Overzicht EU-landen niet eensgezind over opvang Russen die land ontvluchten
Regelmatig geeft NU.nl je een overzicht van de situatie in Oekraïne. Met deze keer: EU-landen zijn niet eensgezind over de opvang van Russen die hun land ontvluchten om aan dienstplicht te ontkomen. Zaterdag zijn bij protesten tegen de mobilisatie van Rusland in verschillende steden honderden mensen opgepakt. Verder is het de tweede dag van referenda in Oekraïense gebieden die door Rusland zijn bezet.
Sinds de Russische president Vladimir Poetin afgelopen woensdag de gedeeltelijke mobilisatie afkondigde, proberen veel Russen naar het buitenland te vluchten om zo aan hun dienstplicht in het Russische leger te ontkomen.
Dit zorgt voor lange files bij de grens tussen Rusland en buurlanden, volgeboekte vluchten die uit Rusland vertrekken en vliegticketprijzen die over de kop gaan. Landen in de Europese Unie blijken niet eensgezind over hoe ze hiermee om moeten gaan. Willen ze wel of geen asiel verlenen aan vluchtende Russen?
Buurlanden van Rusland sluiten de grenzen
Letland, Litouwen en Estland, landen die alle drie direct aan Rusland grenzen, hebben woensdag al aangegeven dat ze geen asiel bieden aan Russen die hun land ontvluchten. "Een weigering om je burgerplicht in Rusland te vervullen of de wens om dit te doen, vormt onvoldoende grond om asiel te krijgen in een ander land", zei de Estse minister van Buitenlandse Zaken Urmas Reinsalu. De Letse minister van Buitenlandse Zaken Edgars Rinkevic zegt Russen "uit veiligheidsoverwegingen" te weigeren.
Finland, dat de grenzen de afgelopen dagen wel openhield voor Russen, liet vrijdag weten de inreismogelijkheden te gaan beperken. Zo komen Russen met een toeristenvisum het land niet meer in. Naast Finland en de Baltische staten stuurt ook Polen Russische burgers weg bij de grens.
In Nederland zijn vluchtende Russen wel welkom. De Nederlandse staatssecretaris van Asiel en Migratie Eric van der Burg zegt Russische mannen die naar Nederland komen "zeker" niet terug te willen sturen, "want dan weten we in ieder geval dat ze daar vervolgd zullen worden". Al in juni besloot Van der Burg dat Russen die niet willen vechten tot zeker eind 2022 in Nederland mogen blijven.
Ook in Duitsland zijn vluchtende Russen welkom. Donderdag zeiden meerdere Duitse ministers dat alle Russen die de mobilisatie ontvluchten zich als vluchteling mogen melden.
Ruim zevenhonderd betogers opgepakt bij protesten tegen mobilisatie
Russische ordetroepen hebben zaterdag zeker 730 mensen opgepakt die protesteerden tegen de oorlog in Oekraïne en het besluit van Poetin een deel van de bevolking te mobiliseren voor de strijd. Dat meldde de Russische burgerrechtenorganisatie OVD-Info. De organisatie liet weten dat in zeker 32 steden is gedemonstreerd.
Ook in onder meer Moskou en steden in Siberië, zoals Novosibirsk en Tomsk, hebben de ordetroepen actievoerders opgepakt.
In verschillende steden zijn betogers opgepakt die tegen de mobilisatie protesteerden. | Beeld: EPATweede dag van schijnreferenda in door Rusland bezette Oekraïense gebieden
Ondanks felle internationale kritiek wordt zaterdag in de bezette delen van de Oekraïense regio's Donetsk, Luhansk, Kherson en Zaporizhzhia voor de tweede dag op rij in een referendum gestemd over aansluiting bij Rusland. Op sociale media gaat een video-opname rond waarop gewapende mannen mensen lijken te dwingen hun stem uit te brengen.
Russische staatsmedia verspreiden beelden die de indruk wekken dat het zaterdag drukker bij de stembureaus is dan vrijdag. Volgens Oekraïne gaan medewerkers van de verkiezingscommissies samen met gewapende Russische militairen bij de mensen thuis langs om stembiljetten op te halen.
Het stemmen duurt tot dinsdag. Door de volksraadplegingen kan Rusland zo'n 15 procent van het Oekraïense grondgebied formeel inlijven. In gebieden waar gestemd kan worden zijn veel inwoners gevlucht en wordt ook nog gevochten.
Inlijving van Oekraïense gebieden door Rusland kan tot verdere escalatie van de oorlog leiden. "Als de territoriale integriteit van ons land wordt bedreigd, zullen we alle beschikbare middelen gebruiken om onze mensen te beschermen", waarschuwde Poetin afgelopen week. Zijn bondgenoot en vicevoorzitter van de Russische Veiligheidsraad, Dmitry Medvedev, heeft gedreigd met de inzet van "alle wapens, inclusief strategische kernwapens" om geannexeerd grondgebied te verdedigen.
Russische generaal die Mariupol verwoestte wordt onderminister van Defensie
Poetin heeft de hoge generaal Mikhail Mizintsev aangesteld tot onderminister van Defensie in zijn kabinet. Mizintsev speelde een hoofdrol bij de belegering van de zuidelijke havenstad Mariupol, die in mei in handen viel van Rusland. Hij wordt verantwoordelijk voor de logistieke operaties van het Russische leger.
Mizintsev is de vervanger van Dmitry Bulgakov. Die zat al jarenlang op die post, maar werd zeven maanden na het begin van de oorlog ontslagen. Er is geen officiële reden gegeven voor vertrek van Bulgakov, maar vermoedelijk was er kritiek op hem vanuit adviseurs van Poetin. Zij kunnen de geleden nederlagen in de oorlog maar moeilijk verkroppen. Bulgakov zou een andere functie krijgen, maar het is niet duidelijk welke dat is.
Mizintsev staat bekend als de "slachter van Mariupol". Bij de militaire operatie van Rusland tegen Mariupol kwamen duizenden burgers om en werd een groot deel van de stad verwoest.
