De Amerikaanse president Donald Trump heeft maandag twee uur lang met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin gebeld, maar een staakt-het-vuren blijft nog uit. Volgens Poetin was het telefoongesprek "informatief en nuttig". Hij zegt met Oekraïne te willen samenwerken aan toekomstige vredesbesprekingen.

De 'uitkomst' van het gesprek is in lijn met de tactiek van Poetin: uitstellen. We kunnen een deal sluiten als we het eens kunnen worden, lijkt de voorlopige conclusie.

Rond 19.00 uur (Nederlandse tijd) bevestigde het Witte Huis dat het gesprek afgelopen was. De presidenten hingen twee uur met elkaar aan de lijn. Volgens Russische staatsmedia is Moskou bereid om met Oekraïne samen te werken aan een "memorandum over toekomstige vredesbesprekingen".

"Als er een passende overeenkomst wordt bereikt, zou er een staakt-het-vuren kunnen komen", zei de Russische president. Daaraan voegde hij toe dat directe gesprekken tussen Rusland en Oekraïne "reden geven om aan te nemen dat we over het algemeen op de goede weg zijn".

Poetin benadrukte dat hij vooral "de grondoorzaken van deze crisis" wil wegnemen. Op welke oorzaken hij precies doelt, maakte hij niet duidelijk.

Volgens Trump gaan gesprekken 'direct' starten

Waar Poetin nog wat terughoudend klinkt, is Trump positiever. Hij zegt dat de onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland "onmiddellijk starten". Volgens de Amerikaanse president zijn Italië, Duitsland, Frankrijk en Finland ingelicht over het gesprek tussen de twee leiders.

Poetin benadrukt dat hij geen tijdlijn heeft besproken met Trump. "Ik heb er belang bij dat we snel tot een overeenkomst komen", zei hij. Maar volgens hem staat de timing dus niet vast.

Trump opperde dat het Vaticaan een mogelijke plaats is om de vredesgesprekken te houden. Het Vaticaan heeft daar nog niet op gereageerd. Tijdens de inauguratie van paus Leo XIV spraken meerdere wereldleiders met elkaar over de oorlog in Oekraïne. De nieuwe paus riep op tot vrede.

Trump blij met uitkomst

Poetin en Trump zouden het ook over een gevangenenruil tussen de Verenigde Staten en Rusland hebben gehad. Daarbij zouden negen Amerikanen met negen Russen worden geruild om de "bilaterale samenwerking te verbeteren".

Trump haalde ook aan dat Rusland "grootschalige handel met de VS" wil doen als er een deal komt. Oekraïne zou daar op zijn beurt weer van kunnen profiteren. Waar die handel precies om gaat, is niet duidelijk.

Hoewel er nog geen concrete afspraken zijn gemaakt, lijkt Trump nu wél blij met de uitkomsten van de gesprekken. Volgens een woordvoerder van het Witte Huis is hij "moe en gefrustreerd geraakt door beide partijen". Tegelijkertijd heeft hij nog nooit aanstalten gemaakt om Rusland daadwerkelijk te straffen voor een gebrek aan medewerking.

Voorafgaand aan de gesprekken waarschuwde de Amerikaanse vicepresident JD Vance nog voor een impasse. Hij waarschuwde dat de VS "uit de oorlog in Oekraïne kan stappen" als er niets uit de gesprekken zou komen. "We proberen de oorlog te beëindigen, maar we stoppen ermee als dat niet lukt. Het is niet onze oorlog."

Zelensky overweegt 'ontmoeting op hoog niveau'

Zelensky laat weten dat hij en zijn partners overwegen een "ontmoeting op hoog niveau te organiseren". Het gaat om een overleg tussen Oekraïne, Rusland, de VS, landen uit de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. Dat zou de eerste poging worden om een einde te maken aan de oorlog.

Zelensky hoopt dat die ontmoeting "zo snel mogelijk kan plaatsvinden". Hij stelde voor om die in Turkije, het Vaticaan of Zwitserland te houden.