Trump jubelt over vredesoverleg, Poetin en Zelensky afwachtend: dit weten we nu
Door onze nieuwsredactie19 mei 2025 om 23:32
Donald Trump claimde maandag dat de vredesbesprekingen tussen Oekraïne en Rusland direct starten. Maar tegelijkertijd maakt Vladimir Poetin duidelijk dat er geen tijdlijn is besproken en heeft Volodymyr Zelensky nogmaals zijn eisen benadrukt. Dit weten we nu over de gesprekken tussen de leiders.
"De vredesgesprekken kunnen direct beginnen", zei Trump nadat hij zowel Zelensky en Poetin telefonisch had gesproken. De Amerikaanse president sprak over "aanstaande onderhandelingen" die mogelijk in het Vaticaan zouden plaatsvinden.
Over de inhoud van de ruim twee uur durende telefoongesprekken is nog niet veel bekend. Wel deelde Trump dat Rusland "grootschalige handel met de VS" wil als er een deal komt. Oekraïne zou daar op zijn beurt weer van kunnen profiteren. Waar die handel precies om gaat, is niet duidelijk.
Poetin en Trump zouden ook een gevangenenruil hebben besproken. Daarbij zouden negen Amerikaanse gedetineerden worden geruild voor negen Russische gevangenen. De details zijn niet bekendgemaakt, maar de ruil zou bijdragen aan het "verbeteren van de bilaterale samenwerking" tussen Rusland en de VS.
Trump jubelt over de telefonische gesprekken. Hij is positief en stelt dat vredesgesprekken "de volgende stap zijn".
Poetin is voorzichtiger in zijn bewoordingen en sprak van "nuttige en informatieve gesprekken". "We zijn overeengekomen dat Rusland een memorandum over een mogelijk toekomstig vredesakkoord zal voorstellen waarin een aantal standpunten wordt vastgelegd", zei hij.
Hij benadrukte dat er geen deadline kan worden gesteld voor het memorandum. "Er zijn geen deadlines en die kunnen er ook niet zijn. Het is duidelijk dat iedereen dit zo snel mogelijk wil doen, maar de duivel schuilt in de details", zei een woordvoerder van het Kremlin.
De Russische president heeft wel duidelijk gemaakt dat hij met Kyiv in gesprek wil. "Als een passende overeenkomst wordt bereikt, zou er een staakt-het-vuren kunnen komen", zei Poetin. Hij voegde eraan toe dat directe gesprekken tussen Rusland en Oekraïne "reden geven om aan te nemen dat we over het algemeen op de goede weg zijn".
Poetin benadrukte dat hij vooral "de grondoorzaken van deze crisis" wil wegnemen. Op welke oorzaken hij precies doelt, maakte hij niet duidelijk. Met de voorzichtige uitspraken laat Poetin zien dat hij geen haast lijkt te hebben bij het sluiten van een deal. Dat past bij zijn tactiek van uitstellen.
Maar ook Zelensky is nog terughoudend: hij benadrukte maandagavond opnieuw dat hij vasthoudt aan bepaalde eisen. Zo zal Oekraïne niet toegeven aan de aanhoudende Russische eisen, waaronder de volledige controle over vijf Oekraïense regio's. "We zullen onze troepen niet terugtrekken van eigen grondgebied."
Wel beloofde Zelensky de uitwisseling van krijgsgevangenen met Rusland. Ook zei hij dat er voorbereidingen worden getroffen voor "meer directe gesprekken" met Moskou.
Ook maakte de Oekraïense president bekend dat hij werkt aan een "ontmoeting op hoog niveau". Het gaat om een overleg tussen Oekraïne, Rusland, de VS, landen uit de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. Dat zou de eerste poging worden om een einde te maken aan de oorlog.
Zelensky hoopt dat die ontmoeting "zo snel mogelijk kan plaatsvinden". Hij stelde voor om die in Turkije, het Vaticaan of Zwitserland te houden.
Het is niet duidelijk wanneer die ontmoeting moet plaatsvinden. Poetin benadrukte dat hij geen tijdlijn heeft besproken met Trump. "Ik heb er belang bij dat we snel tot een overeenkomst komen", zei hij wel. Maar volgens hem staat de timing dus niet vast.
Trump heeft de EU-leiders ingelicht over de gesprekken. Zij kijken uit naar een vredesoverleg. Ze verwelkomden de claim van Trump dat paus Leo XIV geïnteresseerd is in het organiseren van vredesgesprekken in het Vaticaan, zei de Italiaanse premier Giorgia Meloni.
"Er wordt gewerkt aan de onmiddellijke start van onderhandelingen tussen de partijen die zo snel mogelijk tot een staakt-het-vuren kunnen leiden en de voorwaarden kunnen scheppen voor een rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïn", zei Meloni, die positief is over de bereidheid van het Vaticaan. Ze voegde eraan toe dat Italië "klaarstaat om bij te dragen aan het bewerkstelligen van vrede".
Het Vaticaan heeft niet bevestigd dat de paus een aanbod heeft gedaan voor het organiseren van onderhandelingen. De kersverse paus heeft zelf ook nog niet gereageerd op de uitspraken van Trump. Maar tijdens een eerdere toespraak zou Leo XIV hebben gezegd dat hij als bemiddelaar wil optreden. Later op de avond herhaalde Trump dat het mooi zou zijn als de gesprekken in het Vaticaan zouden plaatsvinden.
Trump kwam later op maandagavond nogmaals terug op de gesprekken, maar toen leek hij wat terughoudender. Hoewel hij zei te geloven dat zowel Poetin als Zelensky de oorlog wil stoppen, wees hij op een "rode lijn" in zijn hoofd. Daarmee doelde hij op een moment waarop hij zich niet meer wil bemoeien met de oorlog. Hij wilde niet zeggen wanneer dat is, maar haalde wel mogelijke sancties voor Rusland aan als potentiële grens.
Voorafgaand aan de gesprekken had de Amerikaanse vicepresident JD Vance nog gewaarschuwd voor een impasse. Hij zei dat de VS "uit de oorlog in Oekraïne kan stappen" als er niets uit de gesprekken zou komen. "We proberen de oorlog te beëindigen, maar we stoppen ermee als dat niet lukt. Het is niet onze oorlog."
Waar en wanneer zogenoemde topgesprekken gaan plaatsvinden is dus nog niet duidelijk. Ook is niet duidelijk of er daadwerkelijk stappen naar elkaar toe zijn gezet. Er zijn immers geen concrete afspraken gemaakt. De bereidheid van de leiders om met elkaar te praten lijkt weliswaar wat vergroot, maar zijn er nog altijd flinke bruggen te slaan.
