Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al bijna vijftig jaar van duiding bij gewapende conflicten. Voor NU.nl volgt hij de strijd in Oekraïne en geeft hij antwoord op onze (en jullie) vragen. Dit keer maakt hij op veler verzoek een begrippenlijst van al het jargon dat je in de Oekraïne-oorlog steeds weer tegenkomt.

De oorlog in Oekraïne heeft ons traditiegetrouw heel wat nieuwe termen opgeleverd. Visserslatijn van de talloze deskundigen. Vaak eufemismen die de gruwelijke werkelijkheid verzachten, of afkortingen die grote termen klein proberen te maken.

Je kunt erop wachten, dus ondanks alle ellende hierbij vast op veler verzoek een top twintig. Leer hem uit je hoofd, dan kun je bij elke talkshow aanschuiven als expert.

Een 'klein' atoomwapen dat je op of boven het slagveld zou kunnen inzetten. Met een vernietigingskracht van 1 tot 100 kiloton (ter vergelijking: die op Hiroshima was 13 kiloton). Nog altijd veel verwoestender dan de MOAB, de Mother Of All Bombs. Deze grootste 'gewone' bom, brengt nog altijd 0,011 kiloton teweeg.

Een aanduiding voor een oorlog met ook niet-militaire zaken, zoals cyberaanvallen op computers. Of operaties tegen civiele infrastructuur zoals bruggen, kabels en waterleidingen.

Grondacties die geleid of begeleid worden door vliegtuigen. Of beginnen met luchtbombardementen.

Een eufemisme voor het vasthouden van een positie (of loopgraaf).

Een eufemisme voor vluchten en hopen op versterkingen.

Een fameuze strategie, verkondigd door deskundigen. Rusland zou vanuit het noorden en zuiden de beste Oekraïense troepen omsingelen. Dit probeerden ze later in het klein ook in het Donetsbekken, maar ook daar is het mislukt.

Een langlopende artillerieoorlog, die zich voortsleept.

Een oorlog die op een patstelling uitdraait. Deze kan militair door bijna niemand worden gewonnen. Hij wordt bijna saai en experts raken uit beeld.

Munitie die dankzij gps-geleiding of aanstraling (bijvoorbeeld warmte, laser of radar) volop doel treft.

Alle bevoorrading (en het regelen daarvan) waarvan elke gevechtsgroep afhankelijk is. Van brandstof en voedsel tot wc-papier. Dit blijkt de achillespees van Rusland.

In deze oorlog: de Oekraïense successen bij Kharkiv en Kherson om de Russische 'bevrijders' terug te dringen.

In deze oorlog een belangrijk wapen. Een onbemand vliegtuigje dat soms een tijdje boven zijn doel blijft hangen om dan toe te slaan. Bijvoorbeeld op een tank of vrachtwagen.

Een speciale variant is de kamikazedrone, die zich verwoestend en eenmalig op een vijandelijk doel stort.

Een kleine raket die tot de verdedigingswapens wordt gerekend en zich tot het succesnummer tegen Russische tanks ontpopte. Het Westen leverde Oekraïne tot nu toe bijna tienduizend van die raketjes. Daarvan stal de Javelin (meer dan 85.000 à 200.000 dollar per stuk) de show.

Een betrekkelijk nieuw fenomeen: een beïnvloeder van het 'publieke' debat in Rusland, die vaak ongezouten kritiek op de manier van oorlogvoeren levert. Bijvoorbeeld via Telegram of Instagram. Verslag doen van de oorlog (zeker vroeg slachtoffer van censuur) wordt er per saldo wel makkelijker door. Zeker voor de denktanks en deskundigen die er dankbaar gebruik van maken.

Zie ook |Defensie-expert Colijn legt uit hoe milbloggers inkijk geven in Poetins leger

Een schokkende ontdekking van barre plaatsen waar Russen hun krijgsgevangen of ontvoerde Oekraïense kinderen bleken vast te houden en 'sorteerden'.

Een militair vrij nutteloos bombardement op een niet-militair doel in Oekraïne. Vooral bedoeld om burgers te intimideren, in de hoop dat het Oekraïne naar de onderhandelingstafel beweegt en het land concessies doet.

Een eufemisme van de Amerikaanse generaal b.d. B. Hodges. Hij bedoelt dat Oekraïne terugvecht, maar wel ten koste van veel slachtoffers: "Deze manier van oorlog voeren consumeert veel Oekraïense levens."

Alle informatie over de oorlog (die volgens Poetin nog altijd geen oorlog maar "speciale militaire operatie" heet). Deze bestaat grofweg uit wat voorlichters elke dag kwijt willen, denktanks zeggen te weten en milbloggers (vaak de beste stuurlui aan wal) erover zeggen. Plus op sociale media geplaatste filmpjes.

De steeds opschuivende grens tussen wel en niet meedoen aan de oorlog, met het bijbehorende prijskaartje. Dit wordt vaak als allesbeslissend dreigement geuit.

In het begin was de rode lijn niet op de grond meevechten en Oekraïne van defensieve spullen voorzien. Nu is het veel meer 'verkapt' meedoen (vroeger heette dat uitbesteden of half-meedoen het voeren van een proxyoorlog). Een vernietigende aanslag op de Kertsjbrug bij de Krim was een rode lijn die de Russen niet zouden tolereren.