Overzicht NAVO waarschuwt Poetin voor 'belangrijke nucleaire grens', evacuaties in Kherson
Regelmatig geeft NU.nl je een overzicht van de situatie in Oekraïne. Met deze keer: de NAVO heeft de Russische president Vladimir Poetin gewaarschuwd voor de gevolgen van de inzet van kernwapens, hoewel dat nog niet aan de orde lijkt. In Kherson zijn inwoners opgeroepen te vertrekken vanwege hevige gevechten in het zuiden.
De stevige uitspraken van de NAVO waren afkomstig van Jens Stoltenberg. De NAVO-chef wilde niet kwijt wanneer de alliantie zelf kernwapens zou inzetten om Rusland te stoppen. "Dan moet er ontzettend veel gebeuren. Dat is nu nog extreem ver weg."
Frankrijk en EU-buitenlandchef Josep Borrell lieten eerder deze week weten dat ze niet met atoomwapens willen terugslaan als Rusland kernwapens inzet. De NAVO laat het expres in het midden, zodat Rusland rekening moet blijven houden met een totaal escalerende oorlog.
Volgens Stoltenberg weet Poetin dat hij "ernstige consequenties" kan verwachten als hij "de belangrijke grens" overschrijdt. De Nederlandse defensieminister Kajsa Ollongren had eenzelfde boodschap: "We moeten kalm reageren en niet zeggen tot welke reactie dat gaat leiden. Tegelijkertijd moeten we erop blijven hameren dat de inzet van kernwapens niet moet gebeuren."
NAVO komt met klein steunpakket, maar Zelensky heeft veel meer nodig
De NAVO presenteerde ook nog een klein militair steunpakket voor Oekraïne. Zo worden stoorzenders naar Kyiv gestuurd om Russische drones te bestrijden. Die kamikazedrones zorgden deze week voor veel slachtoffers bij luchtaanvallen.
In de afgelopen dagen presenteerden onder meer Nederland, Frankrijk en Duitsland plannen om snel nieuwe wapens te leveren. Donderdag sloot het Verenigd Koninkrijk zich bij dat rijtje aan. Het land van premier Liz Truss gaat dezelfde AMRAAM-luchtafweerraketten leveren die Nederland ook levert.
Evacuaties in Kherson vanwege naderende zware strijd
Vóór de raketaanvallen stond de oorlog vooral in het teken van het Oekraïense tegenoffensief. In het oosten en zuiden wordt zwaar gevochten. In de zuidelijke provincie Kherson zouden burgers door Rusland zijn opgeroepen om het gebied te verlaten. Volgens het Britse ministerie van Defensie gebeurt dat, omdat de Russen rekening houden met escalerende gevechten in de provincie.
Kherson is een van de vier regio's die Rusland onlangs heeft geannexeerd. Vrijwel geen enkel land erkent dat de regio's nu Russisch grondgebied zijn. De Russen hebben de provincie niet eens helemaal in handen.
De Verenigde Naties hebben de Russische annexatiepoging donderdag veroordeeld. Op de Algemene Vergadering noemden 143 van de 193 lidstaten de stap illegaal. De veroordeling heeft geen gevolgen, maar wordt gezien als een teken dat Rusland zich internationaal verder isoleert. China en India onthielden zich van stemming.
Het is de tweede keer dat de VN Rusland op de vingers tikt. Kort na de Russische invasie in Oekraïne in februari heeft de VN de "agressie" van Rusland al in de krachtigste bewoordingen afgekeurd. Rusland legde de eis om onmiddellijk zijn strijdkrachten terug te trekken naast zich neer. De resolutie werd destijds aangenomen door 141 lidstaten.
Erdogan wil dat bloedvergieten stopt
Poetin heeft zich donderdag niet bekommerd om de VN. Hij sprak met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in de Kazachse hoofdstad Astana. Het tweetal sprak naar verluidt over mogelijke uitwegen uit de oorlog.
Voor het gesprek vroeg Erdogan Poetin dringend om "een einde te maken aan het bloedvergieten in Oekraïne". Turkse en Russische media konden na de top weinig concrete uitkomsten melden.
De leiders spraken ook over economische kwesties. Rusland is zeer belangrijk voor Turkije, aangezien het land veel graan, kunstmest en brandstof levert. Erdogan zei dat hij meer wil doen om de export van Russisch graan en kunstmest naar arme landen uit te breiden.
Het is niet de eerste keer dat Erdogan zich opwerpt als bemiddelaar. Hij onderhoudt nauwe banden met Rusland en Oekraïne. Daarnaast is Turkije een vooraanstaand NAVO-lid dat geen sancties tegen Rusland heeft afgekondigd. Tijdens eerdere gesprekken nam Erdogan het initiatief om Oekraïense havens en de Zwarte Zee buiten de strijd te houden, wat de export van Oekraïense landbouwproducten weer mogelijk maakte.
