Wat vroeger gewoon 'verdedigend afbraakvoetbal' heette, heet nu 'het parkeren van de bus'. Het effect is hetzelfde: je maakt er geen vrienden mee.

Door Menno Pot

Verloren van een land met minder inwoners dan de provincie Zeeland. Het EK ver weg. Wat moeten we ervan zeggen? Valt voor dit resultaat enig begrip op te brengen?

Veel hangt wat mij betreft af van die ene cruciale vraag: had IJsland de bus geparkeerd? Als dat het geval is, is enige clementie op zijn plaats.

Persoonlijk kreeg ik niet per se die indruk, maar misschien stond hij er wel degelijk, geparkeerd in het strafschopgebied van doelman Halldórsson. Ik zou graag eens horen of bondscoach Blind hem heeft zien staan, die IJslandse bus. Eén ding is zeker: we weten allemaal dat het lastig voetballen is wanneer een tegenstander de bus parkeert.

De uitdrukking duikt doorgaans op wanneer een trainer moet uitleggen waarom zijn elftal niet won of in elk geval niet goed speelde. Het was niet om aan te gluren, maar ja, wat wil je: de tegenstander had de bus geparkeerd.

Mourinho

Volgens Wikipedia werd de voetbalmetafoor van de geparkeerde bus in 2004 geïntroduceerd in het Engelse voetbaljargon door niemand minder dan Chelsea-trainer José Mourinho. Hij lepelde hem op na een wedstrijd tegen een volgens hem extreem defensief ingesteld Tottenham Hotspur.

(Ironisch dat uitgerekend Mourinho als eerste mokte dat de tegenstander zich schuldig had gemaakt aan een potje busparkeren. Als één trainer voortdurend bussen in slagorde in strafschopgebieden parkeert, dan is hij het wel. De speelhelft van Chelsea lijkt doorgaans wel een bussenremise.)

Destijds, in 2004, ontging Mourinho's staaltje jargoninnovatie mij volledig. Ook niet meegekregen: Lionel Messi die de nationale ploeg van Bolivia betichtte van busparkeren, namens Argentinië, in 2011. Aparcar el autobús.

In Nederland bleef de uitdrukking jarenlang behoorlijk underground en ik sluit niet uit dat het Steve McClaren was die hem, tamelijk onopvallend, het land in smokkelde: hij vond in juli 2012 dat FC Inter Turku tegen FC Twente de bus had geparkeerd. Geen compliment.

Nu is het dan eindelijk zo ver: de geparkeerde bus is doorgestoten naar de mainstream en grootschalig aan het doorbreken in het Nederlandse voetbaljargon. Let maar eens op, op zondagavond. Steeds meer bussen.

We variëren zelfs al op het bekende thema, we trekken de metafoor door in dialogen, we verzinnen afgeleiden. Frank de Boer gaf in de aanloop naar Ajax-ADO Den Haag te kennen dat het hem niet zou verbazen wanneer de Hagenaars niet één maar twéé bussen zouden parkeren. Tjonge. Ga er maar aan staan.

ADO parkeerde de bus niet. Ajax mocht zomaar met 4-0 winnen, maar De Boer wilde na afloop niets weten van de suggestie dat ADO open huis had gehouden. "Die twee bussen stonden er echt wel. Totdat ze twee lekke banden kregen."

Sleepbedrijf

Het wachten is nu op de eerste geagiteerde woordenwisseling tussen twee mastodonten uit het trainersgilde, die allebei korzelig in de metafoor blijven zitten, zoals alleen voetbaltrainers dat kunnen.

"Voor een leuke wedstrijd zijn twee ploegen nodig, maar ja: zij hadden de bus geparkeerd."

"Ho ho. Geparkeerd? Dan heb je niet opgelet. We hebben een paar leuke rondritjes gemaakt hoor. Op jullie helft. Echt niet alleen geparkeerd."

"Een vlug blokje om misschien, maar daarna gauw weer parkeren. Maar gelukkig hebben wij een goed sleepbedrijf op de bank zitten, dus dat hebben we maar even ingezet."

"Ja, dat sleepbedrijf van jullie, dát levert mooi voetbal op! Krassen in de lak, spiegels eraf… Dan zie je nog liever een mooie bus staan, als liefhebber."

"Mensen die bussen willen zien staan, gaan wel naar een busstation. Stap jij nou maar gauw in die bus van je en rijd maar lekker naar huis."

Waar ik ook naar uitkijk: de eerste verslaggever die voor de camera met een uitgestreken, deskundig smoelwerk een vraag over een geparkeerde bus gaat stellen. En de geïnterviewde maar proberen zijn lachen in te houden. Journalisten die voetballers napraten en raar jargon overnemen; ze zijn de busparkeerders van de Nederlandse taal. Ik zet in op Jack van Gelder.