Overzicht Inzet kernwapen lijkt niet aan de orde, Oekraïners komen tot Luhansk
Regelmatig geeft NU.nl je een overzicht van de situatie in Oekraïne. Met deze keer: Oekraïense troepen zetten met succes hun tegenoffensief door. Russische troepen proberen met een defensieve hergroepering de opmars te stoppen. Verder hebben de Verenigde Staten "geen aanwijzingen" dat Rusland momenteel de inzet van kernwapens voorbereidt.
Dat vertelde perssecretaris Karine Jean-Pierre van het Witte Huis dinsdagavond. "We nemen de dreiging serieus, maar we hebben geen enkele reden om onze eigen strategische, nucleaire positie aan te passen", zei Jean-Pierre.
De Russische president Vladimir Poetin heeft herhaaldelijk gezegd dat hij geen enkel middel schuwt bij de verdediging van zijn land. Het Kremlin rondde woensdag officieel de annexatie van vier Oekraïense gebieden af. Poetin beschouwt die regio's nu als Russisch.
Een aanval van Oekraïne op "Russisch grondgebied" is daardoor dichterbij dan ooit. Sterker nog: in de provincie Donetsk wordt nog altijd gevochten. Militaire experts vrezen daarom al wekenlang dat Poetin zwaardere middelen zal inzetten.
Oekraïense troepen bereiken Luhansk
Volgens het Britse ministerie van Defensie hebben Oekraïense troepen in de noordoostelijke regio Kharkiv opnieuw zo'n 20 kilometer terreinwinst geboekt. De Russen zouden vrijwel volledig zijn teruggedrongen naar de grensprovincie Luhansk, die de Oekraïners nu ook in het vizier krijgen. "Russische leiders zijn hier zeer waarschijnlijk erg bezorgd over", vermoeden de Britten.
De Oekraïense gouverneur Sergey Gayday van Luhansk beweert zelfs al dat de eerste plaatsen in Luhansk zijn heroverd. Dat zou betekenen dat Rusland niet meer de volledige controle over de regio heeft. Dat is niet bevestigd door onafhankelijke partijen.
Ook in Kherson dringt Oekraïne de Russen terug. Daar bereiden de Russen een tegenaanval voor, beweren Russische overheidsfunctionarissen. De Russen zouden ook meer troepen hebben gestuurd naar de frontlinie nabij Lyman. Die stad werd afgelopen weekend ingenomen door Oekraïense troepen. Lyman is het belangrijkste spoorwegknooppunt in het noorden van de provincie Donetsk.
Deze berichten zijn niet geverifieerd door onafhankelijke partijen. Het Kremlin heeft de verliezen in Oekraïne erkend, maar zegt dat ze geen effect hebben op de annexatie. "Dit zijn Russische gebieden en we zullen ze terugkrijgen."
De situatie in Oekraïne op 4 oktober. | Beeld: NU.nl/Bart-Jan DekkerPoetin wil controle over kerncentrale Zaporizhzhia
Woensdag ontstond er ook onenigheid over wie de kerncentrale van Zaporizhzhia bezit. Die centrale is de grootste van Europa en is van groot belang voor de Oekraïense energievoorziening. Voor de oorlog wekte de centrale zo'n 20 procent van alle stroom in het land op.
Poetin tekende woensdag een decreet waarin hij de Russische regering opdroeg de kerncentrale over te nemen. Het gebied is al in Russische handen, maar de centrale wordt nog geleid door een Oekraïens team. Poetin wil de centrale "staatseigendom" maken.
Het is niet duidelijk of de Russen het personeel willen vervangen. Het hoofd van het huidige team, Petro Kotin, benadrukte donderdag dat hij de controle over de kerncentrale heeft. Kotin werkt voor de Oekraïense kernenergiemaatschappij Energoatom.
Vanwege de oplopende spanningen wil het hoofd van het internationale atoomenergieagentschap (IAEA) de centrale bezoeken. IAEA-baas Rafael Grossi bezocht de centrale al eerder met een team. Toen wilde hij schade onderzoeken die de centrale opliep door aanhoudende beschietingen.

