Oekraïne en Rusland gaan weer praten, maar wensen liggen ver uiteen
Oekraïne en Rusland gaan maandag opnieuw onderhandelen in Istanboel. Het is voor de tweede keer in ruim twee weken tijd dat de landen zonder tussenpartij met elkaar in gesprek gaan. Toch liggen de wensen nog mijlenver uiteen.
Jarenlang spraken Russische en Oekraïense delegaties niet met elkaar, maar sinds de terugkeer van de Amerikaanse president Donald Trump neemt de druk om tot vrede te komen toe. Daarom was de Turkse metropool halverwege mei het toneel van de eerste rechtstreekse onderhandelingen in bijna drie jaar tijd.
Toen kwamen de partijen een grote gevangenenruil overeen, maar bleven concrete afspraken uit. Dat kwam mede door de afwezigheid van de hoofdpersonen. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky had zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin uitgedaagd om naar Istanboel te komen. Ook Trump overwoog mee te praten in Turkije. Maar Poetin bleef in Rusland, waarna ook Zelensky en Trump afhaakten.
De Russische delegatie vertrok zondag naar Istanboel. Het Oekraïense onderhandelingsteam wordt geleid door buitenlandminister Rustem Umerov en vertrekt maandag.
Oekraïne wil staakt-het-vuren, gevangenenruil en gesprek met Poetin
In het document wordt een volledig staakt-het-vuren van minstens dertig dagen voorgesteld, een plan dat Oekraïne al vaker - met Europese steun - heeft geopperd. Tot nu toe heeft Poetin dat voorstel telkens afgewezen. Na het staakt-het-vuren moeten de landen al hun krijgsgevangenen uitwisselen. Tot slot eist Kyiv dat Poetin met Zelensky om de tafel gaat zitten.
Rusland eist zeggenschap over Oekraïens lot na de oorlog
Ook Rusland heeft eisen. Het Kremlin wil dat westerse landen beloven dat de NAVO niet verder richting het oosten uitbreidt, meldden bronnen in Moskou eerder deze week aan Reuters. Dat zou een toekomstig lidmaatschap van onder meer Oekraïne, Georgië en Moldavië praktisch uitsluiten.
Daarnaast eist Rusland dat Oekraïne na de oorlog neutraal blijft en dat westerse sancties verdwijnen. Zodra Poetin merkt dat hij geen vrede op zijn voorwaarden krijgt, zal "vrede morgen nog pijnlijker zijn dan vandaag", zo klinkt de waarschuwing vanuit Moskou.
Zelensky heeft meermaals gezegd dat Rusland toekomstige allianties van Oekraïne niet zou moeten kunnen vetoën. Ook wil Kyiv niet dat het Oekraïense leger wordt beperkt, waar Rusland dan weer regelmatig op hint. Kortom: de wensenlijsten van de landen liggen nog behoorlijk ver uiteen.
De tijd tikt intussen door en dat is in het voordeel van de Russen. Hoe langer het duurt voordat er concreet over vrede wordt onderhandeld, hoe verder de Russische troepen kunnen oprukken op het slagveld en hoe sterker de Russische onderhandelingspositie is.
Tegelijkertijd groeit de kans dat Washington zijn geduld met Poetin verliest. De Russische president lijkt bereid om Trumps geduld tot het uiterste te testen. Vooralsnog leidt dat niet tot consequenties. Hoe dat precies zit, lees je in het onderstaande artikel.
