Politiek spel in VS breekt Oekraïne op: land steeds kwetsbaarder aan het front
Er klinken steeds meer waarschuwingen dat Oekraïense troepen aan het front in de problemen komen door het uitblijven van Amerikaanse militaire steun. Wat is precies het belang van die Amerikaanse steun? En hoe zwaar heeft Oekraïne het tegen de Russen?
"De Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne zorgt voor voortzettingsvermogen", zegt Frans Osinga, hoogleraar Oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden. Met andere woorden: dan kan het land blijven vechten. Zonder die Amerikaanse steun wordt het een lastig verhaal.
"De verdediging van Oekraïne valt of staat met westers materieel. En vooral met de Amerikaanse wapensystemen kun je in de Champions League spelen, om die vergelijking te maken", vult Han Bouwmeester aan. Hij is hoogleraar militair-operationele wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie.
Zowel Osinga als Bouwmeester zegt dat we de waarschuwingen over de penibele situatie van Oekraïne aan het front zeer serieus moeten nemen. Daarin staan ze niet alleen. De Amerikaanse generaal Christopher Cavoli, commandant van het Europese Commando, zei afgelopen week dat Oekraïne kwetsbaar is voor een gedeeltelijke of totale nederlaag, omdat het land binnenkort geen artilleriegranaten of luchtafweer meer heeft.
'Politiek spel in de VS breekt Oekraïne op'
De Amerikaanse Senaat keurde in februari al een steunpakket voor Oekraïne ter waarde van omgerekend 56,5 miljard euro goed. Maar het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden ligt nog altijd dwars. De Republikeinse voorzitter Mike Johnson stelde een stemming steeds uit. Groepen Republikeinen, gesteund door Donald Trump, zijn fel tegenstander van nieuwe steun.
"Dit politieke spel tussen de Republikeinen en Democraten, met Trump op de achtergrond, breekt Oekraïne nu op", zegt militair specialist en oud-luchtmachtofficier Patrick Bolder.
"De verdere aanvoer van Amerikaanse Abrams-tanks en Bradley-pantservoertuigen is uitgebleven, net als de levering van de langeafstandsversie van de HIMARS-raketten. Ondertussen raken de voorraden van de reguliere HIMARS-raketten en die voor de Patriot-luchtafweersystemen ook op", vult Osinga aan.
Oekraïne is kwetsbaar voor een gedeeltelijke of totale nederlaag, zei de Amerikaanse generaal Christopher Cavoli vorige week. | Beeld: Getty Images
Russen steeds vaker effectief in de lucht
De problemen door de tekorten aan artilleriegranaten en luchtafweer versterken elkaar aan het front, zegt Bolder. "De Russische luchtmacht kan effectiever opereren en glijbommen op Oekraïense stellingen laten vallen. Die moeten daardoor in de dekking. En vanuit die positie is het lastig om Russische grondtroepen in de gaten te houden."
Volgens Osinga is Oekraïne ondanks de genoemde moeilijkheden nog steeds in staat om Russische aanvallen te vertragen. "Maar dat houdt inderdaad een keer op. Je hebt namelijk ook te maken met een heel lang front en een toenemend tekort aan manschappen."
Er is onder aanvoering van Tsjechië door verschillende landen (waaronder Nederland) weliswaar geld ingezameld voor honderdduizenden artilleriegranaten, maar volgens Bolder heeft Oekraïne juist de hoogwaardige precisiegranaten uit Amerikaanse magazijnen nodig.
"Daarmee ben je beter in staat om de vijandige artillerie uit te schakelen. En als dat lukt, kunnen Oekraïense veiliger buiten de loopgraven de Russische troepen observeren en aanvallen tegenhouden", gaat Bolder verder.
Sneller meer munitie afschieten
Mogelijk wordt vrijdag in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden alsnog gestemd over steun voor Oekraïne, liet voorzitter Johnson dinsdag weten. Als er groen licht komt, dan kan er volgens Osinga snel verbetering komen voor de Oekraïense troepen.
"Er zullen niet meteen tanks of pantservoertuigen komen, maar je mag wel artilleriegranaten, HIMARS-raketten en raketten voor het Patriot-systeem verwachten. De Amerikanen hebben voorraden", zegt de hoogleraar.
Daar zouden de Oekraïense troepen op kunnen inspelen, vult Bolder aan. "Als de soldaten de zekerheid hebben dat er op een bepaalde datum nieuwe voorraden munitie komen, dan zouden ze bijvoorbeeld de strenge rantsoenregels eerder kunnen laten vieren."
'Amerikaanse steun niet de heilige graal'
Bouwmeester benadrukt dat we de Amerikaanse militaire steun niet als wondermiddel moeten zien. "De steun wordt gehypet en is zeker niet de heilige graal. Het is eerder een factor van betekenis."
Volgens Bouwmeester wordt er te makkelijk gedacht over tijdrovende processen als aankoopprocedures, het opzetten van logistieke ketens, transport en trainingen om met de nieuwe wapens om te gaan. "Leveren is één, operationeel krijgen is twee", legt de brigadegeneraal uit.
Toch zijn er aanknopingspunten, zegt Osinga. Europa is door het uitblijven van Amerikaanse steun in beweging gekomen. "We hebben ingezien dat we in staat moeten zijn om Oekraïne te kunnen ondersteunen. De defensie-industrie heeft een boost gekregen."
"Op veel vlakken voeren we nog morele politiek, terwijl we nu machtspolitiek zouden moeten voeren", vindt Bolder.