Rusland martelt Oekraïense burgers en militairen in horrorgevangenissen
In zeker 29 gevangenissen verspreid over Rusland en de door Rusland bezette gebieden in Oekraïne worden Oekraïense burgers systematisch gemarteld. Dat blijkt uit informatie van een internationale onderzoeksgroep. Een van hen was de Oekraïense journalist Viktoriia Roshchyna. Zij overleed in gevangenschap.
Het lichaam van Roshchyna werd in februari overgedragen door de Russische autoriteiten. Maar op dat moment was het onduidelijk dat het om de toen nog vermiste journalist ging. Het Russische papierwerk stelde dat 'lichaam 757' er simpelweg een was van een mannelijke soldaat.
Het lichaam vertoonde tekenen van zware mishandeling, waaronder van brand- en steekwonden. Ook ontbraken enkele organen, de ogen, delen van de hersenen en het strottenhoofd. Daarmee was ook meteen duidelijk dat er een oorlogsmisdaad was gepleegd.
Tot wel 20.000 Oekraïense burgers in Russische gevangenissen
Het is niet duidelijk hoeveel burgers in de martelgevangenissen vastzitten. De Oekraïense autoriteiten hebben alleen schattingen van het totale aantal Oekraïense burgers dat door de Russen wordt vastgehouden. Die schattingen lopen uiteen van zestien- tot twintigduizend mensen.
Uit onderzoek en getuigenverklaringen blijkt dat SIZO-2, een detentiecentrum in stad Taganrog, de beruchtste Russische martelgevangenis is. Daar is Roshchyna voor het laatst in leven gezien.
Roshchyna ging aan marteling ten onder
Burgers worden bij aankomst in SIZO-2 direct geschopt en geslagen, vertellen getuigen en ex-gevangenen. Vernedering en intimidatie zijn aan de orde van de dag. Dit is de plek, zo schreeuwen de gevangenisbewaarders, waar gevangenen "zouden willen dat ze dood waren".
Gevangenen worden in de vrieskou in ongemakkelijke houdingen gedwongen en binnen blootgesteld aan elektroshocks. Daarnaast vertellen ex-gevangenen over marteling door verstikking en steekwonden. Eten is er nauwelijks.
Volgens een Russische bron zijn de omstandigheden in SIZO-2 zó zwaar, dat gevangenen bereid zijn "elk denkbaar document te ondertekenen" zodra ze horen dat ze naar Taganrog gaan.
Roshchyna werd eind 2023 overgebracht naar Taganrog. Daarvoor werd ze vastgehouden op een geheime locatie in Melitopol, waar ze ook al gemarteld werd. Volgens medegevangenen was de journalist gedrogeerd bij aankomst en ging ze aan de martelpraktijken in SIZO-2 ten onder. Uiteindelijk woog ze nog maar 30 kilo.
In september 2024 zou ze naar Oekraïne worden overgebracht als onderdeel van een gevangenenruil. Een medegevangene zegt dat ze op 8 september uit haar cel werd gehaald. Daarna heeft niemand haar meer levend gezien.
Geen reactie van Russische autoriteiten
De informatie over Roshchyna is naar buiten gekomen dankzij interviews van ruim vijftig betrokkenen, onder wie Russisch gevangenispersoneel dat ontslag heeft genomen vanwege de martelpraktijken.
De onderzoeksgroep heeft verschillende Russische instanties en personen benaderd voor een officiële reactie, waaronder het huidige gevangenispersoneel. Die wilden niet reageren. Het Kremlin, de Russische geheime dienst FSB en de penitentiaire dienst FSIN hebben ook niet gereageerd.
