Het Oekraïense zomeroffensief heeft niet opgeleverd wat Kyiv had gehoopt en de winter staat voor de deur. De oorlog kan verzanden in een jarenlange loopgravenstrijd, terwijl de internationale steun voor Oekraïne afneemt.

Dat betekent dat de militaire middelen die Oekraïne en Rusland tot hun beschikking hebben tegen elkaar opwegen, zodat geen van beide de ander kan overmeesteren. Zaluzhnyi: "Het simpele feit is dat wij alles zien wat de vijand doet en hij ziet alles wat wij doen." Dat zal niet snel veranderen, denkt hij. "Hoogstwaarschijnlijk komt er geen grote doorbraak."

Wie komt het beste uit de winter?

Op verschillende plekken wordt nog hevig gevochten, maar nog steeds zonder veel vooruitgang. Rusland voert bijvoorbeeld grootschalige aanvallen uit in de richting van de steden Avdiivka (provincie Donetsk) en Kupyansk (provincie Kharkiv) en lijdt enorme verliezen. Vooral de zogeheten Storm-Z-pelotons moeten het ontgelden. Die bestaan uit gedetineerden en soldaten die er voor straf zijn geplaatst en worden door reguliere militairen steevast aangeduid als 'vlees voor de vijand'.

Militaire kenners vergelijken de strijd om Avdiivka met die om Bakhmut tijdens de winter van vorig jaar. De plaats heeft weinig strategisch belang, en daarom lijkt het erop dat Moskou een hoge prijs betaalt om maar iets van een succes te kunnen melden.

De winter staat nu voor de deur. Er zal worden doorgevochten, maar de slechte weersomstandigheden beperken de mogelijkheden. Oekraïne en Rusland zullen hun eigen verdedigingslinies versterken en proberen hun aanvalskracht op te bouwen voor de lente.

Uitputtingsstrijd is nadelig voor Oekraïne

Het risico dat Oekraïne en Rusland zich in de lente weer op elkaar vastdraaien is levensgroot, meent legerchef Zaluzhnyi. Met de huidige krachtsverhoudingen dreigt een loopgravenoorlog die nog jaren kan duren. Dat is in het nadeel van Oekraïne, want Rusland heeft een drie keer grotere bevolking en een tien keer grotere economie. Ondanks zware internationale sancties is het erin geslaagd zijn wapenproductie op te voeren. Moskou vindt het daarnaast geen enkel probleem om grote aantallen soldaten op te offeren, terwijl Kyiv zuiniger is op de levens van zijn militairen.

Valery Zaluzhnyi ziet een grote technologische sprong voorwaarts als de enige manier om de patstelling te doorbreken. Hij pleit ervoor dat westerse landen innovatie aanjagen en over de brug komen met hun meest geavanceerde wapens en andere technische snufjes, bijvoorbeeld op het gebied van luchtverdediging, drones en elektronische oorlogvoering.

Westerse leiders zeggen achter Oekraïne te blijven staan, maar ze kwamen al laat en mondjesmaat over de brug met hun tanks, precisieraketten en gevechtsvliegtuigen. We krijgen net genoeg om in de strijd te blijven, maar niet om die te winnen, zegt Kyiv. Er is veel meer nodig.

Afkalvende steun in het Westen

De Oekraïners vrezen dat de internationale steun juist zal lijden onder het gebrek aan een beslissende doorbraak tijdens het offensief en het vooruitzicht op een uitputtende strijd. Naarmate de tijd verstrijkt en andere crises - zoals de oorlog tussen Israël en Hamas - de westerse aandacht opeisen, kan de steun stagneren en bloedt Oekraïne langzaam dood.

Ontwikkelingen in de VS, de belangrijkste bondgenoot, wekken weinig hoop. President Biden heeft moeite om een nieuw hulppakket voor Oekraïne door het Congres te krijgen. Vooral onder de Republikeinen neemt het verzet tegen de steun toe. Zeven afgevaardigden van die partij schreven onlangs aan de president dat "Amerikaanse belastingbetalers er moe van zijn om te betalen voor een oneindige patstelling in Oekraïne zonder zicht op de overwinning".

Met het afnemen van de internationale steun neemt de roep om vredesonderhandelingen toe. Kyiv ziet daar nog weinig in. Met de patstelling aan het front heeft het weinig troeven in handen om Rusland te dwingen tot een voor Oekraïne gunstige vrede.

Zie ook |Oekraïense opperbevelhebber doet boekje open: impasse aan het front dreigt