De door Rusland geopperde wapenstilstand, waar de Russen zich zelf niet aan hielden en die Oekraïne als "pure propaganda" bestempelde, is officieel ten einde gekomen. Bij een nieuw nachtelijk Russisch bombardement is zondag zeker één dode gevallen. De komende periode worden de gevechten volgens Oekraïne snel heviger.

Die verwachting sprak gouverneur Serhiy Haidai van de regio Luhansk zondag uit. Hij wees daarbij op de weersvoorspelling: de komende nachten vriest het 15 tot 17 graden in Oekraïne.

Daardoor vallen er naar verwachting meer doden. Allereerst doordat de Russen de energievoorzieningen in Oekraïne structureel kapotschieten. Veel Oekraïners beschikken daardoor lang niet altijd over gas om hun huis te verwarmen.

Maar Haidai verwacht dat vooral meer soldaten de dood vinden. Door de sterke vriestemperaturen verandert drassige grond in een harde ondergrond. Daardoor kunnen beide partijen makkelijker zwaarder militair materieel inzetten, met bloedigere gevechten tot gevolg.

Kans op echte wapenstilstand nihil

Het betekent in ieder geval dat de kans op een echte wapenstilstand nihil is. De Russische president Vladimir Poetin had eerder voorgesteld om van 6 januari 12.00 uur tot en met de nacht op 8 januari een wapenstilstand in te voeren. Hij deed dat voorstel in het kader van het orthodoxe kerstfeest.

Oekraïne zette het voorstel weg als een "banale truc" en "propaganda". Ook de Amerikaanse president Joe Biden was sceptisch. Hij wees erop dat de Russen met Kerst en Oud en Nieuw "ziekenhuizen, kraamkamers en kerken" hadden gebombardeerd.

Op 6 januari vieren Russisch-orthodoxe christenen Kerstavond en een dag later Eerste Kerstdag. De orthodoxe feestdagen wijken af van de westerse, omdat de orthodoxe kerk gebruikmaakt van de Juliaanse kalender.

Ook in Oekraïne wonen orthodoxe christenen. Vorig jaar scheidde de Oekraïense tak van de Russisch-orthodoxe kerk zich af vanwege de oorlog. Veel Oekraïners vierden nu Kerst op 25 en 26 december.

Intensiteit van gevechten nam iets af, maar bombardementen bleven

Journalisten in Oekraïne zagen wel dat de intensiteit van de gevechten iets afnam. Desondanks waren er bombardementen nabij Kharkiv, Kramatorsk en Zaporizhzhia.

In Bakhmut zeggen inwoners dat er nooit sprake is geweest van een wapenstilstand. "Poetin weet niet hoe een staakt-het-vuren werkt. We zijn deze dagen volop beschoten", aldus hulpverlener Vasyl Liesin.

De 75-jarige Olha treurt om het verlies van haar kapotgeschoten stad. "Vroeger was deze plaats zo mooi. Overal stonden bloemen en het was schoon. Ik snap de oorlog én het niet naleven van de wapenstilstand niet. Beloftes moet je nakomen. Wat valt er hier te behalen?"