Niet de VS, maar Duitsland heeft voor Oekraïne de sleutel tot tanks in handen
Door Robbert van der Linde20 jan 2023 om 05:08
Een groep van ongeveer vijftig landen praat vrijdag in Duitsland over het leveren van meer en zwaardere wapens aan Oekraïne. Die locatie is niet toevallig. De Amerikanen lopen al sinds de Russische invasie voorop met militaire steun aan Oekraïne, maar het is Duitsland dat nu een sleutelrol speelt. NU.nl legt uit wat je moet weten over de mogelijk cruciale bijeenkomst.
Het gaat om een bijeenkomst van de zogenoemde Ukraine Defence Contact Group. Dat is een samenwerking tussen vijftig landen die Oekraïne steunen in de oorlog tegen Rusland. Dan doen ze ook met wapens, waarbij ze samen proberen op te trekken.
Onder meer alle dertig NAVO-lidstaten zijn vrijdag vertegenwoordigd. NAVO-chef Jens Stoltenberg is zelf ook aanwezig. Namens Nederland gaan minister Kajsa Ollongren (Defensie) en Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim.
De Verenigde Staten organiseren de bijeenkomst. Die vindt plaats op het Amerikaanse militaire vliegveld Ramstein, in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts. De Amerikaanse minister van Defensie, Lloyd Austin, geldt als gastheer van de bijeenkomst.
De VS roept zijn Europese NAVO-bondgenoten al langer op een grotere bijdrage te leveren. De Amerikanen zijn niet langer bereid de kastanjes voor anderen uit het vuur te halen. Door de oorlog in Oekraïne verhoogden onder meer Nederland en Duitsland hun defensiebudget aanzienlijk. Ook werd de militaire steun aan Oekraïne uitgebreid naar onder meer pantservoertuigen.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gevraagd om tanks. En dan vooral Leopard 2-tanks. Dat zijn zwaar bepantserde gevechtstanks met een enorme vuurkracht. Ze worden gebruikt om door een vijandelijke linie te breken, iets wat Oekraïne vaker bij de Russische troepen hoopt te doen.
Duitsland moet vrijdag de belangrijkste beslissing nemen. De Leopard 2-tanks waar Oekraïne om vraagt, worden in Duitsland gemaakt. De Duitsers hebben zelf de meeste Leopard 2-tanks van Europa. Die lenen en verkopen ze ook aan andere Europese landen. Nederland heeft bijvoorbeeld zelf geen tanks, maar leent er achttien van onze oosterburen.
Landen die Duitse tanks lenen of kopen, hebben toestemming van Duitsland nodig om die naar een ander land te sturen. Dat is een van de voorwaarden waarop Duitsland zijn tanks uitleent of verkoopt. Maar Duitsland heeft een beslissing daarover tot nu toe steeds uitgesteld.
De Britten hebben al wel toegezegd om tanks naar Oekraïne te sturen. Zij hebben geen toestemming van Duitsland nodig, omdat het gaat om hun eigen Challenger 2-tanks. De Britse minister van Defensie, Ben Wallace, riep Duitsland op andere NAVO-landen toestemming te geven om ook tanks naar Oekraïne te sturen.
De Challenger 2-tank, die door de Britten naar Oekraïne gestuurd worden. | Beeld: Getty Images
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz zei woensdag dat hij bereid is tanks te sturen, onder één voorwaarde. Scholz wil dat de Amerikanen open kaart spelen over hoeveel tanks zij gaan sturen. De bondskanselier zei dat na een telefoongesprek met de Amerikaanse president Joe Biden.
Volgens Duitse media deed Biden in het telefoongesprek nog geen toezeggingen. De Amerikanen en de Duitsers willen bij de bijeenkomst vrijdag definitief tot een beslissing komen.
De bijeenkomst is direct een meetmoment voor de kersverse Duitse minister van Defensie. Wanneer de landen vrijdag bijeenkomen, is Boris Pistorius welgeteld twee dagen in functie als defensieminister van Duitsland. Hij volgde deze week Christine Lambrecht op, die na een reeks blunders haar ontslag indiende.
Onder meer Polen zet druk op Duitsland om toestemming te geven. De Polen hebben al verklaard hun van Duitsland overgenomen tanks graag door te sturen naar Oekraïne. Desnoods zonder toestemming van Duitsland, zei premier Mateusz Morawiecki donderdag. Als buurland van Oekraïne vangt Polen verreweg de meeste Oekraïense vluchtelingen op van alle Europese landen.
Daarnaast vormt Polen samen met Estland, Letland en Litouwen de oostelijke flank van de NAVO. Het zijn de NAVO-lidstaten die het dichtst bij Rusland liggen. Zij maken zich het meeste zorgen om een Russische inval op hun grondgebied, hoewel dat door hun NAVO-lidmaatschap zeer onwaarschijnlijk is. In die landen is wel het aantal parate NAVO-troepen flink opgeschroefd sinds Rusland Oekraïne binnenviel.
Dat de dreiging aan de Europese grenzen met Rusland serieus wordt genomen, bleek afgelopen mei nog maar eens. Toen vroeg Finland na zeventig jaar neutraal te zijn gebleven officieel NAVO-lidmaatschap aan. Finland deelt een ruim 1.300 kilometer lange grens met Rusland. Ook de Finnen willen Leopard 2-tanks naar Oekraïne sturen, maar moeten wachten op toestemming van Duitsland.
De Challenger 2-tank, die door de Britten naar Oekraïne gestuurd worden. | Beeld: Getty Images
