Gesteggel tussen Wagner en Kremlin blijft maar doorgaan: dit is waarom
Door Joost ter Bogt12 mei 2023 om 17:01
De leider van het Russische huurlingenleger de Wagner Group lag dit jaar al meermaals openbaar in de clinch met het Kremlin. En dat terwijl Wagner-leider Yevgeny Prigozhin met zijn troepen aan de kant van de Russen vecht in de oorlog in Oekraïne. Waarom gooien de twee partijen modder naar elkaar? En wat speelde er de afgelopen tijd? Een overzicht.
Sinds februari lagen Wagner en het Kremlin al drie keer overhoop over het uitblijven van munitieleveranties aan het huurlingenleger. De Wagner Group vecht aan Russische zijde in de zwaarbevochten stad Bakhmut, in het oosten van Oekraïne. Prigozhin wil de stad met zijn leger 'cadeau' doen aan het Kremlin. Hij hoopt daarmee zijn invloed in Moskou te vergroten.
Maar eind februari sprak hij van van "hoogverraad" en "opzettelijke vernietiging van de Wagner Group" door Rusland. Zijn huurlingenleger zou namelijk te weinig munitie krijgen. Begin maart was het weer raak. "We zoeken uit of dit om een bureaucratische blunder of hoogverraad gaat", zei hij toen.
Vorige week ontstond opnieuw gedoe tussen Wagner en Moskou over munitie. Weer zou de Wagner Group volgens de leider te weinig munitie krijgen in Bakhmut. "Het is de schuld van het ministerie van Defensie", zei Prigozhin in een verklaring. "We zien ons genoodzaakt onze posities in Bakhmut op 10 mei over te dragen aan de militaire eenheden en de stoffelijke resten van de huurlingen terug te brengen naar kampen", zo dreigde hij.
Rusland kwam hem, net als eerder, snel tegemoet. Twee dagen later beloofde Moskou nieuwe munitie te leveren, waarvan Prigozhin al snel zei dat zijn leger het ontving.
Deze week was het wéér raak. Wagner zei dat het niet goed ging met het Russische leger in Bakhmut. Prigozhin meldde dat een Russische infanteriebrigade op de vlucht was geslagen. Zo'n brigade bestaat doorgaans uit enkele duizenden militairen, meldde persbureau Reuters.
Oekraïne zei ook dat het de Russen niet voor de wind ging in de stad. Maar de Russen spraken beide partijen tegen. De vrees van Wagner voor een Oekraïense opmars zou nergens voor nodig zijn. Het zouden juist de Russen zijn die oprukken in het westen van Bakhmut, stelde het Kremlin. Russische staatsmedia meldden dat de troepen aan de flanken van de stad assistentie krijgen van de paramilitairen van Wagner. Prigozhin zei juist dat de Oekraïners oprukken aan die flanken.
Het Kremlin zit Wagner soms in de weg, omdat het niet wil dat Prigozhin te veel macht krijgt. Volgens defensie-expert Peter Wijninga is Prigozhin namelijk vooral uit op meer invloed in het Kremlin.
Als hij met zijn troepen succes boekt voor Rusland, kan zijn achterban groeien. Daarbovenop zijn veel zogenoemde Russische militaire bloggers en sommige legerleiders fan van zijn harde aanpak in Oekraïne in vergelijking met het Russische leger. Die twee factoren kunnen bij te veel succes een direct gevaar vormen voor het Kremlin en Poetin, ook al moet de directe kring om het Kremlin niks van Prigozhin hebben.
"Daarom is er continu sprake van een situatie van afstoten en aantrekken tussen Wagner en het Kremlin", zegt de expert van het The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS).
En die situatie zal volgens Wijninga niet zo snel veranderen. "Wagner en het Kremlin hebben elkaar over en weer nodig", zegt hij. Zo lost de Wagner Group allerlei "vuile klusjes" op voor Rusland in Afrika en Oekraïne en is het huurlingenleger voor munitie en wapens afhankelijk van het Russische leger.
Zolang Prigozhin de belangen van de Russische zegt te behartigen, zal het aantrekken en afstoten daarom blijven doorgaan, "Als de oorlog voor de Russen goed verloopt, dan zal Prigozhin een toontje lager zingen. Maar als de oorlog slecht verloopt voor de Russen, zeker met het oog op het aanstaande Oekraïense tegenoffensief, dan zal het geblaat van met name Prigozhin alleen maar toenemen. En daarmee de onrust ook."
Voor Oekraïne is die situatie niet per se slecht. "De spanning tussen verschillende groeperingen in Rusland draagt er namelijk aan bij dat er niet echt sprake kan zijn van een eenduidige strategie." Volgens Wijninga is dat al te merken aan het front, waar allerlei slecht gecoördineerde acties plaatsvinden. "De een doet dit en de ander doet dat. Daarom kan Oekraïne er baat bij hebben dat Prigozhin zo veel onrust stookt."
