Femke Heemskerk overwoog enkele maanden geleden nog een punt achter haar zwemloopbaan te zetten, maar slaagde erin die twijfels beetje bij beetje te verdrijven. Sterker: de 31-jarige Roelofarendsveense begint dinsdag in bloedvorm aan de WK kortebaan in het Chinese Hangzhou.

Na lang wikken en wegen was het hoge woord er op 1 oktober eindelijk uit. Daags na de wereldbeker in Eindhoven kondigde een zichtbaar opgeluchte Heemskerk in het programma Peptalk op Ziggo Sport aan dat ze doorgaat tot en met de Olympische Spelen van 2020 in Tokio. Het waren bevrijdende woorden, gevolgd door een ovationeel applaus van het publiek in de studio.

In de twee maanden daarna bewees Heemskerk, die in augustus op de EK langebaan in Glasgow vier keer zilver pakte, nog maar eens waarom die beslissing terecht is. Ook als dertiger verbetert de tweevoudig olympisch medaillewinnares nog persoonlijke records, kan ze de strijd aan met Ranomi Kromowidjojo en Sarah Sjöström én heeft ze plezier in het zwemmen.

"Ik heb lang gedacht: de EK in Glasgow duren tot en met 9 augustus, dan is 10 augustus een mooi moment om te zeggen dat ik ermee stop", vertelt Heemskerk over haar serieuze twijfels van eerder dit jaar. "Dat was namelijk precies tien jaar nadat ik mijn olympische titel veroverde (op de 4x100 meter vrij met de 'Golden Girls' in Peking, red.). Maar toen het uiteindelijk 10 augustus was, had ik de knoop nóg niet doorgehakt."

"In die periode zag ik veel beren op de weg en dacht ik aan alle talentvolle meisjes die allemaal zo snel zijn. Daar was ik vooral mee bezig, in plaats van met mezelf. Ik ben niet bang voor wat er na mijn loopbaan komt en zou nooit doorgaan om het doorgaan, maar ik beleef nog heel veel plezier aan het zwemmen. Dat heb ik lang onderschat. Daarnaast krijg ik heel veel energie van het feit dat ik weer stapjes aan het nemen ben."

Marleen Veldhuis, Inge Dekker, Femke Heemskerk en Ranomi Kromowidjojo vieren hun gouden plak op de 4x100 meter vrij bij de Olympische Spelen in Peking.

'Mijn leven is weer in balans'

Die stapjes werden dit najaar weer gezet tijdens de wereldbekerwedstrijden in Kazan, Doha, Eindhoven, Boedapest, Peking, Tokio en Singapore. Op de 50 meter vrij in Doha (langebaan) scherpte ze haar persoonlijk record aan, waarna Heemskerk ook op de 400 vrij en 50 vrij kortebaan (beide in Boedapest) en de 100 meter vrij (Singapore, langebaan) haar persoonlijke toptijd verbeterde.

Een verklaring voor de al in 2017 ingezette wederopstanding - Heemskerk vertrok na de teleurstellende Olympische Spelen van 2016 bij de Franse coach Philippe Lucas en wordt sindsdien weer getraind door bondscoach Marcel Wouda - is voor de in Eindhoven woonachtige zwemster niet moeilijk te vinden.

"Ik denk dat het met name komt doordat mijn hele leven in balans is", zegt Heemskerk. "Dat klinkt misschien een beetje zweverig, maar ik heb het hier heel erg naar mijn zin. Ik vind het team en de staf geweldig, heb een heel leuke vriend van wie ik veel energie krijg, woon in een fijn huis en heb fijne vrienden. Dat staat allemaal."

"Daarnaast is het voor mij heel belangrijk dat ik plezier aan de trainingen beleef. Het maakte me niet meer uit hoe snel ik zou zijn; ik wilde vooral weer lekker zwemmen. Toen dat eindelijk lukte, werden mijn tijden vanzelf beter. Dat ik voor het eerst in jaren weer persoonlijke records neerzet, zorgt natuurlijk ook voor extra motivatie."

Heemskerk oogst bewondering bij buitenlandse zwemsters

De goede vorm van Heemskerk is ook bij Kromowidjojo niet onopgemerkt gebleven, want het is al lang geen vanzelfsprekendheid meer dat de Groningse haar teamgenoot op een 100 meter vrij voorblijft. Als Kromowidjojo eind november na een training in Eindhoven gevraagd wordt wie haar grootste concurrenten zijn op de WK kortebaan, is de naam van Heemskerk de eerste die in haar opkomt. De Roelofarendsveense hoort het op de achtergrond met een glimlach aan.

Niet alleen binnen de Nederlandse zwemploeg wordt met bewondering naar de recente prestaties van Heemskerk gekeken. Dat de geboren Zuid-Hollandse in deze fase van haar carrière nog imponerende tijden op het bord weet te brengen, oogst eveneens veel lof bij zwemsters uit andere landen.

"Soms ontvang ik een berichtje van iemand die het tof vindt dat ik nog zo hard zwem op deze leeftijd en dat ik een inspiratiebron ben. Dat is natuurlijk wel leuk om te horen", zegt Heemskerk, die net als de 28-jarige Kromowidjojo als routinier geldt in een verder jonge Nederlandse WK-selectie.

"Ik voel mezelf helemaal niet oud, maar ik maak met Ranomi weleens grapjes dat we de 'granny's' zijn. Als we het in de groep bijvoorbeeld over Bas van Velthoven (oud-zwemmer, red.) hebben, dan zijn wij de enigen die weten wie hij is. Veel mensen van ons team weten niet dat ik nog met Patrick Martens heb gezwommen. Zij kennen hem alleen als fysiotherapeut van de Nederlandse ploeg."

'Superjammer dat Sjöström niet meedoet in China'

Hoewel Heemskerk de laatste maanden heeft aangetoond in bloedvorm te zijn, voelt ze geen extra druk in aanloop naar de WK kortebaan. Ook niet nu haar kansen door de absentie van Sjöström zijn toegenomen.

Sterker, Heemskerk vindt het juist een aderlating dat de drievoudig olympisch medaillewinnares én wereldrecordhouder op de 200 vrij (kortebaan) de WK in Hangzhou laat schieten.

"Toen ik dat hoorde, was mijn eerste reactie wel van: hé, shit, dat vind ik echt superjammer", aldus Heemskerk, die al sinds 2008 duels met Sjöström uitvecht in het zwembad en in die tijd een vriendschappelijke band met de Zweedse heeft opgebouwd.

"Sarah is een fantastische atlete die op heel veel afstanden de wereldrecordhouder is. Het is heel tof om tegen haar te racen. Juist nu ik ook een paar keer van haar heb gewonnen, wilde ik haar ook op het WK-podium proberen te verslaan. Ik vind de duels met haar altijd mooi, maar helaas gaat dat er in China niet van komen."

De WK kortebaan staan van 11 tot en met 16 december op het programma in Hangzhou. Twee jaar geleden in het Canadese Windsor deed Heemskerk, die al zeven wereldtitels in het 25 meterbad op haar naam heeft staan, niet mee aan het mondiale toernooi.

Nederlandse selectie WK kortebaan

  • Femke Heemskerk (50, 100, 200 en 400 vrij)
  • Ranomi Kromowidjojo (50 en 100 vrij, 50 rug, 50 vlinder)
  • Maaike de Waard (50 vlinder)
  • Arno Kamminga (100 en 200 school)
  • Jesse Puts (50 vrij)
  • Kim Busch (estafettes)
  • Valerie van Roon (estafettes)
  • Ties Elzerman (estafettes)
  • Stan Pijnenburg (estafettes)