Met het WK rugby wordt de komende anderhalve maand in Japan een van de grootste sportevenementen ter wereld gehouden, in een sport die in Nederland weinig geschiedenis heeft maar snel groeit. Voor de Nederlandse mannenploeg is een toekomstige WK-deelname een grote droom die steeds realistischer lijkt.

"Ik ben een optimistisch persoon, maar ik denk écht dat het mogelijk is dat Nederland in de toekomst een WK gaat spelen", zegt Dirk Danen, aanvoerder van Oranje. "Er zijn genoeg mensen in het Nederlandse rugby die dat als onmogelijk beschouwen. Maar zij leven nog in het verleden, waarin rugby in Nederland gezellig een biertje drinken was en een potje spelen."

De laatste jaren is het rugby behoorlijk geprofessionaliseerd in Nederland. Danen beoefent de sport op amateurbasis. "Maar ik ben er wel zeven dagen per week mee bezig. Er heerst echt een topsportcultuur en we maken de laatste jaren progressie met het Nederlands vijftiental."

Met de Nieuw-Zeelander Zane Gardiner heeft Oranje sinds afgelopen zomer een nieuwe bondscoach. Hij heeft als opdracht meegekregen om voort te bouwen op het werk van zijn voorgangers en het rugby in Nederland verder te laten groeien.

Het ledenaantal van de rugbybond in Nederland is in negen jaar tijd verdubbeld tot zestienduizend, onder wie zo'n negenduizend jeugdleden. "Dat komt voor een groot deel door het succes van de Nederlandse ploeg", zegt Gardiner. "En het plafond is nog niet in zicht."

De Nieuw-Zeelander was voorheen trainer van Oranje onder 20, waarmee hij voor een verrassing zorgde door brons te winnen op het jeugd-EK. "De mindset van de jonge spelers is heel professioneel. De komende jaren zullen steeds meer van hen in Oranje gaan spelen, en dat wordt interessant om te zien", kijkt Gardiner hoopvol vooruit.

Oranje-aanvoerder Dirk Danen. (Foto: Rugby Nederland)

Talenten worden in academies klaargestoomd voor top

Het fundament voor het toekomstige Oranje lijkt stevig. Elf jaar geleden opende in Den Haag de eerste Nederlandse rugbyacademie, voor talenten vanaf twaalf jaar.

Inmiddels zijn er met ook Alkmaar, Hilversum, Heerenveen, Nijmegen en Den Bosch zes academies voor jeugdspelers. Daarnaast is er sinds 2014 een Nationaal Talenten Centrum in Amsterdam, waar de grootste talenten worden klaargestoomd voor de top.

De rugbytalenten hebben een topsportstatus binnen NOC*NSF, waardoor er flexibel onderwijs kan worden aangeboden, aangepast aan het trainingsschema. Door de talloze trainingsuren schiet het niveau van de talenten omhoog, merkt Danen. "Onlangs heeft een team van een Nederlandse academie gewonnen van een jeugdteam van Wales. Zoiets was een paar jaar geleden echt ondenkbaar."

"Ik heb zelf op de academie een paar jaar terug training gegeven aan Koen Bloemen, die toen een brugklasser was. Inmiddels speel ik met hem samen in het Nederlands team en is hij semiprof bij Montpellier, een van de grootste teams van Frankrijk", vertelt de aanvoerder van Oranje.

Zo zijn er steeds meer Nederlandse talenten die de stap maken naar Frankrijk, Engeland of Nieuw-Zeeland, om op professioneel niveau met hun sport bezig te zijn. "Je ziet gewoon dat de toplanden in de gaten hebben dat er wat gebeurt hier", zegt Gardiner. "Het Nederlandse rugby krijgt steeds meer aanzien."

Eindstand European Trophy 2018/2019

  • 1. Portugal 5-25
  • 2. Nederland 5-18
  • 3. Zwitserland 5-12
  • 4. Polen 5-10
  • 5. Litouwen 5-5
  • 6. Tsjechië 5-1

Oranje hikt tegen promotie aan

Het eerste doel van de bondscoach is met Oranje promoveren van de European Trophy naar de European Championship, waar de beste Europese landen die niet tot de wereldtop behoren tegen elkaar spelen. Afgelopen seizoen werd Nederland tweede in de Trophy achter Portugal, dat al wél promotie naar het Championship afdwong. In die competitie kunnen landen zich kwalificeren voor het WK.

"We komen steeds dichterbij", ziet Gardiner. "Met de jeugdteams hebben we al regelmatig Championship-landen als Rusland en Roemenië verslagen. Oranje heeft in sommige wedstrijden ook een hoog niveau gehaald, het is nu zaak dat we dat constant gaan doen."

"We hikken al een paar jaar tegen die promotie aan", zegt Danen. "Die stap zou ons echt verder helpen, dan wordt het bijvoorbeeld ook weer makkelijker om meer goede sponsors te vinden."

Volgens bondscoach Gardiner is het de grootste verdienste van zijn voorganger Gareth Gilbert dat hij van Oranje een stabiel presterend team heeft gemaakt. "Vroeger sprong Nederland op en neer op de wereldranglijst, nu staat het al een aantal jaar stabiel rond de 25e, 26e en 27e plek. Die vastigheid is fijn voor potentiële sponsors."

Zane Gardiner, de Nieuw-Zeelandse bondscoach van Oranje. (Foto: Rugby Nederland)

Oranje hoopt op uitbreiding WK

Met de huidige 25e plek op de wereldranglijst behoort Oranje net niet tot de mondiale elite. Aan het WK in Japan doen twintig landen mee. Brett Gosper, voorzitter van de mondiale bond World Rugby, meldde vorig jaar te overwegen om het WK uit te breiden naar 24 landen, mogelijk al bij de editie van 2023 in Frankrijk.

"Dat zou voor landen als Nederland fantastisch nieuws zijn", vindt Gardiner. "Ik denk ook wel dat het gaat gebeuren, het is in het belang van World Rugby dat de sport groeit en in meer landen populair wordt. Er wordt nog steeds over de mogelijke uitbreiding gesproken en ik denk dat ze het WK in Japan afwachten voordat ze een beslissing nemen."

World Rugby zal bij het WK vooral letten op het niveauverschil van de absolute toplanden (Nieuw-Zeeland, Australië, Zuid-Afrika, Argentinië, Engeland, Frankrijk, Italië, Wales, Ierland en Schotland) en de zogenoemde 'second tier'-landen, die op WK's doorgaans niet verder komen dan de groepsfase. Veel monsterzeges van de toplanden maken de kans op uitbreiding van het deelnemersveld niet groter.

"Ik ben heel erg benieuwd naar het komende WK en vooral naar de 'second tier'-teams", zegt Danen. "Zij zijn absoluut voorbeelden voor ons en ik hoop dat ze voor verrassende uitslagen kunnen zorgen."

"De verschillen in het rugby zijn enorm groot. Het Engelse team heeft voor het WK en de voorbereiding een budget van 200 miljoen euro, terwijl Samoa het met 2 miljoen moet doen. Het schijnt dat die spelers de vliegtickets naar Japan zelf moeten betalen. Het zou heel mooi zijn als landen met beperkte mogelijkheden het goed doen tegen de toplanden. Op het WK van 2015 stuntte Japan bijvoorbeeld door van Zuid-Afrika te winnen, dus het kán wel."

Het WK begint vrijdag om 12.45 uur (Nederlandse tijd) met een duel tussen gastland Japan en Rusland in Tokio.