Het mondiale antidopingbureau WADA doet dinsdag uitspraak over een eventuele nieuwe schorsing van het Russische antidopingbureau Rusada. Vijf vragen en antwoorden over de zaak.

1. Waarom werden de Russen eerder geschorst?

Alles begon met het verschijnen van de documentaire Geheimsache Doping, wie Rusland seine Sieger macht van de Duitse televisiezender ARD in december 2014, waarin werd gesproken over dopinggebruik in de Russische sportwereld.

De commotie die naar aanleiding van die uitzending ontstond, leidde er in december 2015 toe dat Rusada zijn accreditatie verloor. Vervolgens volgden de Russische dopingschandalen en -schorsingen elkaar in hoog tempo op.

Onthullingen van de voormalige Rusada-directeur Grigory Rodchenkov in mei 2016 speelden daarbij een grote rol. Uit een WADA-onderzoek, geleid door de Canadese expert in sportrecht Richard McLaren, kwam naar voren dat Rusland in de aanloop naar en tijdens de Winterspelen van 2014 in Sotsji gebruiktmaakte van een door de staat gestuurd dopingnetwerk.

Uiteindelijk werd bepaald dat begin 2018 alleen 'schone' Russische atleten mochten meedoen aan de Spelen in Zuid-Korea.

2. Waarom werd de schorsing van Rusada opgeheven?

In september 2018 bepaalde het WADA op advies van het uitvoerend comité dat de schorsing van Rusada "onder strikte voorwaarden" voorbij was. Daartoe werd besloten, omdat Rusland beloofde aan twee belangrijke criteria te voldoen.

Ten eerste werden de dopingproblemen volgens het WADA "voldoende erkend" door de Russen. De tweede voorwaarde was dat het WADA toegang zou krijgen tot het laboratorium in Moskou, waar data en verzamelde monsters voor dopingtesten zijn opgeslagen. Ook die toezegging werd gedaan.

3. Waarom volgt er nu mogelijk toch weer een schorsing?

Wie dacht dat de kou door het voldoen aan beide criteria uit de lucht was, kwam bedrogen uit. De Russen toonden zich in de laatste maanden namelijk nogal onbetrouwbaar en schonden vooral de tweede afspraak.

Zoals afgesproken, brachten WADA-medewerkers in december een bezoek aan het in 2015 gesloten laboratorium in Moskou om de data en verzamelde monsters te onderzoeken. Maar zij kregen geen toegang en keerden met lege handen terug.

In de weken die volgden, beloofde Rusland - zelfs bij monde van de regering - meermaals om de gegevens alsnog beschikbaar te stellen, maar een overhandiging van de data bleef uit. De deadline van 31 december verstreek zonder dat er iets gebeurde.

Op 9 januari claimde het Kremlin dat de overdracht alsnog was voltooid en ruim een week later, op 17 januari, bevestigde het WADA de data nu inderdaad in bezit te hebben.

4. Is een nieuwe schorsing van Rusada aannemelijk?

WADA-directeur Craig Reedie heeft die vraag tot dusver vakkundig ontweken, al liet de Brit wel weten flink te balen van de situatie. "We hebben zorgvuldig samengewerkt met de Russische autoriteiten om de deadline te halen. Daarom ben ik erg teleurgesteld dat we de gegevens uit het laboratorium niet hebben binnengekregen", zei hij voordat de data alsnog bij zijn organisatie belandde.

Feit is wel dat de druk op het WADA flink is opgevoerd. Na de bekendmaking van het opheffen van de schorsing pleitte een groep van zestien nationale antidopingagentschappen, waaronder de Nederlandse Dopingautoriteit, ervoor om de Russen onmiddellijk opnieuw te schorsen.

"Na meer dan drie jaar van herziening, besluiteloosheid en compromissen over het ergste dopingschandaal in de geschiedenis van de sport, is het tijd om aan te tonen dat geen individu en geen natie is vrijgesteld van het naleven van de World Anti-Doping Code", stond in een statement. Niet veel later sloot de atletencommissie van het WADA zich daarbij aan.

5. Wat zou een nieuwe schorsing betekenen?

Mocht Rusada de accreditatie opnieuw moeten inleveren, dan komt het Russische antidopinglab weer onder strikt toezicht van het WADA te staan. Alle dopingtests en data komen daarbij in handen van het mondiale antidopingagentschap, wat kan leiden tot nieuwe onthullingen.

Of een nieuwe uitsluiting ook gevolgen heeft voor de Zomerspelen van 2020 in Tokio of de Winterspelen van 2022 in Peking, zal afhangen van mogelijke nieuwe schandalen en de lengte van de schorsing. Als Rusada opnieuw jaren onder toezicht komt, zal er mogelijk weer een selecte groep Russische atleten afreizen naar het evenement.

De Compliance Review Committee, een onafhankelijke instantie binnen het WADA, heeft inmiddels een aanbeveling gedaan over de status van de Russen. Bij een bijeenkomst in Montreal zal het uitvoerend comité van het WADA dinsdag een beslissing nemen.