnen en testosteron. Parker verzuimde in te grijpen.

Nike had ervoor kunnen kiezen om afstand te nemen van de geschorste Salazar en Parker, maar gaat voor de tegenovergestelde houding. De kledingfabrikant neemt het juist op voor de twee bekritiseerde mannen en benadrukt nog maar eens dat er nog nooit een atleet van het NOP positief heeft getest op doping.

In een uitgelekte brief aan de Nike-medewerkers schreef Parker dat de experimenten niet bedoeld waren om vals te spelen, maar om mogelijke sabotage van concurrenten te voorkomen. "Nike heeft nooit meegewerkt aan systematisch dopinggebruik. Het idee alleen al maakt me ziek", aldus Parker.

Sifan Hassan is momenteel de grootste naam van het Nike Oregon Project. (Foto: Pro Shots)

Wat gebeurt er nu met het Nike Oregon Project en de atleten?

Klokkenluider Goucher riep onlangs bij de BBC op dat het Nike Oregon Project moet worden stopgezet en zo geschiedde. Volgens geldschieter Nike is er op dit moment te veel negatieve aandacht voor het door Salazar opgerichte project.

"De hele situatie en de vele ongefundeerde meningen leiden de atleten af en hebben invloed op de concentratie bij hun trainingen en wedstrijden", aldus Nike-directeur Parker in een korte verklaring op de website van magazine Runner's World.

Hassan zei onlangs op de wereldkampioenschappen in Doha, waar ze historie schreef door zowel op de 10 kilometer als de 1.500 meter goud te pakken, dat ze na de WK het liefst weer in de VS gaat trainen bij de collega-trainers van Salazar.

Het is niet duidelijk hoe de toekomst van Hassan er nu uit ziet. Nike heeft wel aangegeven hulp te willen bieden aan atleten die bij het Oregon Project aangesloten waren.