"We hebben al bewezen dat we ons kunnen houden aan de normen van het bondgenootschap", aldus Zelensky in een videoboodschap op sociale media. Met de aanvraag voor versnelde toetreding zet Oekraïne volgens hem een "beslissende stap".

De kans lijkt klein dat Oekraïne op korte termijn kan toetreden. De kerngedachte van de NAVO is dat een aanval tegen een van de lidstaten geldt als een aanval tegen alle bondgenoten. Toetreding van Oekraïne zou dus tot grote escalatie kunnen leiden.

De Nationale Veiligheids- en Defensieraad van Oekraïne is vrijdag bijeengekomen om maatregelen te bespreken naar aanleiding van het Russische besluit. De raad besprak maatregelen om de veiligheid van "het Euro-Atlantische grondgebied" en Oekraïne te waarborgen, staat op de website van Zelensky.

Daaronder valt wat de Oekraïners betreft ook een nucleaire afschrikkingsstrategie tegen Rusland door de bondgenoten van Oekraïne.

NAVO-chef Jens Stoltenberg wilde vrijdagavond niet ingaan op het verzoek van Oekraïne om versneld tot het bondgenootschap te worden toegelaten. De NAVO richt zich "op het leveren van onmiddellijke steun aan Oekraïne om het land te helpen zich te verdedigen tegen de wrede Russische invasie", zei hij.

Annexatie internationaal veroordeeld

De annexatie door Rusland is internationaal veroordeeld. Zo kan Rusland rekenen op extra sancties van de Europese Unie, zeiden de leiders van de 27 EU-landen vrijdag.

De provincies Kherson, Zaporizhzhia, Donetsk en Luhansk en ook de Krim horen bij Oekraïne, stellen premier Mark Rutte en zijn 26 collega's. Ze roepen de rest van de wereld op de "nepreferenda" in de deels bezette gebieden en de officiële annexatie door de Russische president Vladimir Poetin "klip en klaar te verwerpen".

Rusland brengt honderdduizenden extra mannen onder de wapenen, dreigt met kernwapens en doet alsof het in Oekraïne Russisch grondgebied verdedigt. Dat zal volgens de EU-leiders niets veranderen aan de vastberadenheid van de unie.

VS reageert met nieuwe sancties

De Amerikaanse president Joe Biden sprak van een "frauduleuze poging" om Oekraïens gebied te claimen. Volgens hem schendt Rusland het internationaal recht en "vertrapt" het land het handvest van de Verenigde Naties. Ook toont Rusland hiermee zijn "minachting voor vreedzame naties".

De VS reageert op de annexatie met nieuwe sancties, zei Biden. Die richten zich op individuen en andere partijen die de annexaties politiek of economisch steunen. Biden zei de internationale gemeenschap bijeen te brengen om de Russische acties te veroordelen en Rusland verantwoordelijk te houden.

Stoltenberg sprak van "de ernstigste escalatie sinds het begin van de oorlog" tegen Oekraïne. Hij noemde de Russische annexatie een "sleutelmoment" in de nu ruim zeven maanden durende oorlog.